انحصار ۹۷درصدی دولت!
گروه بازرگانی- واردات برنج منوط به اخذ مجوز از موسسه استاندارد، وزارت بهداشت و درمان، سازمان انرژی اتمی و رعایت مفاد ماده ۱۱ قانون حفظ نباتات مصوب ۱۳۴۶ است. براساس مفاد ماده ۱۱ قانون حفظ نباتات وارد کردن بذر، پیاز، قلمه، پیوند، ریشه، میوه، نهال و تخم نباتات و به طور کلی هرگونه نبات و قسمت های نباتی به کشور مستلزم تحصیل پروانه قبلی از وزارت جهاد کشاورزی است.
گروه بازرگانی- واردات برنج منوط به اخذ مجوز از موسسه استاندارد، وزارت بهداشت و درمان، سازمان انرژی اتمی و رعایت مفاد ماده 11 قانون حفظ نباتات مصوب 1346 است. براساس مفاد ماده 11 قانون حفظ نباتات وارد کردن بذر، پیاز، قلمه، پیوند، ریشه، میوه، نهال و تخم نباتات و به طور کلی هرگونه نبات و قسمت های نباتی به کشور مستلزم تحصیل پروانه قبلی از وزارت جهاد کشاورزی است.
همچنین به اشخاصی که بدون پروانه کالاهای مزبور را وارد کنند اخطار می شود که حداکثر در ظرف مدت یک ماه کالای خود را به خارج از کشور برگردانند، در غیر این صورت با حضور نماینده سازمان حفظ نباتات در گمرک معدوم خواهد شد.بر اساس مصوبه هیات وزیران، واردات برنج خوراکی تا سقف ۵۰ کیلوگرم برای هر نفر در سال مشمول معافیت ۵۵درصد سود بازرگانی بوده و در فهرست کالاهای قابل ورود توسط دارندگان کارت مبادلات مرزی یا تعاونی‌های مرزنشینان قرار دارد. شرایط ورود و میزان معافیت گمرکی آنها که موضوع تبصره یک ماده ۱۷ مقررات صادرات و واردات است، توسط کمیته‌ای زیر نظر وزارت بازرگانی و متشکل از وزارتخانه‌های تعاون، کشور و صنایع و معادن تهیه می‌شود و پس از تصویب اکثریت وزیران عضو کمیسیون اقتصاد هیات دولت با رعایت ماده ۱۹ آیین‌نامه داخلی هیات دولت قابل صدور خواهد بود.
در حال حاضر واردات برنج توسط دارندگان کارت مبادلات مرزی یا تعاونی‌های مرزنشینان مشمول ۵۵درصد تخفیف گمرکی است.
مقایسه واردات برنج در سال‌های ۱۳۸۵-۱۳۸۴
در سال ۱۳۸۴ یک‌‌میلیون و ۴۴هزار و ۶۵۹ تن برنج وارد کشور شده بود که این میزان واردات ۳۴۵میلیون و ۲۸۴هزار دلار ارزش داشت. سال گذشته نیز یک‌‌میلیون و ۲۱۶هزار و ۱۹۲ تن برنج به ارزش ۴۰۳میلیون و ۱۸۸هزار دلار وارد کشور شد. واردات برنج در سال ۱۳۸۵ نسبت به سال ۱۳۸۴ به لحاظ وزن ۴/۱۶درصد و به لحاظ ارزش ۸/۱۶درصد رشد داشت. اما در سال ۱۳۸۵ واردات برنج ۱۷۱هزار و ۵۳۳ تن بوده یعنی ۵۷میلیون و ۹۰۴هزار دلار بیشتر از سال ۱۳۸۴!
