کتاب «قبیله علیه آزادی» نوشته ماریو بارگاس یوسا منتشر شد
روزنامه شماره ۶۵۴۵-
دنیای اقتصاد: کتاب مهم ماریو بارگاس یوسا با عنوان «قبیله علیه آزادی» با مقدمه موسی غنی نژاد و ترجمه آسیه اسدپور منتشر شد.عنوان فرعی کتاب گذر از چپ گرایی به اندیشه آزاد است که نقطه عطف زندگی یکی از بزرگترین نویسندگان قرن به حساب می آید. یوسا در این اثر مفصل شرح میدهد که چه مسیری را طی کرده و چرا اندیشه اش در این دوران دگرگون شده است.او در مقدمه این کتاب نوشته است: «اگر بیست سال پیش کتاب ایستگاه قطار فنلاند نوشته ادموند ویلسون را نخوانده بودم، هرگز این کتاب را نمینوشتم.
-
اختلال در بازار انرژی و کود، امنیت غذایی جهان را تهدید میکند؛
جهان در آستانه بحران غذا
دنیای اقتصاد: جنگ و تنشهای ژئوپلیتیک بار دیگر یکی از آسیبپذیرترین نقاط اقتصاد جهانی یعنی امنیت غذایی را هدف گرفتهاند. آنچه امروز در پی درگیریها در خلیج فارس در حال شکلگیری است، تنها یک شوک موقت قیمتی نیست، بلکه نشانههایی از یک بحران گستردهتر در حال ظهور است که میتواند به افزایش گرسنگی و حتی قحطی در بخشهایی از جهان منجر شود. این وضعیت، وابستگی عمیق نظام غذایی جهان به انرژی و نهادههای شیمیایی را آشکار کرده و بار دیگر این پرسش را مطرح میکند که آیا ساختار فعلی تولید غذا پایدار است یا نه.
-
چرا اصلاحات نهادی مهمتر از بازسازی فیزیکی است؟
روزنامه شماره ۶۵۳۴نقشه راه بازسازی اقتصاد
دنیای اقتصاد: در روزهای اخیر، خبرهایی در رابطه با مطرح شدن آتشبس بین طرفهای درگیر در جنگ، شنیده میشود. در صورتی که این توافق رخ بدهد، ایران دستکم به صورت موقت از شرایط جنگی خارج میشود. بازسازی اقتصادی و اجتماعی در شرایط پس از جنگ، مسالهای است که در صورت اتمام احتمالی جنگ در مقابل سیاستگذاران قرار میگیرد. -
مسیر تابآوری نیروی کار در جنگ
عاطفه جعفرصالحی*جنگ پدیدهای است که آثار آن از مرزهای فیزیکی فراتر رفته و عمق روان انسانها را نشانه میگیرد. در شرایط بحرانی حاصل از جنگ، نهتنها زیرساختهای اقتصادی و اجتماعی آسیب میبینند، بلکه پایداری روانی و عملکرد نیروی کار نیز دچار فروپاشی میشود.
-
سالنامه ۵۰۰صفحهای «تجارت فردا» اکنون ضمیمه روزنامه «دنیایاقتصاد» ؛
روزنامه شماره ۶۵۳۰سالنامه جامع اقتصاد
حتی در شرایط دشوار انتهای سال۱۴۰۴ هم دست از کار نکشیدیم و ویژهنامه نوروزی را منتشر کردیم. سالنامه ۵۰۰صفحهای «تجارت فردا» اکنون ضمیمه روزنامه «دنیایاقتصاد» در اختیار شماست؛ سالنامهای که در پنج فصل، تحلیلهایی درباره ریشههای شکلگیری وقایع سال ۱۴۰۴ ارائه میدهد.
-
دسترسی کاربران به رمزداراییها حفظ شد؛
روزنامه شماره ۶۵۲۹پایداری صنعت رمزازر در بحران
در روزهایی که همزمانی جنگ و قطعی گسترده اینترنت، فضای اقتصادی و اجتماعی کشور را با اختلالهای قابل توجهی مواجه کرد، یکی از نکات قابل تامل، تداوم فعالیت صنعت رمزارز و حفظ امکان دسترسی کاربران به داراییهای دیجیتال بود. این در حالی است که در همین بازه، بخشی از بازارهای سنتی از جمله طلا، ارز، مسکن و حتی بازار سرمایه، به درجات مختلف با محدودیت در نقدشوندگی، دشواری در انجام مبادله یا اختلال در دسترسی مواجه شدند.
