ضرورت بازنگری و به روزرسانی طرح‌های شهری

دنیای اقتصاد - مشهد - فاطمه رمارم: نهمین نشست مشترک مدیریت توسعه و پژوهش شهرداری با جهاد دانشگاهی مشهد با موضوع تحقق‌پذیری طرح‌های توسعه شهری با حضور پژوهشگران و مدیران اجرایی شهرداری مشهد برگزار شد.

کارشناس امور شهری جهاد دانشگاهی مشهد در ابتدای این جلسه با اشاره به اهداف بررسی «تحقق‌پذیری طرح‌های توسعه شهری» گفت: میزان تحقق کاربری‌های شهری پیش‌بینی شده در طرح تفضیلی و بررسی تغییرات حاصله در کاربری‌های اولیه پیشنهادی در طرح تفضیلی از اهداف عمده تحقیق و بررسی ما است. مصطفی امیر فخریان در ادامه بیان کرد: طرح جامع در ایران زمانی برای هدایت و کنترل توسعه شهری‌پذیرفته شد که در کشورهای پیشرفته به دلایل مختلفی مورد انتقاد شدیدی قرار گرفت و رسما کنار گذاشته شد، زیرا که برنامه‌ریزی در این شیوه، ارائه طرحی ایستا برای هویتی پویا است. وی با اشاره به این که تاکنون دو طرح جامع و یک طرح تفضیلی برای مشهد تهیه شده است، خاطرنشان کرد: بررسی میزان موفقیت طرح‌های تفضیلی در مرحله اجرا حاکی از ناموفق بودن طرح‌ها در زمینه هدایت و کنترل رشد و توسعه حوزه نفوذ، تحقق کاربری‌ها و نوع استفاده از اراضی، تحقق شبکه‌ها و تحقق تقسیمات کالبدی در شهر است. شهنار عظیمی، کارشناس سازمان مسکن و شهرسازی

خراسان رضوی نیز در این جلسه بیان کرد: عواملی چون خطاهای آماری و برآوردهای غلط از تحولات جمعیتی و اقتصادی در شهر، شفاف نبودن مدیریت نظام توسعه و ارائه خدمات در شهر، کمبود منابع مالی و وابستگی این منابع به حجم و میزان ساخت و سازهای شهری، عدم مشارکت مردم، مالکین و بخش خصوصی در تهیه، تصویب و اجرای طرح‌های شهری از جمله مهم‌ترین دلایل عدم تحقق طرح‌های شهری است.

وی مشکلات قانونی و ضوابطی را در مراحل تهیه و اجرای طرح‌های جامع دست و پاگیر دانست و افزود: شرح خدمات طرح‌های جامع و تفضیلی شهرها در حال حاضر با نیازها و تحولات جدید در نحوه تهیه طرح شهری هماهنگی لازم را نداشته و نیاز به بازنگری و تجدید نظر دارد.

سید مسلم سید الحسینی، عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی نیز در جلسه خاطرنشان کرد: تمرکززدایی، ایجاد نهاد واحد مدیریت شهری و اقدامات مشارکت طلبانه برای از حاشیه خارج کردن حاشیه شهر از ضرورت‌های توسعه پایدار است.

وی همچنین اظهار کرد: هر طرحی باید سند تحقق‌پذیری خود را ضمیمه داشته باشد، زیرا که مکانیزم تحقق‌پذیری یکی از محورهای برنامه‌ریزی راهبردی است و رابطه بین استراتژی و تخصیص منابع باید مشخص شود. سیدالحسینی ماهیت اقدام محور برنامه‌ریزی استراتژیک را عامل تمایز آن از سایر برنامه‌ریزی‌ها دانست و گفت: با همکاری دستگاه‌های ذی‌نفع و ذی نفوذ باید مطالعات مکمل در تعیین یک چشم‌انداز راهبردی، صورت بگیرد.

وی ادامه داد: در بررسی عملکرد طرح‌ها باید بافت فرسوده، توسعه یافته و حاشیه‌ای را با رویکردهای مختلف مطالعه کرد و تمرکز را در جایی که طرح‌ها به درستی عمل نکرده منعطف کنیم. محمد رضا مسعودی، مشاور شهردار نیز با اشاره به این که هر روز شاهد پیشرفت و تحولات فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی هستیم، بیان کرد: براین اساس طرح‌های شهری نیز باید مورد بازنگری قرار بگیرند و به روز شوند. وی در ادامه تصریح کرد: تحقق‌پذیری زیر ۲۰درصد در طرح‌های توسعه شهری به معنی عدم تحقق طرح‌های تفضیلی است و باید به عنوان یک چالش و عدم تحقق مطرح شود. مسعودی اضافه کرد: شهرداری بنا به وظیفه سازمانی خود این امر را دنبال می‌کند، زیرا که مجری طرح تفضیلی شهر، شهرداری است.