اخبار فرهنگ و هنر

سینمای ایران با کاهش جدی مخاطب روبه‌روست. کارشناسان پیش‌تر هشدار داده بودند که دیگر فیلم‌های کمدی هم نمی‌توانند پای مردم را به سالن‌های سینما باز کنند.حالا همین اتفاق افتاد و هر ماه فروش فیلم‌ها نسبت به ماه قبل کمتر می‌شود. بررسی آمار فروش از ابتدای دی‌ماه تاکنون نشان می‌دهد که مجموع فروش سینماها تنها به ۳۰‌میلیارد و ۶۰۰‌میلیون تومان رسیده و ۳۹۶ هزار و ۱۴۸ نفر به تماشای آثار روی پرده نشسته‌اند. این ارقام در مقایسه با آمار مدت مشابه در سال گذشته که فروش ۵۲‌میلیارد تومانی و حضور ۹۲۸ هزار تماشاگر را ثبت کرده بود، نشان‌دهنده افتی چشم‌گیر و نگران‌کننده است.

دنیای اقتصاد: هم‌زمان با سی و یکمین سالروز درگذشت رقیه چهره‌آزاد، بازیگر پیشکسوت ایران که عموم تماشاگران او را با فیلم «مادر» به یاد دارند، خیابانی به نام این هنرمند نام‌گذاری شد. افسانه چهره‌آزاد بازیگر و نوه رقیه چهره‌آزاد خبر داد که در سالگرد درگذشت مادربزرگش خیابانی در تقاطع خیابان ویلا (نجات‌اللهی) به نام او نام‌گذاری شده است.

خانه واحد خاکدان، نقاش فقید ایرانی، در آلمان مورد دستبرد قرار گرفت و تعدادی از تابلوهای نقاشی او به سرقت رفت. به گزارش خبرگزاری فارس، نازنین الله‌وردی، همسر واحد خاکدان،‌ با انتشار مطلبی در صفحه خود از سرقت تعدادی از تابلوهای این هنرمند در کشور آلمان خبر داد.الله‌وردی نوشت: «بدین وسیله به اطلاع می‌رسانم تعدادی تابلوی نقاشی اثر واحد خاکدان از منزل ایشان در آلمان به سرقت رفته و کارهای قانونی در حال انجام هستند. خواهشمندم در صورتی‌ که قصد خرید کارهای قدیمی‌تر ایشان را دارید ابتدا با اینجانب نازنین الله‌وردی همسر ایشان یا گالری ماه تماس گرفته و از دزدی نبودن اثر اطمینان حاصل فرمایید. در صورت خرید و فروش تابلوهای به‌سرقت‌رفته، چه در ایران و چه در آلمان، با توجه به مدارک و مستندات جمع‌آوری‌شده و لیست تنظیم‌شده آثار مسروقه، اقدامات قانونی توسط وکلای محترم اینجانب در هر دو کشور انجام خواهد شد.»

خبرآنلاین: ایسایا ویتلک جونیور، بازیگر آمریکایی که با ایفای نقش یک سیاستمدار فاسد در سریال جنایی شبکه اچ‌بی‌او با عنوان «وایر» شناخته می‌شد و در بسیاری از فیلم‌های اسپایک لی حضور داشت، در ۷۱سالگی درگذشت. ویتلک با بازی در نقش سیاستمدار فرصت‌طلب و فاسد «کلی دیویس» در سریال پرهیجان «وایر» مخاطبان را مجذوب خود کرد؛ مجموعه‌ای که بر اساس روایت‌های واقع‌گرایانه دیوید سایمون، روزنامه‌نگار پیشین، از دنیای تاریک قاچاق مواد مخدر و سیاست‌های فاسد در بالتیمورِ ایالت مریلند ساخته شده بود.