-
پژوهشهای تجربی نتوانستهاند به بحثهای کارگر-کارفرما پایان دهند
روزنامه شماره ۶۵۲۶مجادله جهانی حداقل دستمزد
ریچارد مککنزی*مجادلات آکادمیک بر سر وضع حداقل دستمزد، همچنان به قوت خود باقی است. مخالفان آن را عامل بیکاری میدانند و موافقان این اثر را کوچک معرفی میکنند. با این حال، مطالعات جدید نشان میدهد که حداقل دستمزد، تاثیر گستردهای بر فشار کاری و مزایای شغلی دارد.
-
توسعه به مثابه یک مسیر غیرخطی و انباشتی
محسن راجی اسدآبادی *یکی از ریشهدارترین کژفهمیها در سیاستگذاری توسعه، تلقی فرآیند پیچیده وچند بعدی تحول جوامع به عنوان مسیری خطی، یک شکل و قابل تکرار است. این نگاه سادهانگارانه که ریشه در نظریههای نوسازی دهههای ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ دارد، چنین القا میکند که اگر کشورهای در حال توسعه صرفا از الگوها و نهادهای جوامع پیشرفته تقلید کنند، به سرانجام مشابهی دست خواهند یافت. اما شواهد تاریخی و یافتههای پژوهشی در علوم اقتصادی و اجتماعی، تصویری کاملا متفاوت ارائه میدهند: توسعه، فرآیندی «انباشتی»، «وابسته به مسیر» و عمیقا…
-
گذار از بحران آب با اصلاح ساختار حکمرانی آب
جمال محمدولی سامانی*بحران آب در ایران دیگر صرفا یک مساله اقلیمی یا فنی نیست، بلکه به نقطهای رسیده که به موضوعی ساختاری در حکمرانی منابع طبیعی تبدیل شده است. تداوم برداشت بیش از ظرفیت تجدیدپذیر، افت مداوم سفرههای زیرزمینی، تخریب محیطزیست آبی و کاهش کیفیت منابع، همگی نشان میدهد که ادامه مسیر گذشته نهتنها امکانپذیر نیست بلکه میتواند به فروپاشی اقتصادی و اجتماعی برخی حوضههای آبریز منجر شود. عبور از این وضعیت نیازمند تعریف یک دوره گذار واقعی و برنامهریزیشده است؛ دورهای که بدون آن، هیچ سیاست کوتاهمدت یا طرح…
-
بازنگری در سدسازی؛ ضرورت مدیریت حوضهای منابع آب
محسن موسوی خوانساری*سدسازی طی دهههای گذشته یکی از محورهای اصلی مدیریت منابع آب ایران بوده است، اما تجارب اخیر نشان میدهد که نگاه توسعهای بر اساس افزایش ظرفیت ذخیرهسازی آب، بدون توجه به ویژگیهای حوضهای، میتواند نتایج مخربی به همراه داشته باشد. ایران به شش حوضه آبریز اصلی تقسیم شده است و بررسی هر حوضه بهصورت جداگانه نشان میدهد که نیاز به سد و میزان اهمیت آن به شدت متفاوت است.
