جنگ و صلح ۳۰۰ ساله تاجران

دنیای اقتصاد- ارزش صادرات جهانی که در سال 1870 معادل1/5میلیارد دلار بوده است در سال 1900 به 1/10میلیارد دلار، در سال 1983 به 7/22میلیارد دلار و بالاخره در سال 2006 به 7/11هزار میلیارد دلار رسیده است. حجم مبادلات تجاری نیز از سال 1950 تا سال 2006حدود 27برابر شده است که سه برابر سریع‌تر از رشد تولید جهانی است.

جشن شصت‌سالگی WTO برگزار می‌شود
جنگ و صلح ۳۰۰ ساله تاجران
گروه بازرگانی- سازمان تجارت جهانی، در نخستین روز ژانویه سال ۲۰۰۸، شصت ساله می‌شود. تا سال ۱۹۹۶ این سازمان با عنوان «گات» شناخته می‌شد که البته WTO هم صورت تکامل‌یافته همان «گات» است. در گزارش تاریخی تجارت کالا که توسط کارشناسان WTO تنظیم شده و با مقدمه پاسکال لامی در ۴۳۶صفحه منتشر شده، بسیار نکته‌ها می‌توان یافت از سیر تحول تجارت جهانی در چند سده اخیر.
از جمله اینکه کارشناسان WTO دو جنگ جهانی اول و دوم را معلول بحران‌های تجاری غرب دانسته و نقش سیاست را در آن چندان پررنگ ندیده‌اند. پاسکال لامی در مقدمه این گزارش به چند و چون چالش‌های تجاری پس از جنگ جهانی دوم پرداخته و تاسیس سازمان تجارت جهانی را در همگرایی بین‌المللی و رشد و توسعه مبادلات تجاری چند جانبه مهم و کلیدی ارزیابی کرده است هر چند که این سازمان هنوز به افق‌های پیش اندیشیده خود نرسیده و با اهداف راهبردی‌اش فاصله دارد. ضمن اینکه تاکنون فقط کشورهای پیشرفته که تعداد آنها زیاد نیست از این سازمان و فرصت‌آفرینی‌هایش منتفع شده‌اند و کشورهای فقیر و در حال توسعه، عمدتا آماج تهدیدات آن بوده‌اند. مع‌الوصف آمار نشان می‌دهد که حجم مبادلات تجاری از ۱۹۵۰ تا ۲۰۰۶، ۲۷برابر شده یعنی ۳ برابر سریع‌تر از رشد درآمد (output) جهانی.نقش WTO در آزادسازی اقتصادی و پیشبرد آن، نیز مقوله‌ای است که نمی‌توان بر آن چشم پوشید چنان که تاثیر این سازمان بر نظریه‌ها و اندیشه‌های اقتصاددانان مطرح این چند دهه نیز مشهود است. در این گزارش می‌خوانیم که ارزش صادرات جهانی کالا در سال ۱۸۷۰، ۵۱۳۰ میلیون دلاربوده که در سال ۱۹۰۰ به ۱۰۱۰۰ میلیون دلار در سال ۱۹۲۱ به ۱۹۷۰۰میلیون دلار و در سال ۱۹۳۸ به ۲۲۷۰۰میلیون دلار رسیده و نهایتا در سال ۲۰۰۶ به ۱۱۷۶۲میلیارد دلار بالغ شده است. کارشناسان WTO در گزارش خود فرازونشیب‌های این روند را به گونه‌ای تئوریک بررسی کرده‌اند.