دنیای اقتصاد: خانه موسیقی ایران به‌منظور پاسداشت جایگاه هنری و مرور کارنامه حرفه‌ای زنده‌یاد ناصر مسعودی، مراسم یادمانی را با حضور جمعی از هنرمندان، پژوهشگران و علاقه‌مندان موسیقی در سالن استاد شهناز خانه هنرمندان ایران برگزار می‌کند. این مراسم با هدف نکوداشت فعالیت‌های هنری این خواننده و آهنگساز محبوب و بررسی جایگاه او در موسیقی کشور تدارک دیده شده است و در آن چهره‌هایی از جامعه هنری کشور به بیان خاطرات و نکاتی درباره مسیر کاری و تاثیرگذاری هنری مسعودی خواهند پرداخت.

ارکستر سمفونیک تهران با حضور حامد گارسچی به عنوان رهبر مهمان با اجرایی تحت عنوان «پرنده آتشین» روی صحنه می‌رود. در این برنامه، سوئیت «پرنده آتشین» نسخه ۱۹۱۹ اثر ایگور استراوینسکی به‌عنوان بخش اصلی کنسرت اجرا می‌شود؛ اثری شاخص از موسیقی قرن بیستم که جایگاهی ویژه در رپرتوار سمفونیک جهان دارد.

دنیای اقتصاد: نمایشگاه نقاشی «رقص گل‌ها» با آثاری از صنم دشتی، روز جمعه ۱۲دی‌ماه در تالار آینه برج آزادی افتتاح می‌شود. در این نمایشگاه که شامل ۳۰ اثر نقاشی با تکنیک گواش است، گل‌ها از قالب ایستای همیشگی خارج شده و به عناصری زنده، پویا و در حال حرکت تبدیل می‌شوند؛ آثاری که گفت‌وگویی شاعرانه میان طبیعت و احساس را شکل می‌دهند و در آن‌ها رنگ‌ها به رقص درمی‌آیند و سکوت معنا می‌یابد.

در ادبیات اقتصاد سیاسی، دیپلماسی فرهنگی یکی از ابزارهای کم‌هزینه قدرت نرم جوزف نای است که می‌تواند زمینه‌ساز همکاری‌های نهادی و اقتصادی پایدار میان کشورها شود. در شرایطی که روابط ایران با کشورهای آسیای مرکزی عمدتا در چارچوب ملاحظات ژئوپلیتیک و اقتصادی قدرت‌های بزرگ تعریف می‌شود، دیپلماسی فرهنگی به یکی از معدود حوزه‌هایی بدل شده است که امکان کنش مستقل، کم‌هزینه و پایدار را برای سیاست خارجی ایران فراهم می‌کند. این نوع دیپلماسی، برخلاف تعاملات رسمی سیاسی، نه‌تنها با محدودیت‌های کمتری مواجه است، بلکه از ظرفیت بالاتری برای ایجاد پیوندهای اجتماعی و نهادی میان ملت‌ها برخوردار است.

هوشنگ مرادی‌کرمانی، نویسنده معروف، اخیرا به دلیل بیماری قلبی در یکی از بیمارستان‌های تهران بستری شد و مورد عمل جراحی قرار گرفت. پسر این نویسنده گفت: «پدرم این‌روزها در حال گذراندن دوران نقاهت خود بوده و چکاپ‌های لازم انجام شده است.» به گزارش ایرنا، بیژن مرادی‌کرمانی توضیح داد: «در قفسه سینه پدر به دلیل ضعف قلب باتری گذاشته‌اند و نباید به قلب فشار بیاید و به همین دلیل رفت‌و‌آمدهای او محدود شده و قرار شد تا مدت زمان ۱۰ روز به دلیل سردی هوا و آلودگی از خانه بیرون نرود.»