-
تجربه اوکراین در گذار به پایداری انرژی
شبکههای برق در بسیاری از کشورها هنوز بر پایه الگویی شکل گرفتهاند که در آن چند نیروگاه بزرگ و معدود پستهای انتقال فشارقوی، ستون فقرات تامین انرژی را تشکیل میدهند؛ الگویی که در دهههای گذشته کارآمد و مقرونبهصرفه تلقی میشد اما امروز در برابر شوکهای همزمان اقلیمی، فناورانه و زیرساختی با پرسشهای جدی روبهروست. تجربه سالهای اخیر نشان داده است که تمرکز بالا، هرچند مدیریت را سادهتر میکند اما میتواند آسیبپذیری سیستم را نیز تشدید کند و از کار افتادن چند گره کلیدی، کل زنجیره تامین برق را…
-
سهمیلیون آواره و مهاجر سوری به کشورشان بازگشتند؛
روزنامه شماره ۶۵۰۸امید در سایه ویرانی
دنیایاقتصاد: بازگشت گسترده پناهجویان سوری پس از تحولات سیاسی اخیر در این کشور، گرچه نشانهای از امید به آینده تلقی میشود، اما همچنان با چالشهای عمیق سیاسی، اقتصادی و انسانی همراه است. سقوط حکومت پیشین و شکلگیری ساختار جدید قدرت باعث شد موجی از بازگشت مهاجران و آوارگان شکل گیرد؛ بهگونهای که از دسامبر۲۰۲۴ تاکنون حدود ۱.۲میلیون پناهجو و نزدیک به ۱.۹میلیون آواره داخلی به محل زندگی خود بازگشتهاند. با این حال، این روند بیشتر از آنکه نشانه بازسازی کامل کشور باشد، نشاندهنده ورود سوریه به…
-
چگونه ساختار بهینه توزیع یارانهها بدون اتلاف منابع، گروههای هدف را پوشش میدهد؟
روزنامه شماره ۶۵۰۷امنیت غذایی؛ مرور یک تجربه
دنیای اقتصاد - سینا ولیمیرزا: تجربه کشورهای جهان، فارغ از سطح توسعهیافتگی، نشان میدهد که حتی در پیشرفتهترین اقتصادها نیز همواره گروههایی از جمعیت وجود دارند که به دلایل مختلف، از فقر درآمدی و بیکاری گرفته تا شوکهای قیمتی، بیماری یا اختلالهای نهادی، در تامین حداقل نیازهای غذایی خود با مشکل مواجه هستند. این واقعیت، امنیت غذایی را از یک مساله صرفا رفاهی یا اخلاقی، به یک موضوع بنیادین در سیاستگذاری اقتصادی و اجتماعی دولتها تبدیل کرده است. -
راهبرد - ۱۴۰۴/۱۱/۲۵
آغاز ثبتنام داوطلبان انتخابات شوراها: ستاد انتخابات کشور در اطلاعیهای از آغاز ثبتنام داوطلبان انتخابات شوراهای اسلامی روستاها و تیرههای عشایری سراسر کشور از دیروز خبر داد. ثبتنام تا ۳۰بهمن ادامه دارد./ایسنا
-
نقش اتاق بازرگانی در انتقال مشکلات مردم به تصمیمگیران بررسی شد
روزنامه شماره ۶۵۰۵میانجی جامعه و دولت
دنیای اقتصاد: در شرایطی که اقتصاد ایران با تحریمهای بینالمللی و همزمان سیاستگذاریهای نادرست داخلی تحتفشار قرار گرفتهاست، نقش «میانجی» در انتقال موثر واقعیتهای میدانی به سطح سیاستگذاری بیش از همیشه موردتوجه قرار میگیرد. در چنین فضایی، فاصله میان دولت و بنگاهها میتواند بهسرعت به شکاف تصمیمگیری تبدیل شود. نتیجه این شکاف سیاستهای غیرواقعبینانه، تصمیمهای شتابزده و در نهایت افزایش هزینههای اقتصادی و اجتماعی است. اتاقهای بازرگانی کشور در این معادله نقشی فراتر از یک نهاد اقتصادی پیدا میکنند.…
-
گردشگری عشایر؛ ظرفیتی مغفول در خراسان رضوی
یک پژوهشگر حوزه گردشگری، گردشگری عشایر را یکی از ظرفیتهای این استان دانست که همچنان مغفول است. حسن قربانی در گفتوگو با «ایسنا» گفت: بهرغم اینکه شهرستانهایی مانند خواف، بردسکن، کلات و درگز بیشترین عشایر را دارند، اما هنوز نتوانستهاند از این ظرفیت به خوبی در رونق گردشگری استفاده کنند.
