شماره روزنامه ۶۵۰۲
|

اقتصاد ایران

اقتصاد ایران

    چهارشنبه، ۲۳ خرداد ۱۴۰۳
  • در یازدهمین نشست‏‏‏‏‌ کمیسیون تسهیل و توسعه تجارت اتاق بازرگانی تهران مطرح شد

    روزنامه شماره ۶۰۳۱

    نگرانی از تغییر قانون تجارت

    دنیای اقتصاد: در یازدهمین نشست کمیسیون تسهیل و توسعه تجارت اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران، درباره نگرانی‏های تغییر قانون تجارت بحث شد. طبق نظر کارشناسان اتاق، مغایرت‌هایی بین لوایح قانون تجارت با سیاست‌های کلی نظام و حتی مغایرت‌هایی با قانون اساسی و قوانین شرعی وجود دارد.
  • آمارهای رسمی از متغیرهای کلان اقتصادی ارائه شد

    روزنامه شماره ۶۰۳۱

    عملکرد اقتصادی دولت‌ها به روایت بانک مرکزی

    بانک مرکزی به گزارش «دنیای‌اقتصاد» که در تاریخ ۱۹خردادماه سال جاری با عنوان «نمره اقتصادی پاستورنشینان» منتشر شده بود، پاسخ داد. به گفته بانک مرکزی، متغیرهای اقتصاد کلان در دولت‌های مختلف مستلزم آن است که شرایط و عوامل محیطی و برون‌زای اقتصاد در دوره‌های مختلف در وضعیت مشابهی قرار داشته باشد.
  • پرونده امروز

    روزنامه شماره ۶۰۳۱

    بازار کار و دشمنانش

    چالش‌‌‌های متعددی باعث شده است تا بازار کار ایران در سطوح مختلف نتواند فضایی پویا و جذاب داشته باشد و از همین مسیر عوارض بسیاری به اقتصاد و کسب‌وکارها تحمیل کند. اینکه امروز بخشی از بازار کار نظیر بخش صنعت، خود را نیازمند نیروهای کار ارزان و فراوان عنوان می‌کند، اما از انبوه جوانان بیکار و لشکر میلیونی جمعیت غیرفعال نصیبی نمی‌‌‌برد، عمدتا به دلیل چالش‌‌‌هاست. دستمزد و چالش عقب‌ماندن از تورم یکی از مسائلی است که باعث شده است تا نرخ مشارکت اقتصادی در ایران به یکی از کمترین سطوح خود در دهه اخیر…
  • درمان دردهای مزمن بازار کار ایران

    دکتر سمیه مردانه *
    بیکاری، درد مزمنی است که سال‌هاست اقتصاد ایران را مبتلا کرده و به‌رغم اعلام رسمی کاهش نرخ بیکاری در برخی سال‌ها همچنان یکی از دغدغه‌های اصلی سیاستگذاران اقتصادی است؛ چراکه از نظر اقتصادی اگرچه نرخ بیکاری کاهش یافته، اما علاوه بر انتقاداتی که بر شیوه محاسبه این نرخ وارد است، بالا بودن نرخ بیکاری اصطکاکی (اشتغال در مشاغلی غیرمرتبط با رشته تحصیلی) و بیکاری ساختاری (بیکاری ناشی از ادوار تجاری رونق و رکود) همچنان در کشور بالاست. ضمن اینکه سطح پایین رضایت شغلی که شامل رضایت از مجموع حقوق و دستمزد در…
  • پیامدهای کلان سیاست‌های حقوق و دستمزد در ایران

    دکتر رحیم تقی‌زاده/ پژوهشگر اقتصادی و عضو هیات ‌علمی دانشگاه صنعتی ارومیه
    دولت طی سال‌های گذشته به بهانه مبارزه با تورم، هم در بخش کارکنان مشمول قانون کار و هم در بخش کارمندی و قانون استخدام کشوری سیاست سرکوب دستمزد را در پیش گرفته است. در شرایط تورمی امروز ایران، این سیاست علاوه بر تبعات مخرب در سطح انفرادی و آثار مخرب روی روان فرد فرد حقوق‌بگیران و خانوارهای تحت تکفل آنها، در سطح کلان آثار و تبعات جبران‌ناپذیری به‌ویژه بر بازار کار ایران خواهد داشت. در این یادداشت فارغ از مجادلات نظری تعیین دستمزد و آثار آن بر تورم، به تحلیل پیامدها و تبعات سیاست‌های حقوق و دستمزد…
  • جمعیت را دریابید جمعیت مهم است

