تاریخ عمومی -گزیده تاریخ به انتخاب کاتوزیان - ۹

بلوای نان در ۱۳۰۴

شماره روزنامه: ۱۹۰۳ تاریخ چاپ: شماره خبر: ۵۷۵۰۸۵ تاریخ-اقتصاد

۱۳۴۴ق/ ۱۹۲۵م/ ۱۳۰۴ش<br>- بلوای نان در تهران: تظاهرات و ازدحام مردم در جلوی مجلس در اثر کمبود نان (۴-۲ مهر)، تیراندازی سربازان مستقر در مجلس و کشته شدن یک نفر (۴ مهر) و اجازه مجلس به سردار سپه برای تحقیق و دستگیری عاملین بلوا= دستگیری عده زیادی از سرجنبانان و مخالفین سردار سپه در تهران و شهرستان‌ها.

بلوای نان در 1304

۱۳۴۴ق/ ۱۹۲۵م/ ۱۳۰۴ش

- بلوای نان در تهران: تظاهرات و ازدحام مردم در جلوی مجلس در اثر کمبود نان (۴-۲ مهر)، تیراندازی سربازان مستقر در مجلس و کشته شدن یک نفر (۴ مهر) و اجازه مجلس به سردار سپه برای تحقیق و دستگیری عاملین بلوا= دستگیری عده زیادی از سرجنبانان و مخالفین سردار سپه در تهران و شهرستان‌ها. - استعفای موتمن‌الملک از ریاست مجلس (۲۱ مهر)= جانشینی مستوفی‌الممالک (۲۸ مهر) با نیابت اولی تدین (طرفدار جدی سردار سپه)

- تلگراف ایالات‌ و ولایات و درخواست عزل قاجاریه (از اول آبان شروع شد.)- تحصن عده‌ای در صحن مدرسه نظام و تقاضای خلع قجر از سلطنت و جانشینی سردار سپه (۵-۴ آبان)

- قتل واعظ قزوینی، مدیر روزنامه نصیحت قزوین اشتباها به جای ملک‌الشعراء بهار (۷ آبان/۱۱ ربیع‌الثانی) (دلیل توطئه قتل بهار این بود که وی در ۷ آبان نطقی علیه تغییر سلطنت در مجلس ایراد کرده بود.) آمادگی کامل زمینه برای طرح تغییر سلطنت در مجلس.

- تقدیم لایحه عزل قاجار و جانشینی سردار سپه به مقام سلطنت به مجلس و تصویب آن (۹ آبان/۱۳ ربیع‌الثانی) (این‌ماده واحده توسط داور و تیمورتاش در زیرزمین خانه سردار سپه تنظیم شده بود و شبانه یکایک نمایندگان را برای امضای آن به آنجا می‌بردند.)

۱۳۴۴ق/۱۹۲۵م/۱۳۰۴ش

- تشکیل مجلس موسسان (۱۵ آذر/۱۹ جمادی‌الاول)= تغییر سلطنت و انتصاب رضاخان سردار سپه به مقام شاهنشاهی ایران و تغییر موارد ۶، ۳۷ و ۳۸ قانون اساسی (۲۱ آذر/ ۲۵ جمادی‌الاول)، تاجگذاری رضاشاه (چهارم اردیبهشت ۱۳۰۵ ش/۱۵ آوریل ۱۹۲۶ م/۱۳۴۴ ق)

۲ - سلطنت رضاشاه پهلوی

۱۹۲۵ م/ ۱۳۰۴ ش

رای مجلس موسسان به سلطنت رضاشاه پهلوی (۲۲آذر)، سوگند وی در مجلس شورای ملی (۲۴آذر)، مراسم به تخت نشستن وی (۲۵آذر) و مراسم تاجگذاری (۴ اردیبهشت ۱۳۰۵)

۱۳۴۴ ق/ ۱۹۲۵ م/ ۱۳۰۴ ش

معرفی کابینه به ریاست فروغی به شاه و سپس به مجلس (۲۹آذر/ دسامبر/ ۳جمادی‌الاخر).

