جمعیت ضدواکسن‌ها در ایران و ۱۰ کشور
دنیای‌اقتصاد : نتایج یک نظرسنجی نشان می‌دهد که بیش از ۱۴درصد شهروندان بالای ١٨سال در ایران «اصلا» تمایلی به زدن واکسن کرونا ندارند، به نحوی که مردان سهم بالاتری از زنان داشته‌اند. مورد دیگر اینکه در بین دلایل ذکرشده برای عدم‌تمایل افراد به زدن واکسن، دو علت «عدم‌اعتماد به واکسن» و نیز «ترس از عوارض تزریق واکسن»، مهم‌ترین دلایل ذکرشده در این بررسی بوده‌اند. مشابه این بررسی برای سایر کشورهای جهان نیز انجام شده است. بنا بر آمارهای رسمی، به طور میانگین ۲۶درصد از جمعیت یک کشور با فرآیند واکسیناسیون مخالفند. این میزان برای بسیاری از کشورها نظیر آمریکا (۳۳ درصد) و روسیه (۴۷درصد) بالاتر است. این میزان برای کشور ما در مقایسه با سایر کشورها پایین‌تر است و این نکته مثبتی است. از سوی دیگر، همین میزان هم می‌تواند فرآیند واکسیناسیون را کندتر و زمان برگشت به شرایط عادی را طولانی‌تر کند. این موضوع در حالی است که کشورهای جهان برای ترغیب مردم به زدن واکسن از سیاست‌های تشویقی استفاده می‌کنند. از جمله این سیاست‌ها، پرداخت جایزه نقدی به افراد و محدود کردن ارائه خدمات دولتی به افراد واکسینه شده است.
میزان مخالفت با زدن واکسن در دنیا
مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا) در یک نظرسنجی به بررسی تمایل گروههای مختلف ایران به زدن واکسن پرداخته است. نظرسنجی مذکور در بازه زمانی ۲۱ تا ۲۵ شهریورماه سال‌جاری و در سطح ملی انجام شده است. اطلاعات نظرسنجی با در نظرگرفتن جمعیت بالای ۱۸ سال کشور با نمونه بالغ بر ۱۵۰۰ نفر به شیوه تلفنی گردآوری شده است. نتایج این بررسی نشان می‌دهد که عدم‌تمایل به دریافت واکسن کرونا در میان گروههای مختلف، متفاوت است؛ به نحوی که مردان (۲/ ۱۷درصد) بیشتر از زنان (۳/ ۱۱درصد) تمایلی به زدن واکسن ندارند. مورد دوم اینکه عدم‌تمایل به دریافت واکسن در گروه سنی زیر ۵۰ سال (۱۷درصد) به طرز جالب توجهی بیشتر از گروه سنی بالای ۵۰ سال (۷ درصد) است. سوم اینکه مجردها (۸/ ۱۷درصد) بیش از افراد متاهل (۴/ ۱۳درصد) نسبت به دریافت واکسن بی‌رغبت هستند. چهارم اینکه عدم‌تمایل به دریافت واکسن در میان افراد فاقد تحصیلات دانشگاهی (۷/ ۱۵درصد) بیشتر از افراد دارای تحصیلات دانشگاهی (۳/ ۱۱درصد) است. مورد دیگر اینکه عدم‌تمایل به دریافت واکسن کرونا در بین افرادی که ساکن مراکز استان‌‌‌ها هستند، به میزان ۷/ ۱۴درصد درشهرهای کوچک‌تر برابر ۱/ ۱۵درصد و در روستاها معادل ۳/ ۱۲ درصد است. در نهایت اینکه در حالی که در حدود ۱۴درصد از شهروندان بالای ١٨ سال در ایران «اصلا» تمایلی به زدن واکسن کرونا ندارند، میانگین جهانی این سهم در کشورهای دنیا برابر ۲۶ درصد است.به عبارت دیگر این میزان برای کشور ما در مقایسه با سایر کشورها پایین‌تر است و نکته مثبتی محسوب می‌شود. سهم مخالفان واکسیناسیون در ترکیه ۳۰ درصد، در عربستان ۱۶ درصد، در آمریکا ۳۳ درصد و در روسیه ۴۷ درصد است. با وجود پایین بودن درصد مخالفان با واکسیناسیون در کشور، همین میزان هم می‌تواند فرآیند واکسیناسیون را کندتر و زمان برگشت به شرایط عادی را طولانی‌تر کند. کشورهای جهان برای ترغیب مردم به زدن واکسن از سیاست‌های تشویقی استفاده می‌کنند. از جمله این سیاست‌ها، پرداخت جایزه نقدی به افراد و محدود کردن ارائه خدمات دولتی به افراد واکسینه‌شده است. به هرحال باید به این نکته توجه کرد که در بحث کرونا، تنها مساله فردی در کار نیست و سلامت افراد جامعه در گرو سلامت تک‌تک افراد است و مخالفان واکسن باید به این موضوع توجه کنند.
