پتروشیمی و سرمایه‌گذاری خارجی

منوچهر فخرزاد

سرمایه‌گذاری در صنایع پتروشیمی جهان به خصوص در عربستان و کشورهای حاشیه خلیج‌‌فارس رو به افزایش است و کارشناسان معتقدند که با کاهش جذابیت سرمایه‌گذاری در صنایع نفت کشورهای غربی، آمریکا و اروپا، توجه سرمایه‌گذاران به سرمایه‌گذاری در پتروشیمی ایران بیشتر خواهد شد. هم اکنون سرمایه‌گذاری در پتروشیمی عربستان، متانول هند، متانول عمان، اوره و آمونیاک اندونزی، متانول ونزوئلا رو به افزایش است و مزیت‌های نسبی پتروشیمی ایران به خوبی خود را در گستره پتروشیمی جهان از آسیای شرقی تا آمریکای جنوبی نشان می‌دهد و خودنمایی می‌کند. همین امر باعث شده که سرمایه‌گذاران خارجی و شرکت‌های معتبر به ایران به عنوان یک مزیت غیرقابل انکار توجه کنند. بررسی‌ها نشان می‌دهد که در برنامه‌های پنجم، ششم و هفتم توسعه اقتصادی حداقل به ۳۸میلیارد دلار سرمایه‌گذاری‌ در صنایع پتروشیمی نیاز داریم تا اهداف سند چشم‌انداز تحقق یابد و به رتبه اول صنایع پتروشیمی منطقه خاورمیانه و غرب آسیا و تولید ۳۴درصد کل محصولات پتروشیمی منطقه دست یابد.برخی کارشناسان نیز پیش‌بینی کرده‌اند که اگر دعواهای شبکه بانکی و تحریم‌ها تشدید شود و جذب سرمایه‌های خارجی با مشکل روبه‌رو شود، مشکل تامین مالی طرح‌های پتروشیمی به بزرگ‌ترین مانع توسعه و تحقق اهداف برنامه‌های توسعه در بخش پتروشیمی تبدیل می‌شود که این موارد نیز تاثیر آنچنانی نداشت. اگر چه ممکن است که نوسانات و بحران‌های مالی، سیاسی و اقتصادی، افت و خیزهایی را در طرح‌های توسعه صنایع پتروشیمی ایران ایجاد کند، اما بی‌شک مزیت‌ بزرگ نفت و به خصوص دومین ذخایر گاز جهان در ایران، کشورمان را به قطب عمده پتروشیمی جهان تبدیل خواهد کرد و بر این اساس، سیاستگذاری و برنامه‌ریزی تصمیم‌گیران ما باید به گونه‌ای باشد که بتواند از فرصت‌های تاریخی بهره ببریم و این فرصت طلایی را به فرصت‌های از دست رفته همچون گذشته تبدیل نکنیم.