در سال ۲۰۲۵ عکاسان دنیا وقایع مهمی را به ثبت رساندند. عکس‌های آنها به روال همیشه گاهی تکان‌دهنده، گاهی خنده‌دار و گاهی حیرت‌آورند و گاهی همه این ویژگی‌ها را یک‌جا در خود دارند. در این گزارش به برخی از بهترین عکس‌های سال «رویترز» و داستان‌های پشت آنها پرداخته شده است. به گزارش ایسنا، عکاسان «رویترز» در سال ۲۰۲۵ در سراسر جهان حضور داشتند و از جنگ، صلح و آتش‌بس‌های شکننده گرفته تا سرکوب‌های دولتی علیه مهاجرت، تجربه مهاجر بودن، ورزشکاران موفق و رویاهای دنیای ورزش را ثبت کردند. برخی از این تصاویر در لحظه وقوع خبر، یعنی زمانی که عکاسان با عجله و در میان انبوه رقیبان تلاش می‌کردند راهی برای ثبت عکس خود پیدا کنند، به ثبت رسیده‌اند. گاهی هم عکاس در زمان و مکان درست قرار داشت و تصویری ثبت کرد که پربازدید شد. برخی دیگر بخشی از پروژه‌های روایت‌محور بلندمدتی بودند که ماه‌ها یا حتی سال‌ها طول کشیدند. این عکس‌ها طیفی از احساسات را برمی‌انگیزند. آنچه می‌بینید و می‌خوانید منتخبی از چند عکس رویترز است همراه با داستان‌هایی که خود عکاسان از پشت صحنه این عکس‌ها روایت کرده‌اند.

پس از درگذشت بهرام بیضایی در خارج از کشور، گمانه‌زنی‌هایی درباره خاکسپاری او در ایران مطرح شد. اما دیروز مژده شمسایی، بازیگر تئاتر و سینما و همسر بیضایی، یادداشتی را منتشر کرد و گفت پیکر این سینماگر نامدار در خارج به خاک سپرده خواهد شد. به گزارش ایسنا، مژده شمسایی نوشته است: «برای آنها که با حسن نیت خواستارِ بازگشت بیضایی به ایران هستند .

پژوهش‌های نوین نشان می‌دهد که موسیقی، به‌‌ویژه زمانی که متناسب با ترجیحات فردی بیمار و با هدف درمانی مشخص به کار گرفته شود، می‌تواند پاسخ‌های استرسی را مهار کرده، تنظیم عصبی‌هورمونی را بهبود بخشد و مسیر بهبودی را تسهیل کند.

عباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، در حاشیه مراسم «ایران‌مرد» با اجرای ارکستر سمفونیک تهران درباره صحبت‌های اخیر شهرام ناظری در کشور ترکیه و واکنش‌هایی که این اظهارات در فضای مجازی به دنبال داشته است، گفت: «استاد شهرام ناظری یکی از عزیزان موثر در هنر موسیقی ایران بوده و هست و ما هم در خدمت ایشان هستیم. اگر نکته‌ای داشته باشند و بخواهند منتقل شود، حتما می‌شنویم و برای اجرای ایشان مشکلی وجود ندارد. اگر نظراتی داشته باشند، ما آماده‌ایم این نظرات را بشنویم و ان‌شاءالله در حد مقدورات تلاش کنیم اتفاق‌های خوبی برای موسیقی ایران، از جمله اجراهای ایشان، رقم بخورد.»

محمد شمس لنگرودی، شاعر و نویسنده نام‌آشنا، به‌عنوان بازیگر نقش اصلی فیلم سینمایی «دکه» به کارگردانی سالار طهرانی و تهیه‌کنندگی مهدی ودادی جلوی دوربین رفت. این شاعر و نویسنده که پیش‌تر در فیلم‌هایی همچون «پنج تا پنج»، «احتمال باران اسیدی»، «رفتن» و «دوباره زندگی» ایفای نقش کرده است، در این درام اجتماعی ملتهب به گفته سازندگان آن ایفاگر نقشی متفاوت خواهد بود.

آخرین روزهای سال میلادی فصل معرفی فیلم‌های برتر سال به انتخاب رسانه‌های معتبر است. در روزهای اخیر لیست‌های متعددی منتشر شد و دیروز لیست نظرسنجی سالانه ایندی وایر هم در دسترس عموم قرار گرفت. این نظرسنجی از میان ۱۴۸منتقد برجسته سینما در سراسر جهان انجام شد و همچنان فیلم «نبردی از پس نبردی دیگر» اثر جدید پل توماس اندرسون فاتح بی‌چون‌وچرای سینمای سال ۲۰۲۵ است. در لیست‌های دیگر هم این فیلم پیشتاز است و توجه بسیاری را به خود جلب کرده است.

