صندوق‌های سرمایه‌گذاری آمدند

دنیای اقتصاد- با شروع پذیره‌نویسی صندوق‌های سرمایه‌گذاری از امروز این نهادهای جدید در بازار سرمایه متولد می‌شوند؛
به گفته رییس سازمان بورس، تولد این صندوق‌ها این امکان را ایجاد می‌کند که افراد دارای سرمایه اندک یا افرادی که دارای تخصص سرمایه‌گذاری در بازار سرمایه نیستند یا وقت سرمایه‌گذاری در بورس را ندارند، بتوانند در بازار سرمایه سرمایه‌گذاری نمایند
وی یکی از مزیت‌های اساسی این صندوق‌ها را مدیریت حرفه‌ای برای افراد غیر حرفه ای در سرمایه‌گذاری عنوان کرد.
به گفته صالح آبادی، این صندوق‌ها پول‌های خرد را جمع کرده و اقدام به خریداری سهام شرکت‌های مختلف کرده و سبد سهام خود را متنوع می‌کنند، بنابراین ریسک را کاهش می دهند.

ورود ۵صندوق سرمایه‌گذاری سهام به بازار
گروه بورس- معصومه طاهر‌خانی: «تامین یک‌درصد سهم شناور آزاد بازار از سوی صندوق‌ها»... «صدور مجوز راه‌اندازی صندوق برای پنج کارگزار»، ....
«سال آینده زمان شروع به کار صندوق‌های ۱۰۰میلیارد تومانی»... «حداقل ۵۰۰میلیون و حداکثر ۵میلیارد تومان، سرمایه اولیه صندوق‌ها»، ... «کاهش ریسک، صرفه‌جویی در هزینه‌ها و مدیریت حرفه‌ای؛ سه مزیت اصلی سرمایه‌گذاری در صندوق‌ها...»، «امروز، آغاز پذیره‌نویسی صندوق‌ها...»، اینها بخشی از مطالبی است که دیروز در جریان مراسم راه‌اندازی نخستین صندوق‌های سرمایه‌گذاری (fund)، از سوی مسوولان بازار مطرح شد.
ساختمان جدید سازمان بورس و اوراق‌بهادار، دیروز شاهد راه‌اندازی و اعطای مجوز نخستین صندوق‌های سرمایه‌گذاری در سهام بود. در این مراسم که با حضور رییس و مدیران سازمان بورس و اوراق‌بهادار، کارگزاران و نمایندگان رسانه‌ها همراه بود، پنج کارگزار بازار سرمایه مجوز تاسیس صندوق‌های سرمایه‌گذاری در سهام را دریافت کردند.شرکت‌های کارگزاری سهم آشنا، حافظ، نهایت‌نگر، بانک صادرات و خبرگان سهام جزو اولین شرکت‌های کارگزاری هستند که مجوز پذیره‌نویسی برای صندوق‌های سرمایه‌گذاری در سهام، برای دو سال به آنها تعلق گرفت. دکتر علی صالح‌آبادی، رییس سازمان بورس و اوراق‌بهادار، در ابتدای این مراسم سه مزیت اصلی برای صندوق‌ها برشمرد و گفت: کاهش ریسک، صرفه‌جویی در هزینه‌ها (صرفه به مقیاس) و مدیریت حرفه‌ای، سه ویژگی بارز سرمایه‌گذاری در صندوق‌ها به شمار می‌رود.
وی ادامه داد: در حال حاضر بازار سرمایه کشور پتانسیل های زیادی را در خود دارد و یکی از راه‌های تجهیز منابع این بازار هم، استفاده از صندوق‌های سرمایه‌گذاری است.
ضامنی برای نقدشوندگی!
وی حداقل و حداکثر سرمایه اولیه این صندوق‌ها را ۵۰۰میلیون و ۵میلیارد تومان عنوان کرد و گفت: این صندوق‌ها علاوه‌بر مزیت‌های عنوان شده، ضامن هم دارند به این مفهوم که نقدشوندگی صندوق را تضمین می‌کنند. این امر بدان معنی است که هر فرد هر زمان که به صندوق مراجعه و قصد باطل کردن گواهی سپرده خود را داشته باشد، می‌تواند پول خود را مطابق روز دریافت کند.وی ابراز امیدواری کرد: با توجه به برنامه‌های توسعه‌ای بازار، صندوق‌های زیادی در این راستا تشکیل شوند.
تدوین برنامه استراتژیک بورس
صالح‌آبادی عمده فعالیت شورای بورس را در سال آینده تمرکز بر تصویب برنامه استراتژیک سازمان بورس عنوان کرد و گفت: در حال حاضر سازمان در حال تدوین برنامه استراتژیک (Market Master plan) برای ۵ تا ۱۰ سال آینده است و امید است با تدوین این برنامه تا پایان سال، بتوانیم بخش زیادی از آن را در شورای بورس به تصویب برسانیم.
وی یادآور شد: در این برنامه کلان وظایف سازمان و شرکت بورس، شرکت بورس کالا، کارگزاران و در کل تمام فعالان بازار سرمایه تعریف شده است.
تشکیل صندوق‌هابا اشل بزرگ‌تر
در ادامه این نشست «دکتر قاسم محسنی»، معاون نظارت بر نهادهای مالی سازمان بورس، تشکیل صندوق‌ها با اشل بزرگ‌تر در آینده را مد نظر قرار داد و اضافه کرد: تشکیل صندوق‌ها با اشل بزرگ‌تر در کنار افزایش کنترل‌های داخلی از جمله برنامه‌هایی است که در سال آینده در مورد صندوق‌ها پیگیری می‌شود.
