آرشیو اخبار : تاریخ و اقتصاد

  • جواد نوابی
    موزه‌ها در ایران یکی پس از دیگری از دوران ناصرالدین شاه تاسیس شده‌اند، اما تاسیس موزه ایران باستان نقطه عطفی در تاریخ موزه و موزه‌داری در ایران است. این موزه نخستین موزه علمی ایران است که خود مولود قانون جدید تحقیقات مصوب 1309 ه. ش است. اگر نگاهی به سابقه موزه در ایران بیندازیم می‌توان گفت نهادینه شدن موزه با آغاز کار و تاسیس کاخ موزه ناصرالدین شاه قاجار در کاخ گلستان آغاز شد. ناصرالدین شاه دستور داد تا قسمتی از ساختمان‌های سمت شمال کاخ، از جمله محل موزه قدیمی شاهان قاجار را که در آن هدایای خارجی را نگهداری می‌کردند تخریب کنند و اتاق موزه، کتابخانه، سرسرا، حوضخانه و سایر ملحقات را بسازند.
  • دکتر مصدق معمولا از زمان تلاش برای ملی کردن صنعت نفت ایران در تاریخ پررنگ شده و با کسب پیروزی در این راستا به یک اسطوره مبدل شده است، اما محمد مصدق دیرزمانی در ساختار قدرت در کشور حضور داشته است. این حضور محصول توامان نسب خانوادگی و توانایی سیاسی بود. نگاهی به نخستین‌سال‌های ورود مصدق به سیاست موید توانایی‌های او در این عرصه پیش از رسیدن به سال‌های ملی شدن صنعت نفت است.
  • محمـد مصـــدق ۲۹ اردیبـهـشــت ۱۲۵۸ (مطابق با شناسنامه) یا۲۶ خرداد ۱۲۶۱ (طبق محاسبه برخی مورخین) در محله سنگلج تهران به دنیا آمد.
  • در قطعنامه شماره پنج دوازدهمین مجمع عمومی کمیته بین‌المللی موزه‌ها ایکوم (ICOM) که در 28 مه 1977 میلادی درمسکو برپا شد، روز 18 مه برابر با 28 اردیبهشت به‌عنوان روز جهانی موزه‌ها اعلام شد.
  • 29 اردیبهشت 1305 حکومت فاشیستی در ایتالیا رسما برقرار شد. پایه‌گذار این حکومت «بنیتو موسولینی» بود. جواهر لعل نهرو در این‌باره می‌نویسد: «فاشیسم اختلاطی شگفت‌انگیز بود که می‌شد آن را به انواع مختلف تفسیر کرد. یعنی درحالی‌که اصولا یک نهضت سرمایه‌داری بود، شعارهایی را فریاد می‌کشید که برای سرمایه‌داری خطرناک می‌نمود و از این راه عناصر و اشخاص گوناگونی را در لابه‌لای تشکیلات خود گرد می‌آورد.
  • 29 اردیبهشت 1341 بهره‌برداری از سد سفیدرود آغاز شد. کار ساخت این سد از ۱۳۳۵ شروع شد و در سال ۱۳۴۰ به پایان رسید. ارتفاع سد از کف رودخانه ۹۲ متر و طول تاج آن ۴۲۵ متر است. سد سفیدرود پنج واحد تولید برق دارد که در مجموع بیش از ۸۷ مگاوات برق تولید می‌کند. پیمانکار طرح، «شرکت فرانسوی ساسر «Saser» بود که بنابر موافقت‌نامه 29/ 9/ 1333 کارهای مقدماتی طرح را آغاز کرد. قرارداد قطعی در زمینه اجرای ساختمان سد و تاسیسات جانبی آن در تاریخ 9/ 12/ 1334 منعقد شد.
  • 29 اردیبهشت 1314 فرهنگستان ایران تاسیس شد. در سال 1313، ابتدا وزارت معارف در صدد برآمد انجمن‌هایی متشکل از کارشناسان و ارباب فن برپا کند که آکادمی طبی نخستین گام در این راه بود. جلسه‌های آن آکادمی با شرکت چند تن از پزشکان معروف و دانشمند برگزار می‌شد. معادل فارسی «فرهنگستان‌» در برابر واژه بیگانه «آکادمی‌» در این زمان انتخاب شد.
  • زمانی که انگلیسی‌ها در 1320ش در زمان جنگ اول جهانی وارد ایران شدند، ابتدا شرکت اپاتز را برای حمل‌ونقل از مسیر هندوستان تا خراسان به‌وجود آوردند؛ ولی با مشاهده ناکامی آن، متفقین توافق کردند که با همکاری آمریکا، اتحادیه بازرگانی بریتانیا که به فارسی یو‌کی‌سی‌سی نامیده می‌شد، جایگزین اپاتز شود.
  • نمایشگاه «موزه لوور تهران» 14 اسفندماه سال گذشته در موزه ملی- تهران افتتاح شد و تا 18 خردادماه ادامه دارد. حدود 50 اثر از آثار موزه‌ لوور پاریس در ساختمان موزه تمدن اسلامی و تحت عنوان «شکوه تمدن‌های جهان» در پنج سالن به‌مدت چهار ماه به نمایش در آمده است. یک سالن هم به مجموعه عکس‌های عباس کیارستمی از موزه لوور اختصاص دارد که طی سال‌های 1375 تا 1391 عکاسی شده است.