دلایل مخالفت با واکسیناسیون
در بخش دیگری از این نظرسنجی، دلایل عدم‌تمایل به دریافت واکسن، در قالب یک سوال بررسی شده است. نتایج رسمی حاکی از آن است که نداشتن اعتماد به واکسنهای کرونا (۱/ ۳۰ درصد)، ترس از عواقب ناشی از تزریق واکسن (۴/ ۲۹درصد)، مشکلات شخصی (۴/ ۹ درصد)، عدم‌احساس نیاز به واکسن (۱/ ۶ درصد)، مشکلات جسمی (۶/ ۳درصد)، نداشتن وقت (۲/ ۳ درصد)، در دسترس نبودن واکسن مورد علاقه در کشور (۲/ ۲درصد) و سایر دلایل؛ از جمله «علتی ندارد»، «علاقه ندارم» و «دلایل شخصی» (۱/ ۱۰درصد) مهم‌ترین دلایل مطرح‌شده از سوی افراد بوده است. نتایج مذکور نشان می‌دهد که نداشتن اعتماد به واکسنهای کرونا و ترس از عواقب ناشی از تزریق واکسن مهم‌ترین دلایل عدم‌تمایل افراد به تزریق واکسن هستند. در این نظرسنجی همچنین از پاسخگویان پرسیده شده که «با توجه به شرایط موجود تا چه حد امیدوارید تا پایان سال ابتلا و مرگ و میر ناشی از کرونا در ایران کاهش پیدا کند؟» بنا بر آمارهای رسمی به میزان ۹/ ۱۸درصد از پاسخگویان گفته‌‌‌اند به کاهش ابتلا و مرگ‌‌‌ومیر تا پایان سال کاملا امیدوارند، امیدواری ۴/ ۲۵ درصد پاسخگویان در این خصوص زیاد است و ۶/ ۲۸ درصد آنها تاحدودی امیدوارند. به میزان ۳/ ۸درصد پاسخگویان گفته‌‌‌اند که به کاهش آمار ابتلا و مرگ‌‌‌ومیر کرونا تا پایان سال اصلا امیدوار نیستند و ۳/ ۱۵درصد امید کمی دارند. در نهایت برابر ۶/ ۳ درصد پاسخگویان به این سوال پاسخ نداده‌‌‌اند. این نتایج حاکی از آن است که به میزان ۳/ ۴۴ درصد از شهروندان به کاهش آمار ابتلا و مرگ‌‌‌ومیر ناشی از کرونا تا پایان سال‌جاری کاملا امیدوارند یا به آن امید زیادی دارند.
خوش‌بینی نسبت به واکسیناسیون
مورد دیگر اینکه در نظرسنجی «ایسپا» از کسانی که هنوز نوبت دریافت واکسن آنها نرسیده است، پرسیده شده که «فکر می‌‌‌کنید چه زمانی برای واکسن زدن نوبت به شما خواهد رسید؟» نتایج بررسی‌های رسمی نشان می‌دهد که به میزان ۴/ ۷۱ درصد افراد حدس می‌‌‌زنند تا پایان پاییز نوبت به آنها خواهد رسید، ۶/ ۶ درصد گمان می‌کنند واکسیناسیون آنها تا پایان سال و ۳/ ۱درصد گمان می‌کنند این کار سال بعد انجام شود. علاوه بر این به میزان ۵/ ۴درصد پاسخگویان فکر می‌کنند برای واکسن زدن هیچ‌وقت نوبت به آنها نخواهد رسید و ۲/ ۱۶درصد پاسخگویان به این پرسش پاسخی نداده‌‌‌اند. نکته دیگر اینکه در نظرسنجی تیرماه «ایسپا» به میزان ۴/ ۲۶ درصد گفته بودند که فکر می‌کنند هیچ وقت نوبت واکسن زدن آنها نخواهد رسید که این میزان در نظرسنجی اخیر به ۵/ ۴ درصد رسیده است. این موضوع نشان‌دهنده بهبود شرایط واکسیناسیون و تسریع در انجام آن با واردات است که سبب شده افراد جامعه نسبت به انجام واکسیناسیون امیدوارتر شوند.