«دی‌‌کست» یکی از برنامه‌های جدید «دنیای اقتصاد» است که تلاش می‌کند با عبور از سطح اخبار روزمره اقتصادی به بررسی لایه‌های عمیق‌تر اقتصاد بپردازد. این برنامه، اقتصاد را نه به‌عنوان مجموعه‌ای از آمار و سیاست‌های کوتاه‌مدت، بلکه به‌مثابه یک دستگاه فکری و تاریخی روایت می‌کند و نشان می‌دهد چگونه ایده‌ها پیش از آنکه به سیاست تبدیل شوند، در کتاب‌ها، تجربه‌های زیسته و تحولات فکری شکل می‌گیرند.

دنیای اقتصاد: آیین بزرگداشت استادان فریدون حلمی و داود یاسری، دو هنرمند شاخص و برجسته سازگر و خنیاگر تمبک، امروز سه‌شنبه با حضور بزرگان و هنرمندان موسیقی و با مشارکت موسسه هزارصدا در فرهنگسرای ارسباران برگزار می‌شود.

گروه بانوان آیلان با اجرای ۱۶ قطعه از حرکات آیینی فولکلور آذربایجانی، نمایش «نبض بانوان آیلان» را شنبه ۱۳ دی در فرهنگسرای نیاوران روی صحنه می‌برند.در این اجرا که ویژه بانوان روی صحنه می‌رود، بیش از ۵۰ پرفورمر با همراهی گروهی از نوازندگان سازهای کوبه‌ای، داستان‌هایی از شادی، عشق، مبارزه و زیبایی را از فرهنگ و هنر غنی آذربایجان، با اجرای حرکات آیینی و فولکلور روایت می‌کنند.

ایبنا: وقتی ویلیام گلدینگ در سال ۱۹۵۳ نسخه تایپی «سالار مگس‌ها» را به انتشارات فابر سپرد، این رمان پیش از آن بارها و بارها رد شده بود؛ دست‌کم هفت بار و شاید نزدیک به ۲۰ بار. نسخه‌ای فرسوده و گوشه‌تاخورده که از دست ناشری به ناشر دیگر چرخیده بود. حتی یکی از بررسان انتشارات فابر آن را با بی‌رحمی تمام «پوچ و کسل‌کننده… آشغال و بی‌هدف» خوانده بود. با این حال، چارلز مونتیث، ویراستار جوان و تازه‌کار فابر، چیزی در این متن دید که دیگران ندیده بودند.مونتیث با نگاهی دقیق و پیشنهادهایی روشن، از گلدینگ، معلم دبیرستانی در سالزبری و مردی در اوایل دهه چهل زندگی، خواست متن را بازاندیشی کند.

به یاد استاد بهرام بیضایی، نمایشنامه‌نویس و کارگردان تئاتر و سینما، علاقه‌مندان به او در تئاتر شهر شمع روشن کردند.بهرنگ معتمدی ارجمند، نوازنده ویولن سل و عضو ارکستر سمفونیک تهران، در این مراسم که شامگاه یکشنبه در تئاتر شهر برگزار شد نواخت.