عمده‌ترین واردکنندگان برنج در سال ۱۳۸۵
شرکت ب.د.ا با واردات ۷۸۴هزار و ۶۵۸ تن برنج به ارزش ۲۶۸میلیون و ۶۱۸هزار دلار در سال ۱۳۸۵ عمده‌ترین واردکننده این محصول بود. متوسط قیمت سیف هر تن برنج وارداتی توسط شرکت ب.د.ا ۳/۳۴۲ دلار می‌باشد. سهم این شرکت از کل واردات برنج در سال گذشته به لحاظ وزن ۶۵درصد و به لحاظ ارزش ۶/۶۶درصد بود.پس از آن شرکت‌های تعاونی در رتبه دوم قرار دارند. متوسط قیمت سیف هر تن برنج وارداتی توسط شرکت تعاونی م.ب که در رتبه دوم قرار دارد هر تن ۴/۳۲۸ می‌باشد. در مجموع شرکت‌های تعاونی مرزنشین سال گذشته ۱۳۳میلیون و ۱۹۳هزار دلار برنج وارد کشور کردند. ۳۳درصد از ارزش کل برنج وارداتی کشور به شرکت‌های تعاونی اختصاص دارد. سایر اشخاص حقیقی و حقوقی نیز یک‌‌میلیون و ۳۷۶هزار دلار برنج وارد کردند. آمار مقایسه‌ای عمده‌ترین واردکنندگان برنج در سال گذشته نشان می‌دهد سهم شرکت ب.د.ا و تعاونی‌های مرزنشین از ارزش کل برنج وارداتی کشور ۶/۹۹درصد بود.سهم اشخاص حقیقی و حقوقی به غیر از شرکت ب.د.ا و تعاونی‌های مرزنشین تنها ۴/۰درصد بوده است. آمار مقایسه‌ای واردات برنج در سال ۱۳۸۵ نسبت به ۱۳۸۴ نشان می‌دهد، سهم شرکت ب.د.ا از ۳/۶۰درصد به ۶/۶۶درصد
افزایش و سهم شرکت‌های تعاونی مرزنشین از ۴/۳۹درصد به ۳۳درصد کاهش یافته است. این در حالی است که سهم سایر حقیقی و حقوقی در سال ۱۳۸۴ حدود ۳/۰درصد و در سال گذشته به ۴/۰درصد افزایش یافت.بررسی آمارهای ارائه شده نشان می‌دهد که ۶/۶۶درصد از کل برنج وارداتی در سال گذشته با تعرفه ۴درصدی وارد کشور شده است. همچنین ۳۳درصد از واردات نیز به شرکت‌های تعاونی مرزنشین اختصاص دارد که از تخفیفات گمرکی ۵۵درصدی استفاده کرده‌اند و تنها گمرک ایران از ۴/۰درصد از کل واردات برنج ۱۵۰درصد حقوق ورودی اخذ کرده است. این موضوع باتوجه به سهم برنج از کل واردات کشور تاثیر بسزایی در میزان درآمدهای گمرکی داشته است.همچنین نزدیک به ۵۰۰ شرکت تعاونی مرزنشین در زمینه واردات برنج در سال‌های ۱۳۸۴ و ۱۳۸۵ فعالیت داشته‌اند.در سال ۱۳۸۵ تایلند با ۵۲۶هزار و ۳۲۵ تن و به ارزش ۱۷۶میلیون و ۷۰۹هزار دلار عمده‌ترین صادر کننده برنج به کشورمان بود.کشورهای پاکستان با ۳۰۹هزار و ۲۵۸ تن و به ارزش ۱۰۱میلیون و ۸۰۴هزار دلار، امارات متحده عربی با ۱۴۴هزار و ۸۸۶ تن و به ارزش ۴۱میلیون و ۸۸۸هزار دلار و اتریش با ۹۰هزار و ۴۸۲ تن و به ارزش ۳۴میلیون و ۴۶۱هزار دلار در
رتبه‌های بعدی قرار دارند.با توجه به این که کشورهای اتریش و امارات متحده عربی خود تولیدکننده برنج نیستند حضور این دو کشور در فهرست صادرکنندگان برنج به ایران و کسب رتبه‌های دوم و سوم در سال ۱۳۸۴ جای تامل دارد. کشورهای یاد شده در سال ۱۳۸۵ رتبه‌های سوم و چهارم را به خود اختصاص دادند.براساس این گزارش در سال ۸۴ اروگوئه و ویتنام جزو ۵ کشور عمده صادرکننده برنج به کشورمان بوده‌اند در حالی که در سال ۸۵ جای این کشور با تایلند و سایر کشورهای خارجی تغییر کرده است. در سال ۸۵ میزان واردات برنج از اروگوئه ۳۱هزار و ۵۰۰ تن و به ارزش ۱۱میلیون و ۶۲۶هزار دلار بود. این در حالی است که در سال ۸۴ این میزان ۹۴هزار و ۴۱۶ تن بوده است. هند و آرژانتین نیز به ترتیب با صادرات ۲۱هزار و ۱۱۸ تن و ۱۱۶ تن برنج از دیگر کشورهای صادر کننده برنج به ایران بوده‌اند.
عمده‌ترین مبادی رسمی (گمرکات) واردات برنج در سال ۱۳۸۵
در سال ۱۳۸۵ بیشترین میزان واردات برنج از طریق گمرک بندر امام خمینی (ره) وارد کشور شد. سال گذشته مقدار ۳۷۶هزار و ۴۸۳ تن برنج به ارزش ۱۳۱میلیون و ۵۸۳هزار دلار از طریق این گمرک وارد کشور شد.گمرکات شهید رجایی، زاهدان و چابهار نیز در رتبه‌های بعدی قرار دارند.