-
آمارهای رسمی چه میگویند؟
ریشههای تنومند فقر در اعتراضات اخیر ایران؛ چرا اعتراض به خیابان کشیده شد؟
دنیای اقتصاد: طی هشت سال اخیر، یعنی بین سالهای ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۴، نرخ فقر مطلق از حدود ۲۰ درصد به بالای ۴۰ درصد رسیده است و جمعیت زیر خط فقر مطلق دو برابر شده است؛ اولی در سالهای ۱۳۹۸-۱۳۹۷ و دومی در سالهای ۱۴۰۴-۱۴۰۳؛ در جهش اول حدود ۱۰ واحد به نرخ فقر اضافه شد و برآوردها نشان میدهد که در جهش دوم حداقل ۱۰ واحد دیگر به نرخ فقر اضافه میشود. نکته مهم این است که جهش قبلی بعد از یک ثبات نسبی ۸ تا ۹ساله در نرخ فقر رخ داد؛ اما این بار این جهش در یک فاصله چهار، پنج ساله رخ داده است.
-
تصویب برنامه جامع توسعه سیستان و بلوچستان در هیات دولت
استاندار سیستان و بلوچستان گفت: در جلسه هیات دولت، برنامه جامع اجرایی توسعه استان با هدف تحقق رشد و شکوفایی اقتصادی و اجتماعی این منطقه به تصویب رسید.به گزارش «ایرنا»، این برنامه که با اعتباری بیشاز ۱۳۰هزار میلیارد تومان تامین مالی خواهد شد، شامل ۱۳ بسته اجرایی در حوزههای مختلف از جمله زیرساختها، کشاورزی، صنعت و گردشگری است.
-
اصلاحات سریع یا تدریجی؟
دکتر عرفان آهار*بسیاری «گذار کمهزینه» و «اصلاحات تدریجی» را واقعبینانهترین مسیر برای خروج از وضعیت فعلی کشور میدانند. سخنشان این است که باید ساختار موجود را پیش ببریم و اصلاحات را در دل همین ساختار داشته باشیم؛ زیرا برهم زدن ثبات، هزینههای اقتصادی و اجتماعی سنگینی در پی خواهد داشت. پس بهتر است ثبات را حفظ کنیم و روی ظرفیتهایی حساب کنیم که در حال حاضر در اختیار داریم. اما سوال مهم اینجاست: آیا این راهحل واقعا کارساز است؟ در شرایط ایران، اصلاحات تدریجی چه تاثیری بر موضوع رانت و ناکارآمدی نهادها خواهد…
-
در جستوجوی اجماع جدید
دنی رودریک*اجماع پسانئولیبرالی فرارسیدهاست، اما آن را در سیاستهای رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، جستوجو نکنید.
-
چرا ناهماهنگی بین سازمانی از نقاط ضعف حکمرانی اقتصادی کشور است؟
یکی از مهمترین نقاط ضعف حکمرانی اقتصادی در ایران، پراکندگی و ناهماهنگی میان سازمانها و نهادهای دولتی است و این شرایط نهتنها مشکلات اقتصادی را حل نمیکند بلکه فشار معیشتی بر مردم را تشدید میکند.
-
معنای پنهان اینترنت رایگان ونزوئلا
رضا غیابی *اعلام ارائه اینترنت رایگان استارلینک برای مردم ونزوئلا، در نگاه اول میتواند خبری امیدوارکننده تلقی شود؛ روایتی از تکنولوژی که به یاری مردمی در تنگنا آمده است. اما اگر این خبر را نه صرفا بهعنوان یک رویداد مقطعی، بلکه بهمثابه نشانهای از یک معضل ساختاری بخوانیم، با واقعیتی نگرانکننده روبهرو میشویم و آن گسترش «فقر دیجیتال» در جهان امروز است؛ وضعیتی که محرومیت از دسترسی به خدمات پایه اینترنتی را به بزرگترین مانع توسعه اقتصادی و اجتماعی تبدیل کرده است.
-
«دنیای اقتصاد» پیامدهای اقتصادی و اجتماعی حذف ارز ترجیحی را بررسی کرد؛
روزنامه شماره ۶۴۷۷اصلاحات اقتصادی و لزوم حمایت از معیشت مردم
دنیای اقتصاد - مرضیه احقاقی: با شروع فرآیند بررسی بودجه ۱۴۰۵، صحبت درخصوص سیاستهای ارزی ازجمله در بخش حذف یا تداوم اعطای ارز ترجیحی مجددا در صدر اخبار اقتصادی کشور قرار گرفته است. با توجه به رد کلیات بودجه توسط نمایندگان مجلس شورای اسلامی، همچنان نمیتوان درخصوص سیاستهای ارزی بودجه اظهارنظر قطعی کرد. اما کاهش جدی درآمدهای نفتی دولت در سال آتی یکی از مهمترین محرکها برای حذف ارز ترجیحی بهنظر میرسد. کارشناسان اقتصادی بر ضرورت حذف ارز ترجیحی از منظر اقتصادی تاکید دارند اما روشها و زمان اجرای این طرح جای بحث و بررسی…
-
پادکست «کتابخوانی در ۳ دقیقه»؛
اقتصاد ایران و نهادها
دنیای اقتصاد: «اقتصاد ایران و نهادها» در ۹۰ صفحه توسط انتشارات «دنیای اقتصاد» با قیمت ۷۰ هزار تومان منتشر شده است. معرفی صوتی این کتاب را با صدای «پریا شهبازی» از همکاران بخش آنلاین «دنیای اقتصاد» میشنوید.