دنیای اقتصاد-یاسین نمکچیان:شنبه‌شب خبر فوت بهرام بیضایی، کارگردان و نمایشنامه‌نویس برجسته ایرانی، منتشر شد و علاقه‌مندان فرهنگ و هنر این سرزمین را در بهت فرو برد. این در حالی است که در روزهای اخیر بخش‌هایی از مصاحبه‌ها و حرف‌های قدیمی این چهره تاثیرگذار به ناگهان در شبکه‌های مجازی وایرال شده و واکنش‌های گستره‌ای را به وجود آورده بود. آنچه بر بهرام بیضایی گذشت حکایت تلخی است از برخوردهای سلیقه‌ای و دوگانه با مفاخر این مملکت. بهرام بیضایی چند بار از ایران رفت اما دوباره برگشت تا درنهایت سال ۱۳۸۹ ایران را به مقصد آمریکا ترک کرد چون اجازه ندادند فیلم بسازد. بارها در مصاحبه‌های متفاوت گفته بود راهی برای گذران زندگی نداشته و مجبور شده تن به مهاجرت اجباری بدهد. وقتی تصمیم گرفت برود که از لحاظ معیشتی با چالش جدی روبه‌رو شد و به قول خودش نتوانست خانواده‌اش را اداره کند. دیگر دریچه‌ای به رویش باز نمانده بود اما با این حال عاشق ایران بود و از دور به تماشای وطن می‌نشست و در حسرت بازگشت دوباره می‌سوخت. کسی مانع ورودش به ایران نبود اما چگونه می‌توانست برگردد. می‌گفت چه تضمینی وجود دارد اجازه بدهند کار کنم. این را بارها گفته بود اما حتی یک نفر چنین تضمینی نداده بود که برگردد و زیر آسمان اینجا کار کند و باقی عمر را بگذراند. طنین صدایش در لابه‌لای خبرها می‌پیچد که می‌گفت تنها اسم ایرانی بودن کافی نیست تا کسی را به ایرانی بودن تبدیل کند، هزاران سال تاریخ و فرهنگ غنی ایران است که ما را ایرانی می‌سازد و مسوولیتی بزرگ بر دوش ما می‌گذارد.

انیمیشن «ژولیت و شاه» به کارگردانی اشکان رهگذر به سرگروهی پردیس سینمایی کورش از چهارشنبه ۱۷ دی اکران می شود. داستان «ژولیت و شاه» درباره جولی، بازیگر جوان و تازه‌کار تئاتر است که به دعوت ناصرالدین‌شاه برای بازی در نقش ژولیت به ایران می‌آید؛ اما نقشه شاه برای او چیزی فراتر از یک اجرای ساده است.

نمایش «شوخی می‌کنید موسیو تانر» به کارگردانی اصغر نوری از امروز دوشنبه در سالن سمندریان مجموعه ایرانشهر روی صحنه است. نوری این نمایشنامه را براساس رمانی به همین نام با ترجمه خودش، اثر ژان‌پل دوبوآ نوشته است. در خلاصه‌داستان نمایش «شوخی می‌کنید موسیو تانر» آمده: «موسیو تانر یک خانه اشرافی را به ارث می‌برد و می‌خواهد آن را بازسازی کند اما خانه کارِ او را می‌سازد!»

بریژیت باردو، بازیگر افسانه‌ای سینمای فرانسه در دهه‌های ۵۰ و ۶۰میلادی، در ۹۱سالگی درگذشت. باردو با فیلم «و خدا زن را آفرید» (۱۹۵۶) به کارگردانی و نویسندگی همسرش روژه وادیم به شهرتی بین‌المللی دست یافت و طی دو دهه بعد به عنوان نمادی از زیبایی در سینما شناخته می‌شد. با این حال، در اوایل دهه ۱۹۷۰ بازنشستگی خود از بازیگری را اعلام کرد و به‌تدریج به فعالیت‌های سیاسی روی آورد. حمایت پرصدای او از حقوق حیوانات در سال‌های بعد با اظهارنظرهای تند درباره اقلیت‌های قومی و حمایت آشکار از جبهه راست افراطی «فرانت ناسیونال» فرانسه همراه شد؛ مواضعی که به صدور چندین محکومیت قضایی به اتهام نفرت‌پراکنی نژادی انجامید.

پرتره خیره‌کننده «الیزابت لدرر» که توسط گوستاو کلیمت هنرمند اتریشی مشهور خلق شده است، نوامبر امسال در حراجی «ساتبیز» نیویورک به قیمت ۲۳۶.۳میلیون دلار فروخته شد و جایگاه گران‌ترین اثر هنری فروخته‌شده در حراج‌های سال ۲۰۲۵ را به خود اختصاص داد. این نقاشی همچنین رکوردی جدید برای فروش آثار کلیمت در حراجی به ثبت رساند و از نقاشی ۱۰۸میلیون‌دلاری این هنرمند که در سال ۲۰۲۳ در «ساتبیز» لندن به فروش رسیده بود، پیشی گرفت.

