راز و رمز آن ۱۸ میلیارد دلار

دنیای اقتصاد - جمعی از روزنامه‌نگاران ایرانی به دعوت رایزن فرهنگی سفارت ترکیه در ایران عازم این کشور شدند و از بیست و هفتم شهریورماه به مدت شش روز از شهرهای تاریخی و بناها و موقعیت‌های توریستی آن دیدار کردند.

روزنامه‌نگاران ایرانی در این دیدار که با برنامه‌ریزی دقیق وزارت فرهنگ و توریسم ترکیه صورت گرفت، با مدیران گردشگری شهرهای آنکارا، قونیه، کیسری، کاپودوسیا، آدانا، غازی‌انتپ و سانلی اورفا به گفت‌وگو پرداختند و پرسش‌های خود را با آنها در میان گذاشتند. گفت‌وگو با اوزگو راوزاسلان از مدیران ارشد وزارت فرهنگ و گردشگری ترکیه، نخستین دیدار رسمی روزنامه‌نگاران ایرانی با مدیران گردشگری ترکیه بود که عمدتا حول محور درآمد گردشگری در آن کشور سپری شد و او مدام تکرار کرد: خوش گلدینیز (خوش آمدید).
اوزاسلان از ترکیه به عنوان کشوری با برنامه‌ریزی کلان در زمینه گردشگری نام برد و گفت: سال گذشته در رتبه ششم رده‌بندی جذب توریسم در جهان قرار داشتیم و ۲۱ میلیون گردشگر خارجی به این کشور سفر کردند که در مقایسه با سال ۲۰۰۴، ۲۰درصد رشد نشان می‌دهد. به گفته اوزاسلان، آمار گردشگران و درآمدهای توریستی در ترکیه طی چهار سال گذشته به نمودار(۱) بوده است:

اوزاسلان در ادامه گفت که سال گذشته ۹۵۰هزار نفر از ایران به ترکیه سفر کرده‌اند که حدود نیم میلیارد دلار بر درآمد گردشگری در این کشور افزوده‌اند.
او از چند و چون آمار گردشگران ترکیه در ایران سخن نگفت اما به نظر می‌رسد که این بخش از داستان، روایتی متفاوت دارد.
واقعه ۱۱ سپتامبر در آن سوی عالم به شکوفایی صنعت توریسم در این سوی جهان انجامید و شاخص‌های «سازمان توریسم‌جهانی» از چنین اتفاقی خبر می‌دهند.
نگاهی به روند رشد توریسم در ترکیه پس از ۱۱ سپتامبر نشانگر چنین رویکردی است، اگرچه شیوع آنفلوآنزای مرغی در سال ۲۰۰۴ و برگزاری جام‌جهانی فوتبال در سال ۲۰۰۵ در آلمان از عوامل موثر بر کندی رشد توریسم در ترکیه به شمار می‌آیند، اما اوزاسلان خوشبینانه به آینده نگاه می‌کند و راه توسعه گردشگری را هموار می‌بیند. جهش ۱۴‌درصدی توریسم در سال ۲۰۰۵ نسبت به سال ۲۰۰۴ به خوبی نمایانگر این موضوع است و ترکیه در پی آن است که در چشم‌انداز سال ۲۰۲۰ سهمی عمده از تعداد گردشگران جهانی که پیش‌بینی می‌شود به یک‌میلیارد و ۵۶میلیون نفر خواهد رسید، به دست آورد و اما رونق گردشگری ترکیه با شکوفایی تجارت و اقتصاد در این کشور همبسته است.
منابع تولید ناخالص داخلی در این کشور به ترتیب عبارتند از: بخش کشاورزی (۷/۱۱درصد) بخش صنعت (۸/۲۹درصد) و بخش خدمات (۵/۵۸درصد) (براساس آمار بانک جهانی در سال ۲۰۰۵) سهم بخش خدمات که شامل توریسم هم می‌شود در این میان تامل‌برانگیز است. به گفته اوزاسلان ترکیه نفت ندارد، آفتاب درخشان، زمین حاصلخیز و تاریخ باستانی دارد که هرکدام منبعی سرشار برای درآمد‌زایی هستند. نرخ رشد GDP در سال ۲۰۰۵ در این کشور ۴/۷درصد بوده و حداقل درآمد سرانه حدود ۷۹۰۰دلار. رشد اقتصادی این کشور در چهارماه دوم سال‌جاری میلادی ۵/۷درصد برآورد شده و رشد GNP، د۵/۸ درصد. بانک جهانی اخیرا در گزارشی، برخی از شاخص‌های اقتصادی ترکیه در سال ۲۰۰۵ را به این ترتیب اعلام کرده است:
جمعیت: ۶/۷۳میلیون نفر
نرخ رشد جمعیت: ۳/۱درصد
امید به زندگی در بدو تولد: ۱/۷۱ سال (مردان)، ۸/۶۸سال (زنان)
تولید ناخالص داخلی:۳۰/۳۶۳میلیارد دلار
نرخ تورم براساس قیمت‌های مصرف‌کننده: ۲/۸درصد
GDP نقش سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در :
۹صدم درصد
نرخ بیکاری: ۳/۱۰درصد
اگر به این نکته توجه کنیم که نرخ تورم در سال ۲۰۰۱، ۹/۵۳درصد بوده و در سال ۲۰۰۵ به ۲/۸درصد رسیده که پیش‌بینی می‌شود امسال به ۶درصد برسد، راز و رمز تحول اقتصادی ترکیه آشکارتر می‌شود که شاخصه‌های گردشگری، تجاری و خدمات در این میان تعیین‌کننده بوده است.
گزارش خبرنگار «دنیای اقتصاد» از شهر‌های تاریخی و نقاط باستانی- گردشگری در ترکیه را به زودی خواهید خواند.