-
سیاست انقباضی یا سیاست اصلاحی؟
فرشته حسینزاده سهی*بودجه سال ۱۴۰۵ در شرایطی تدوین شده که اقتصاد ایران با یکی از بالاترین سطوح نااطمینانی در دهههای اخیر مواجه است. فعالشدن مکانیسم ماشه، بازگشت تحریمهای فراگیر، محدودیت شدید دسترسی به منابع ارزی و افزایش ریسکهای ژئوپلیتیک، این بودجه را از یک سند برنامهریزی مالی سالانه به ابزاری برای مدیریت اقتصاد در وضعیت فشار حداکثری تبدیل کرده است. -
تولید برنامه «دیکست»؛ روایتهایی اقتصادی از تاریخ و اندیشه؛
روزنامه شماره ۶۴۷۴جستوجوی لایههای پنهان اقتصاد
دنیای اقتصاد: «دیکست» یکی از برنامههای جدید «دنیای اقتصاد» است که تلاش میکند با عبور از سطح اخبار روزمره اقتصادی به بررسی لایههای عمیقتر اقتصاد بپردازد. این برنامه، اقتصاد را نه بهعنوان مجموعهای از آمار و سیاستهای کوتاهمدت، بلکه بهمثابه یک دستگاه فکری و تاریخی روایت میکند و نشان میدهد چگونه ایدهها پیش از آنکه به سیاست تبدیل شوند، در کتابها، تجربههای زیسته و تحولات فکری شکل میگیرند.
-
سیکلهای معیوب
عارف کرامتی*اقتصاد ایران در سالهای اخیر با مجموعهای از چالشهای ساختاری روبهرو بوده است که اثرات آن بهصورت پایدار بر معیشت مردم و ثبات اقتصاد کلان مشاهده میشود.
-
انرژی تجدیدپذیر یک انتخاب لوکس نیست
داوود مددی*ارزیابی وضعیت انرژیهای تجدیدپذیر، بدون در نظر گرفتن تصویر کلان ناترازی انرژی، ارزیابی ناقصی خواهد بود. در شرایطی که کشور با کمبود حدود ۲۰ هزار مگاواتی برق مواجه است، طبیعی است که این میزان کسری، یکشبه و صرفا از یک منبع خاص قابل جبران نیست. تامین این شکاف نیازمند رویکردی متوازن است؛ رویکردی که هم توسعه ظرفیت تولید را در بر بگیرد و هم بهطور همزمان، بهینهسازی مصرف را بهعنوان اولویتی جدی دنبال کند.
-
چرا برخی جوامع شکست میخورند و برخی موفق میشوند؟
روزنامه شماره ۶۴۶۰واکاوی نظریه اوستروم درباره ظرفیت جمعی
عباس عبدالخانی *از دیرباز یکی از پرسشهای بنیادین اقتصاد توسعه این بوده است که چرا برخی جوامع توانستهاند منابع طبیعی و انسانی خود را بهطور پایدار مدیریت کنند و مسیر توسعه و رفاه را طی کنند؛ درحالیکه جوامع دیگر در چرخه بحران و ناکامی گرفتار شدهاند.
-
خبر جدید درباره اجرای کارت امید مادر از ابتدای ۱۴۰۵
تسنیم: دبیر ستاد ملی جمعیت از ارائه کارت امید مادر از ابتدای سال ۱۴۰۵ خبر داد و گفت: حدود ۷۳ درصد متولدین، فرزندان اول و دوم بودهاند.