    محمدحسین شاوردی / پژوهشگر سیاستگذاری عمومی
    مطالعه ادبیات سیاستگذاری عمومی حاوی نشانه‌‌‌های پررنگی از اهمیت جمعیت در عرصه سیاست و اقدام عمومی است. جمعیت به عنوان نخستین و مهم‌ترین عنصر حکمرانی مدرن در میان آثار بسیاری از فلاسفه و سیاسی‌‌‌نویسان بزرگ جایگاه بارزی دارد و تاریخ انقلاب‌‌‌ها، جنگ‌‌‌ها و به طور کلی تحولات، گویای اثر جمعیت بر روندهای کلان تاریخ است. دموکراسی به‌عنوان سیستمی که در عرصه سیاست، تاریخ و جمعیت را به هم وصل می‌کند، تاریخ بلندی دارد. این تاریخ مملو از مثال‌‌‌هایی است که رژیم‌‌‌های سیاسی به واسطه بی‌‌‌توجهی به جمعیت…
    دوشنبه، ۲۱ خرداد ۱۴۰۳
  • مطالعات اقتصاد خاورمیانه نشان می‌دهد

    روزنامه شماره ۶۰۲۹

    بیگانگی رشد با تورم

    دنیای اقتصاد: به تازگی پژوهشی در رابطه با اثرگذاری تورم بر رشد اقتصادی انجام شده است. در این پژوهش داده‌های مربوط به خاورمیانه از سال۲۰۰۰ تا ۲۰۲۱ بررسی شده است. نتایج بررسی‌ها نشان می‌دهد دو رقمی شدن تورم می‌تواند اثر منفی و شدیدی بر رشد اقتصادی کشورها بگذارد. بررسی‌ها همچنین نشان می‌دهد اثر منفی تورم بر رشد در ایران بیشتر از سایر کشورهای خاورمیانه بوده است. آستانه تورمی ایران برابر با ۸.۶درصد و آستانه تورمی کشورهای خاورمیانه به‌طور میانگین برابر با ۱۰.۱درصد بوده است.
  • ارزیابی نرخ ارز به مثابه ابزاری برای سیاست صنعتی در ایران

    روزنامه شماره ۶۰۲۹

    سیاست ارزی در خدمت صادرات؟

    تضعیف پول ملی از طریق تغییرات نرخ ارز یک ابزار موثر در توسعه صنعتی صادرات‌محور در بسیاری از کشورهای جهان است. با این حال اقتصاد ایران به‌دلیل دور بودن از مرز فناوری‌های جهانی و سیاست‌های نادرست از آن بهره‏ای نبرده است.
  • اصلاحات اقتصادی، نخبگان و پوپولیسم

    مجتبی قاسمی/استادیار حقوق و اقتصاد، دانشگاه شهید بهشتی
    بخش‌های مهمی از اقتصاد ایران (نظام بازنشستگی، نظام یارانه، نظام بانکی و...) به‌دلیل برخی سیاست‌گذاری‌های نادرست پنج دهه گذشته دچار بحران شده که در ادبیات سیاسی و اقتصادی ایران از آنها به‌عنوان ابرچالش یاد می‌شود؛ ابرچالش‌هایی که درصورت ادامه وضعیت کنونی مشخص نیست چه آینده‌ای در انتظارشان خواهد بود. به این ترتیب، اصلاحات در این بخش‌ها ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است. به‌رغم این ضرورت، تاکنون اقدام جدی در این زمینه صورت نگرفته است و به نظر می‌رسد بازار سیاست در ایران نیز کارآیی کافی برای حل این مسائل…
    یکشنبه، ۲۰ خرداد ۱۴۰۳
  • چرا صف فروش فعال است؟