عدالت در توزیع واکسن
در بخش پایانی این نظرسنجی، میزان عادلانه بودن توزیع واکسن در کشور از دیدگاه پاسخگویان بررسی شده است. بررسی‌های رسمی حاکی از آن است که به میزان ۱/ ۱۱درصد شهروندان فرآیند توزیع واکسن را اصلا عادلانه نمی‌دانند، برابر ۷/ ۱۵درصد عدالت در توزیع واکسن را کم ارزیابی می‌کنند، به میزان ۶/ ۲۹درصد تاحدودی آن را عادلانه میدانند، برابر ۳/ ۱۸درصد عدالت در توزیع واکسن را به اندازه زیاد و ۴/ ۱۸درصد هم توزیع واکسن را کاملا عادلانه ارزیابی می‌کنند. مورد دیگر اینکه مردان (۴/ ۱۳ درصد) بیشتر از زنان (۹/ ۸ درصد) گزینه «اصلا» را انتخاب کردهاند. این موضوع به معنی آن است که مردان بیشتر از زنان بر این باورند که توزیع واکسن در کشور اصلا عادلانه نیست. این تفاوت دیدگاه در میان گروههای سنی نیز مشاهده می‌شود، به طوری که پاسخگویان ۵۰ساله و بالاتر (۹/ ۲۱ درصد) بیشتر از افراد ۲۹-۱۸ ساله (۳/ ۱۵درصد)، افراد مجرد (۱/ ۱۴ درصد) کمتر از افراد متاهل (۲۰ درصد) و افراد غیردانشگاهی (۴/ ۲۱ درصد) بیشتر از افراد دانشگاهی (۳/ ۱۳ درصد) فرآیند توزیع واکسن را عادلانه میدانند. علاوه بر این افراد ساکن در مناطق روستایی (۷/ ۲۶ درصد) بیشتر از افراد ساکن در مراکز استان (۵/ ۱۵ درصد) توزیع واکسن را کاملا عادلانه ارزیابی کردهاند.
پیشرفت ۲۲ درصدی واکسیناسیون
با وجود گذشت بیش از ۱۹ماه از زمان اعلام رسمی شیوع پاندمی کرونا در کشور، شاهد جولان انواع سویه‌های این ویروس در جامعه هستیم. بررسی آمارهای رسمی نشان می‌دهد که تا روز گذشته، کشور ما با مجموع ۵میلیون و ۵۴۷ هزار و ۹۹۰ نفر در رده هشتم کشورهای با بیشترین میزان بیماران کرونایی قرار گرفت. از سوی دیگر با تعداد فوتی ۲۳۹ نفر در شبانه‌روز گذشته در رتبه دوم از این حیث در بین کشورهای جهان قرار گرفت. کارشناسان حوزه بهداشت و درمان بر این باورند که راه‌حل مطمئن مقابله با همه‌گیری کرونا و واریانت‌های جدید آن، واکسیناسیون حدود ۸۵ درصدی افراد جامعه است. به عبارت دیگر حدود ۷۱ میلیون نفر از افراد در کشور ما باید واکسینه شوند تا مصونیت عمومی حاصل شود. بنا بر آمارهای رسمی تا روز سه‌شنبه به میزان ۳۶ میلیون و ۹۰۸ هزار و ۱۹۱ نفر دز اول و همچنین برابر ۱۵ میلیون و ۸۲۴ هزار و ۵۲۰ نفر دز دوم واکسن کرونا را دریافت کردهاند. بنابراین می‌توان گفت تاکنون بیش از ۵۲ میلیون و ۷۳۲ هزار دز واکسن در کشور تزریق شده و به میزان ۲۲ درصد از هدف تعیین‌شده محقق شده است. از اواخر تیرماه سرعت واکسیناسیون در کشور جهش خوبی قرار گرفته با این وجود آمار کرونا در کشور بالاست و برای بهبود این شرایط، تداوم در واکسیناسیون و همکاری مردم در رعایت پروتکل‌ها، لازم و ضروری است. سبد واکسیناسیون در کشور، شامل واکسنهای سینوفارم، آسترازنکا، اسپوتنیک، بهارات و واکسن داخلی برکت است.