۱۳۴۴ ق/۱۳۰۵ ش

فاجعه مدینه منوره: شروع تخریب قبه و ضرایح قبور ائمه در قبرستان بقیع در مدینه به حکم قاضی و هابی (۸ شوال ۱۳۴۴)= تلگراف علمای نجف به حاج امام جمعه خویی و حجت‌الاسلام سیدمحمد بهبهانی و اطلاع عموم (۵ خرداد/ ۱۵ ذیقعده)= تشکیل یک کمیسیون (۱۲خرداد) تصویب تشکیل «کمیسیون حرمین شریفین» در مجلس+عدم شرکت ایران در کنفرانس مکه برای تعیین تکلیف خلافت.

استعفای کابینه فروغی (۱۵ خرداد)= نخست‌وزیری مستوفی‌الممالک (۱۸خرداد) و معرفی کابینه (۲۱ خرداد)

احضار رسمی احمد قوام به ایران توسط مستوفی، انعکاس آن در مطبوعات (۱۵تیر) و بازگشت قوام.

شورش در پادگان سلماس در استان آذربایجان غربی (۲تیر)= سرکوب و تیرباران مسببین.

شورش در پادگان مراوه‌تپه در استان خراسان به رهبری سروان لاهاک خان (معروف به سالارجنگ و از منسوبان نزدیک امیر موید سوادکوهی) (۲تیر)= شورشیان بجنورد، درجز، شیروان و قوچان را تصرف و قصد حمله به مشهد را کردند= سرکوب شد، عده‌ای دستگیر و عده‌ای به خاک شوروی پناهنده شدند (۲۶تیر)+ سفر شاه به خراسان (۲۴-۳مرداد) و خلع سرتیپ جان محمدخان فرمانده لشکر شرق و عده‌ای دیگر.

۱۳۴۴ ق/ ۱۳۰۵ ش

گشایش دوره ششم مجلس شورای ملی (۱۹تیر/ ۳۰ذیحجه): ۱- فراکسیون اقتصاد (امام جمعه، بامداد، ضیاء...)، ۲-فراکسیون آزاد (پالیزی، فهیمی، دولتشاهی...)، ۳- فراکسیون اتحاد (موقر، بیات، نراقی...)، ۴- فراکسیون رادیکال (عبدالباقی، احتشام‌زاده، نوبخت...)، ۵- فراکسیون مستقل (خطیبی، ملک مدنی، طاهری...)، ۶- منفردین (مدرس، فیروزمیرزا، مصدق...)

۱۳۴۵ ق/۱۳۰۵ ش

انتحار محمد ولیخان خلعتبری سپهسالار اعظم در منزلش در تهران (ظاهرا به دلیل فشار دولت برای وصول بدهی‌های وی) (۲۷ تیر/ ۸ محرم)

۱۳۴۵ ق/ ۱۹۲۶ م/ ۱۳۰۵ ش

استعفای مستوفی طبق سنت پس از رسمیت یافتن مجلس ششم (۳ شهریور) استعفای مجدد (۸ شهریور)

نخست‌وزیری مستوفی (۲۴شهریور) و معرفی کابینه به مجلس (۲۶ شهریور) و رای اعتماد مجلس به کابینه (۵ مهر/۲۷ سپتامبر/۲۰ ربیع‌الاول)

- سوءقصد نافرجام نسبت به مدرس نزدیک مدرسه سپهسالار (۷ آبان)

۱۳۴۵ ق/۱۳۰۵ش

- افتتاح بانک رهنی (اولین بانک ایرانی) (اول دی)

- استیضاح دولت در زمینه توافق باکمپانی نفت جنوب و ... (مدرس موافق دولت بود) (۲۹ دی)= استعفای دولت (۸بهمن) فرستادن پاسخ کتبی به مجلس (۹ بهمن/۲۵ رجب)= کابینه جدید مستوفی (۱۸ بهمن/ ۶ شعبان)

- انحلال عدلیه: به تصویب رسیدن لایحه اختیارات وزیر عدلیه (علی‌اکبر داور) توسط مجلس (۲۷ بهمن)= انحلال تمام محاکم عدلیه در کشور توسط داور (۱۴ اسفند) و مطالعه برای تشکیلات عدلیه جدید= تشکیل محاکمی که قضات آن انتخاب شده بودند (۱۵ اردیبهشت ۱۳۰۶) و شروع به کار عده‌ای از محاکم. (۲۰ اردیبهشت ۱۳۰۶)

ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

ارسال دیدگاه

دنیای اقتصاد را بعنوان منبع مورد اعتماد خود به گوگل معرفی کنید افزودن