    دنیای اقتصاد: تحلیل وضعیت کنونی بورس نشان می‌دهد که معامله‌گران با دورنمایی که می‌بینند، بیشتر تمایل دارند در صف فروش باشند. بورس در حالی این هفته مجددا متزلزل ظاهر شده است که نگرانی‌های خاص سرمایه‌گذاران از دورنمای بنگاه‌ها و چشم‌انداز اقتصاد ایران بر سرعت خروج پول افزوده است. این شرایط در حالی است که با بی‌اعتمادی شکل‌گرفته در بازار، به نظر می‌رسد سمت تقاضا همچنان در شرایط تردید به سر ببرد.‌ روند معاملات روز گذشته سهام نشان‌دهنده تداوم هیجان در میان فروشندگان بود؛ به‌طوری‌که حجم صف‌های فروش مجددا رونق…
  • مالی رفتاری و قانون مبارزه با پول‌شویی و تامین مالی تروریسم

    محمد‌رضا اعلمی/کارشناس بازار سرمایه
    رصد جریان پولی یکی از ضرورت‌های حال حاضر اقتصاد ایران به شمار می‌آید. در گذشته نه‌چندان دور خود پول‌شویی جرم محسوب نمی‌شد و فقط جرم اولیه دارای مجازات بود ولی اکنون عمل پول‌شویی که یک عمل ثانویه است نیز جرم محسوب می‌شود. در واقع طبق قانون، پول‌شویی عبارت است از تحصیل، تملک، نگهداری، یا استفاده از عواید حاصل از ارتکاب جرایم با علم به منشا مجرمانه آن. در واقع تبدیل، مبادله یا انتقال عوایدی به منظور پنهان یا کتمان کردن منشا مجرمانه آن با علم به اینکه به طور مستقیم یا غیرمستقیم از ارتکاب جرم به…
    شنبه، ۱۹ خرداد ۱۴۰۳
  • ایران این‌بار به مدیران اجرایی و باسابقه نیاز دارد

    روزنامه شماره ۶۰۲۷

    وقت حضور کهنه‌کارها

    دنیای اقتصاد: ایران لحظات حساسی را پشت سر می‌گذارد، هم در داخل کشور با برخی مشکلات اقتصادی همچون ناترازی‌ها، تورم و کسری بودجه و تغییرات آب و هوایی مواجه است و هم محیط پیرامونی ایران دچار نوسانات شدید است. جز احتمال گسترش یافتن تنش‌ها در منطقه، افزایش بخت ترامپ برای فتح دوباره کاخ سفید نگرانی‌های بین‌المللی را به‌شدت افزایش داده است. به نظر می‌رسد ایران در این برهه زمانی خاص بیش از هر چیز به رئیس‌جمهوری باتجربه و با کارنامه اجرایی مشخص نیاز داشته باشد.
  • ناهماهنگی‌ها و تلاطم در بازارها

    دکتر مهرداد سپه‌وند*
    به نظر می‌رسد ناهماهنگی و تلاطم در اقتصاد کشور ما تبدیل به قاعده شده و با همه عواقبی که این بی‌نظمی‌ها برای اقتصاد ما داشته است، حتی در میان دولتمردان کهنه‌کار عزم کمی برای اصلاح مشاهده می‌شود. یک نمونه از این ناهماهنگی‌ها را در دو سخنرانی که تنها یک روز از هم فاصله داشتند، شاهد بودیم. نخست در مراسم افتتاحیه مجلس دوازدهم رئیس سنی فرمودند که مجلس باید از تخصیص بودجه بیشتر به بخشی از زیرمجموعه دولت که پیش‌تر نیز سهمش از بودجه افزایش قابل توجهی داشته است، حمایت کند و به عبارت دیگر باید مانعی در…
  • بایسته‌های شکوفایی اقتصادی

    احمد دوست‌حسینی
    هر پدیده‌ای برای پدیدار شدن و هر اتفاقی برای رخ دادن، شروط و بایسته‌هایی دارد. این بایسته‌ها دو دسته‌اند: شرط لازم و شرط یا شروط کافی. به‌عنوان مثال، همه می‌دانیم که هوا برای حیات بشر ضرورت دارد و بدون آن زندگی محال است؛ اما این شرط کافی نیست و چیز‌های دیگری لازم است تا حیات پدید آید و تداوم یابد یا برای میوه‌دهی باغ گرده‌افشانی شرط لازم است؛ ولی برای به بار نشستنِ آن باید شرایط دیگری هم فراهم باشد. در منطق و ریاضیات برای تمییز این بایسته‌های دوگانه معیارهای مشخصی ارائه شده و سعدی نیز در…
    پنجشنبه، ۱۷ خرداد ۱۴۰۳
  • پیش بینی بانک جهانی از اقتصاد ایران در ۱۴۰۳