مراسم معرفی و رونمایی آلبوم «بیا ‌ای عشق» با صدای شهرام ناظری و زنده‌یاد دولتمند خالف، خواننده معروف تاجیک، همزمان با هفتصد و پنجاه‌ و دومین سالگرد درگذشت مولانا چند روز پیش در دانشگاه سلجوق قونیه در ترکیه برگزار شد. انتشار فیلمی از سخنرانی شهرام ناظری در این مراسم جنجال به وجود آورد و واکنش‌های بسیاری را برانگیخت. شهرام ناظری در این مراسم گفت: «مسوولان و دولتمردهای ما به مشاهیر و عرفای ما خیلی علاقه‌مند نبودند. هیچ‌گاه هیچ‌کدامشان نخواستند یک بار بیایند مولانا را ببینند. یا اصلا راه دور است؛ همان در خود ایران، شاید بزرگ‌ترین عرفای کره زمین و عالم بشریت در خاک خودمان ایران خوابیده‌اند، مثل بایزید بسطامی، مثل ابوالحسن خرقانی و مثل عطار در نیشابور. هیچ دولتمردی و هیچ مسوولی تاکنون علاقه‌ای نشان نداده که به این بزرگان عرفان و علم سری بزند. به نظر من ما باید از ترک‌ها، دولت و مردم ترکیه تشکر کنیم که واقعا مولانا را در دل خودشان پرورش دادند و مکتب مولانا را حداقل نگه داشتند. اگر مولانا در ایران بود این هم از بین رفته بود. مطمئن باشید!»

شیرین یزدان‌بخش، هنرپیشه و بازیگر فیلم‌های «ابد و یک روز» و «آشغال‌های دوست‌داشتنی» درگذشت. مریم مسعودی، خواهرزاده این هنرمند، درباره درگذشت او توضیح داد: «شیرین یزدان‌بخش از مهرماه دچار سکته مغزی شده بود، اما از رسانه‌ای شدن بیماری‌اش امتناع داشت.» او افزود: «بنا به درخواست شیرین یزدان‌بخش، مراسم بدرقه او بدون اعلام قبلی برگزار شد.

دنیای اقتصاد: رمان عاشقانه «سرزمین از‌هم‌گسیخته» نوشته کلر لزلی‌ هالی با ترجمه‌ رفیع‌ رفیعی‌صفایی منتشر شد. در خلاصه داستان این کتاب آمده است: «هنگامی که برادرشوهر بث، به سگی که گوسفندانشان را دنبال می‌کرد، شلیک می‌کند، بث روحش هم خبر ندارد که این شلیک مسیر زندگی‌شان را دگرگون خواهد کرد؛ چرا که سگِ مردی ا‌ست که بث در دوران نوجوانی دلباخته‌اش بود؛ کسی که سال‌ها پیش قلبش را شکست.

در مراسم اختتامیه هشتمین دوره جایزه پژوهش سال سینمایی از محمد شهبا، پژوهشگر سینما، تجلیل می‌شود. محمد شهبا، فارغ‌التحصیل کارشناسی سینما از دانشگاه هنر، کارشناسی ارشد پژوهش هنر از دانشگاه تهران و فارغ‌التحصیل دکترای سینما «روایت‌شناسی فیلم» از دانشگاه ایست انگلیا در انگلستان است. او این روزها در دانشکده سینما تئاتر، دانشگاه هنر تهران در مقطع فوق‌لیسانس و دکترا تدریس می‌کند.

در آستانه سال نوی میلادی، گروه موزه‌های دولتی برایتون و‌هاو در بریتانیا با بازنشر یادداشتی جنجالی خواستار «استعمارزدایی» از بابانوئل شدند و عنوان کردند که تصویر سنتی سانتا کلاوس با قضاوت کودکان، مفاهیم استعماری و مردسالارانه را بازتولید می‌کند. در یادداشت این موزه‌ها آمده است که بابانوئل «سفیدپوست و غربی» که رفتار همه کودکان را از طریق تهیه فهرست «بچه‌های خوب و بد، قضاوت می‌کند» و فرضیات استعماریِ برتری فرهنگی را تقویت می‌کند باید «درباره فرهنگ‌های مختلف بیاموزد.»