چرخش به سمت بنگاه‌های کوچک

سرمایه‌گذاران ایرانی همچنان ریسک‌گریز هستند و قالب محافظه‌کار خود را حفظ کرده‌اند طنین این محافظه کاری را می‌توان در سهم صنایع از تعداد جوازهای تاسیس صادر شده در نیمه نخست امسال مشاهده کرد. اختصاص بیشترین سهم از تعداد جوازهای صادر شده به صنایع غذایی و آشامیدنی نمایانگر محافظه‌کاری سرمایه‌گذاران و وجود این تفکر که مردم هر چه نخرند، غذا می‌خرند» باشد.

صنایع غذایی و آشامیدنی با بیش از ۱۹درصد سهم از کل جوازهای تاسیس صادر شده، در راس سایر صنایع قرار دارد و پس از آن تولید محصولات کانی غیر فلزی با اختصاص ۱۷درصد از مجموع تعداد جوازها مقام دوم را در این رده‌بندی دارد.
به نظر می‌رسد، چون محصولات معدنی در این دسته‌بندی قرار می‌گیرند و در نتیجه مواد اولیه‌اشان از خارج از کشور تامین نمی‌شود، تا با فشارهای بین‌المللی مواجه باشد، توجه سرمایه‌گذاران به این سمت جلب شده است. در همین حال محصولات لاستیکی و پلاستیکی با ۵/۱۳درصد سهم، محصولات فلزی و فابریکی به جز ماشین‌آلات و تجهیزات با نزدیک به ۸درصد سهم و مواد و محصولات شیمیایی با ۷/۵درصد سهم رتبه‌های بعدی این دسته‌بندی را به خود اختصاص داده‌اند. در مورد محصولات شیمیایی به نظر می‌رسد چون بخش عمده صنعت در دست دولت است، جوازهای صادر شده هم برای بخش دولتی باشد. اما در مقابل ۳ صنعتی که کمترین میزان جوازهای تاسیس صادر شده را در مدت مورد بررسی به خود اختصاص داده‌اند تولید محصولات از توتون و تنباکو و سیگار، انتشار و چاپ و تکثیر رسانه‌های ضبط شده و تولید رادیو و تلویزیون و دستگاه‌ها و وسایل ارتباطی است که به ترتیب ۰۴/۰، ۲/۰ و ۴۸/۰درصد از جوازهای صادر شده سهم داشته‌اند. دولتی بودن یا دارا بودن خریداران دولتی می‌توان مهمترین عامل برای تعداد کم جوازهای صادر شده برای این ۳ دسته صنعت باشد.
نگاهی به آمار جوازهای تاسیس صنعتی صادر شده در هر استان نشان می‌دهد، ۲۷۴۰ فقره از جوازها مربوط به استان تهران است و این استان با سهم ۴/۱۱درصدی بیشترین جوازهای صنعتی صادر شده در شش ماهه نخست امسال را به خود اختصاص داده است. پس از تهران، استان آذربایجان شرقی با ۱/۱۰درصد و مازندران با ۳/۶درصد بیشترین سهم را در این رده‌بندی به خود اختصاص داده‌اند. در مقابل تنها ۱۱۱ فقره از مجوزهای صادر شده به استان هرمزگان مربوط بوده است و در نتیجه این استان را در قعر این دسته‌بندی قرار داده است.
همچنین استان کهکیلویه و بویراحمد با ۶/۰درصد و خراسان شمالی با ۸/۰درصد دومین و سومین استانی هستند که کمترین جوازهای صادر شده را به خود اختصاص داده‌اند.
از سوی دیگر، نزدیک به ۹۰درصد از مجموع جوازهای صادر شده برای کارگاه‌های کمتر از ۵۰ نفر است و کارگاه‌های بیشتر از ۵۰ نفر سهم ۱۰درصدی را از این جوازها دارند.
برای این رابطه ۹ به ۱ می‌توان دو دلیل عمده را برشمرد.
نخست آن که سرمایه‌گذاران به موفقیت سرمایه‌گذاری‌های بزرگ امید چندانی ندارند و دوم این که اعطای تسهیلات به بنگاه‌های زود بازده موجب شده است عده‌ای برای دریافت وام درخواست مجوز صنعتی کرده باشند.
سهم کارگاه‌های کمتر از ۵۰ نفر از سرمایه بیش از ۱۴۶هزار و ۶۳۱میلیارد ریال و سهم کارگاه‌های بیش از ۵۰ نفر از سرمایه ۵۲۵هزار و ۴۰۳میلیارد ریال بوده است.