    مهر: بانک جهانی در جدیدترین ارزیابی خود از وضعیت اقتصاد ایران پیش‌بینی کرده است که رشد اقتصادی ایران در سال ۱۴۰۳ (۲۵ ۲۰۲۴) به ۳.۲ درصد و نرخ تورم به ۳۵.۳ درصد برسد.
    چهارشنبه، ۱۶ خرداد ۱۴۰۳
  • پیش‌‌‌بینی بانک جهانی از تورم ۳۵.۳ درصدی اقتصاد ایران در ۱۴۰۳

    ایرنا: بانک جهانی در جدیدترین ارزیابی خود از وضعیت اقتصاد ایران پیش‌‌‌بینی کرده است که رشد اقتصادی ایران در سال ۱۴۰۳ (۲۵ -۲۰۲۴) به ۳.۲ درصد و نرخ تورم به ۳۵.۳ درصد برسد. بر اساس برآورد این نهاد بین‌المللی اقتصاد ایران در سال ۱۴۰۲ رشد ۵ درصد و تورم ۴۰.۸ درصدی را تجربه کرده بود. در میان بخش‌های مختلف اقتصادی، بخش صنعت پیشرو رشد در سال ۱۴۰۳ خواهد بود. پیش‌‌‌بینی شده است این بخش رشد ۴.۹ درصدی را در سال ۱۴۰۳ تجربه کند. رشد بخش خدمات نیز به ۲.۷ درصد و بخش کشاورزی به ۰.۹ درصد در این سال خواهد رسید.…
    سه‌شنبه، ۱۵ خرداد ۱۴۰۳
  • پرونده امروز

    روزنامه شماره ۶۰۲۴

    کلوزآپ تحریم ایران

    محمدحسین شاوردی: چهاردهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری فرصتی است تا یک‌بار دیگر به پرونده تحریم ایران و آثار مخربی که این پدیده بر اقتصاد ملی داشته است بپردازیم. روایت‌‌‌ها درباره اثرگذاری تحریم‌‌‌ها بر اقتصاد ایران متعدد و متفاوت است. شمار کثیری از افراد هستند که استدلال‌‌‌ها و شواهدی له یا علیه اثر تحریم بر اقتصاد ایران ارائه کرده‌‌‌اند. با این‌حال اغراق نیست اگر بگوییم اقتصاد ایران در جزئیات با چالش‌‌‌های بسیاری روبه‌رو شده است که بسیاری فقط بخشی از آن را روایت کرده‌‌‌اند. پرونده‌‌‌ای که پیش‌روی شماست، برخی…
  • تنگی نفس اقتصاد ایران

    پرهام پهلوان/ پژوهشگر اقتصاد در دانشگاه تهران
    تا قبل از حمله روسیه به اوکراین، ایران رتبه اول را در کشورهای تحت تاثیر تحریم‌های خارجی داشت. تحریم‌های اقتصادی شدید و بلندمدت، اقتصاد ایران را تحت‌تاثیر قرار داده‌اند. بعد از تسخیر سفارت آمریکا در تهران از سوی دانشجویان پیرو خط امام در نوامبر ۱۹۷۹، ایران تحت تاثیر چهاردهه تحریم‌های اقتصادی پایدار که در زمان‌های مختلف تنها شدت آنها تغییر کرده است و هیچ‌گاه کاملا از بین نرفته‌اند، قرار گرفت. این تحریم‌ها اقتصاد ایران را کوچک کرده‌ و کشور را از نظر روابط بین‌الملل، حفظ ارزش ریال، تامین سرمایه…
    شنبه، ۱۲ خرداد ۱۴۰۳
  • از اقتصاد ارزش‌‌‌‌‌‌آفرین تا اقتصاد رانتی

    بهراد بهاری/تحلیلگر اقتصادی
    رابرت شیلر در اقتصاد روایی (Narrative Economics) بر نقش روایت‌‌‌‌‌‌ها در شکل‌دادن به فهم ما از رخدادهای اقتصادی تاکید می‌کند. او به زیبایی نشان می‌دهد که داستان‌ها، به‌ویژه داستان‌های متقاعدکننده، توان اثرگذاری بر افراد و رفتار اقتصادی آنها را دارند. روایت غالب رسانه‌ای درباره «کارآفرین» ایرانی، رهبری الهام‌‌‌‌‌‌بخش و فردی سخت‌‌‌‌‌‌کوش را به تصویر می‌کشد که به‌رغم همه دشواری‌‌‌‌‌‌ها و ناملایمات، کسب‌وکاری را به موفقیت رسانده و جمعی را بر سر سفره خود نشانده است. شیلر به ما می‌‌‌‌‌‌آموزد که چرا…
    چهارشنبه، ۰۹ خرداد ۱۴۰۳
  • چند سوال از نامزدهای ریاست‌جمهوری

    دکتر سعید بیات
    رضوان خدا بر رئیس‌جمهوری فقید که تلاش صادقانه‌ای برای حل مشکلات اقتصادی کشور انجام دادند. اکنون بار دیگر و زودتر از موعد، انتخابات ریاست‌جمهوری در پیش است و شعارهای زیبا و دلنشین نامزدهای محترم در انتظار ماست. برای نمونه، احتمالا خواهیم شنید که نفتمان را می‌فروشیم و پولش را سر سفره مردم می‌آوریم و سفره آنها را رنگین می‌کنیم، هر ماه (مثلا) ۵میلیون تومان به هر ایرانی یارانه نقدی می‌دهیم، همه مردم را تحت پوشش بیمه درمانی رایگان قرار می‌دهیم، حقوق بازنشستگان عزیز را ۲برابر می‌کنیم، قطعا قیمت آب و…
  • راه‌حل شرایط تورمی چیست؟

    روزنامه شماره ۶۰۲۱

    تورم به سادگی کوتاه نمی‏ آید!

    دنیای اقتصاد-البرز نظامی: همان‌طور که در یادداشت پنج‏شنبه دو هفته پیش صفحه اندیشه بیان کردیم، اقتصاد ایران در طول ۵ دهه گذشته درگیر پدیده‏ای بوده‏ که کم‏وبیش در عموم کشورهای جهان ریشه‏کن شده‏ است. این پدیده نام‏آشنا تورم است. ماندگاری تورم‏ دورقمی در اقتصاد ایران و آن هم در عصر ما و عدم حل آن در طول این ۵دهه به مثابه آن است که ما در جهان امروزی به بیماری فلج‏اطفال مبتلا شویم و نتوانیم از آن پیشگیری کنیم. دستاوردهای نظری و عملی علم اقتصاد در جهان امروز حاکی از آن است که مواجهه موقت با تورم‏هایی نظیر ۸ یا ۹درصدی، برای…
    سه‌شنبه، ۰۸ خرداد ۱۴۰۳
  • سخنگوی اقتصادی دولت پاسخ داد

    روزنامه شماره ۶۰۲۰

    سهم تحریم‌ها در فرسودگی ناوگان هوایی کشور

    دنیای‌اقتصاد: روز گذشته سخنگوی اقتصادی دولت در پاسخ به این پرسش که تحریم‌ها چه اثری بر فرسودگی ناوگان هوایی کشور دارند، تاکید کرد تلاش دولت همواره بر این بوده که با وجود محدودیت‌ها، دستگاه‌های رسمی با روش‌هایی تحریم‌ها را دور بزنند و نوسازی ناوگان‌های حمل‌ونقلی کشور را در دستور کار قرار دهند.
  • دولت جدید و یارانه‏‏‌های انرژی

    دکتر علی مختاری*
    پنجاه‌سال پیش وزیر انرژی ونزوئلا، خوآن پابلو پرز آلفونزو و از بنیان‌گذاران اوپک، جمله مشهوری برای وصف کشورش ونزوئلا گفت: «نفت، ما را به ویرانی خواهد کشاند. نفت، فضولات شیطان است.» او چند سال پس از تاسیس اوپک درگذشت؛ اما شاید اگر امروز زنده بود، اقتصاد ایران را بالاتر از ونزوئلا به‌عنوان بهترین شاهد در تایید کلامش به جهانیان معرفی می‌‌‌کرد.
  • رئیس هیات‌مدیره انجمن صنایع فرآورده‏‏‌های لبنی در گفت‏‏‌وگو با «دنیای‌اقتصاد» اعلام کرد

    روزنامه شماره ۶۰۲۰

    قیمت‌گذاری دستوری؛ چالش بزرگ تولیدکنندگان

    دنیای اقتصاد-سعیده نبی‌زاده: اقتصاد ایران در نیم‌قرن اخیر همواره در گیر و دار مفهومی ‌‌‌به نام «قیمت‌گذاری دستوری» بوده است. گرچه این مفهوم در دوره‌‌‌های مختلف و با ادبیات گوناگون از جمله قیمت‌های تکلیفی، قیمت‌های توافقی و قیمت‌های عادلانه بیان شده است ولی در این نیم قرن اخیر و در هر شرایطی اعم از اینکه اوضاع اقتصادی در بهترین شرایط بوده یا اینکه به دلایل مختلف از جمله تحریم و جنگ، اوضاع اقتصادی نابسامان بوده است؛ این مفهوم از صحنه اقتصاد کشور بیرون نرفته است. نکته مهم اینکه این موضوع در اوایل دهه ۵۰ و در اوج درآمد‌‌‌های…
    یکشنبه، ۰۶ خرداد ۱۴۰۳
  • پژوهشکده پولی و مالی بررسی کرد

    روزنامه شماره ۶۰۱۸

    پیش‌شرط حذف «صفر»

    دنیای اقتصاد: یکی از اصلاحات اجتناب‌ناپذیر کشورهایی که با ابرتورم مواجه بوده‌اند، حذف صفر از پول ملی است. مطابق پژوهش‌ها، شرط موفقیت‌آمیز بودن چنین اصلاحی، مهار تورم است. در سال‌های گذشته نیز ارزش ریال به‌دلیل تورم‌های مزمن و بالا به‌صورت چشم‌گیری کاهش یافته است و نیاز به چنین اصلاحی احساس می‌شود.
  • اصلاح قانون تجارت و نگرانی‌های اساسی

    حسن خوشپور *
    اصلاح (و ارتقای مفاد) قانون متناسب و در پاسخ به تحولات و خصوصا توسعه دانش فنی و ابزارهای عملیاتی و فنی ضرورتی تعیین‌کننده و بدیهی است. هر قانون متکی بر باورها و وقوفی است که روح و محتوای اصلی آن را شکل می‌دهد و عموما در طول زمان بلندمدت تقریبا ثابت است و شامل ابزارها، احکام، مجوزها و توصیه‌هایی است که در روند زمان و توسعه و ارتقای دانش فنی باید بهنگام شوند و ضرورت اصلاح قانون هم به‌طور عمده لزوم همین بهنگام کردن است. تجربه اصلاح قوانین مادر طی دهه‌های اخیر (نظیر قانون محاسبات عمومی مصوب…
  • انتخاب سخت سیاستگذاران

    حمید میرمعینی/ استاد دانشگاه و پیشکسوت بازارسرمایه
    اقتصاد سرمایه‌‌‌داری پیوند عمیقی بین علم و ثروت برقرار کرده و پیشرفت کلیه علوم مرهون انتظار کسب بازده اقتصادی و ثروت‌آفرین بوده است. اگر در ابتدای ظهور سرمایه‌‌‌داری صرفا علومی مثل ریاضیات، پزشکی یا مهندسی و مکانیک و فیزیک می‌‌‌توانست راهی برای کسب ثروت با راه‌‌‌اندازی یک بنگاه تولیدی باشد، به‌تدریج در اقتصاد سرمایه‌‌‌داری سایر علوم نظیر روان‌شناسی، تاریخ، جامعه‌شناسی و اقتصاد هم همراه سایر علوم شدند تا نگاهی همه‌جانبه و فراگیر و با استفاده از علوم مختلف، مسیر رشد و توسعه را هموار و به سمت قله…