وی به تحقیقاتی که بین سال‌های ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۳ از سوی ISCO در مورد فعالیت‌ صندوق‌ها در ۴۲کشور صورت گرفته اشاره کرد و گفت: مطابق این تحقیق، کل دارایی‌های تحت مدیریت صندوق‌ها در این ۴۲کشور، ۷۰۰میلیارد دلار بوده است که از سال ۹۹ تا ۲۰۰۳ نیز رشد سالانه ۹درصد را تجربه کرده است.
وی کشورهایی را که در این تحقیق مورد بررسی واقع شده‌اند، به سه دسته تقسیم‌بندی کرد و گفت: در کشورهای گروه اول نسبت ارزش دارایی صندوق‌ها به نسبت تولید ناخالص داخلی (GDP) بالاتر از ۱۰درصد است. این نسبت در کشورهای گروه دوم بیشتر از ۲درصد و کمتر از ۱۰درصد و در کشورهای گروه سوم هم کمتر از ۲درصد است.
وی اضافه کرد: همچنین در گروه اول ارزش دارایی‌هایی که تحت مدیریت صندوق‌ها بوده حدود ۲۱درصد تولید ناخالص داخلی عنوان شد که این میزان هم از رشد سالانه ۵درصد برخوردار بوده است.این نسبت برای کشورهای گروه دوم به ۵درصد رسیده که از رشد ۵۸درصدی سالانه بهره‌مند هستند و درنهایت کشورهای گروه سوم با کمتر از نیم‌درصد، رشد سالانه ۳۱درصدی را تجربه کرده‌اند.
یک‌درصد سهام شناور آزاد برای صندوق‌ها
«محسنی» به تامین یک‌درصد سهام شناور آزاد بازار سرمایه از سوی صندوق‌ها تا پایان سال ۸۷ اشاره کرد و گفت: هدف نهایی ما برای پایان سال ۸۷ این است که بتوانیم حداقل یک‌درصد از سهام شناور آزاد را از طریق صندوق‌ها تامین کنیم. در‌حال‌حاضر هم ۱۰میلیارد دلار از ۵۰میلیارد دلار ارزش بازار را سهام شناور آزاد تشکیل می‌دهد که با محقق شدن سهم یک‌درصدی برای صندوق‌ها، یک‌میلیارد دلار سهام شناور بازار به وسیله صندوق‌ها تامین خواهد شد.
وی یادآور شد: اگر از پایان سال ۸۷ به بعد سالانه ۳۰درصد رشد ارزش صندوق‌ها را داشته باشیم، ۹سال زمان نیاز است که ارزش دارایی‌های تحت صندوق‌ها نسبت به GDP (به فرض ثابت بودن) را به ۱۰درصد برسانیم. رسیدن به رقم ۱۰درصد هم به معنی رسیدن به گروه اول کشورهای آورده شده در این تحقیق است. این نسبت در آمریکای شمالی و کانادا ۶۱درصد، در اروپا ۲۴درصد و در ژاپن هم ۷درصد است.
از ۳۳میلیون تا ۵میلیون دلار!
معاون نظارت بر نهادهای مالی سازمان بورس سرمایه متوسط هر صندوق در کشورهای گروه اول را ۳۳میلیارد دلار ذکر کرد و گفت: این رقم در‌حال‌حاضر در کشور ما ۵میلیارد تومان است که البته قصد داریم با راه‌اندازی صندوق‌‌های با اشل بزرگ‌تر این رقم را افزایش داده و به رقم کشورهای گروه اول نزدیک‌تر کنیم.
وی اضافه کرد: بر پایه نتایج دیگر این تحقیق در گروه اول متوسط سرمایه هر فرد در صندوق‌ها، ۲۱میلیون تومان بوده و هر مدیر ۶۲۸میلیون دلار دارایی صندوق را تحت مدیریت خود داشته است. این نسبت برای کشورهای گروه‌های دوم ۴میلیون دلار و سرمایه تحت مدیریت هر مدیر ۲۳۵میلیون دلار بوده است.
در گروه سوم هم متوسط سرمایه هر فرد ۸۱میلیون تومان و متوسط دارایی‌های صندوق که تحت مدیریت مدیر صندوق است نیز ۱۲۵میلیون دلار برآورد شده است.
شخصیت‌های چندگانه صندوق‌ها
وی شکل‌گیری صندوق‌ها را به دو شکل «شخصیت حقوقی مستقل» و «قراردادی بین ارکان و شرکت‌ها» دسته‌بندی کرد و گفت: در میان ۴۲ کشور مورد بررسی این تحقیق ۲۹درصد به شکل شخصیت مستقل حقوقی، ۳۸درصد به صورت قراردادی بین ارکان‌ و شرکت‌ها و ۳۲درصد هم به شکل مشترک اجازه فعالیت دارند.
وی افزود: در ایران ما حالت دوم یعنی قراردادی بین ارکان و سرمایه‌گذاری را داریم و البته تلاش ما این است که با تصویب مقررات در هیات علمی تشکیل صندوق‌ها به شکل شخصیت مستقل حقوقی را داشته باشیم.
چرا که با تشکیل حقوقی صندوق‌ها رسیدن به پیش‌بینی سهم یک درصد صندوق‌ها از سهام شناور آزاد میسرتر خواهد شد.
البته این امر مستلزم رفع مسائل مالیاتی از طریق مذاکره و توافقنامه با سازمان امور مالیاتی است.
۵ کارگزار در انتظار دریافت مجوز
وی درباره کارگزاری که در آینده مجوز صندوق سرمایه‌گذاری را دریافت خواهد کرد، گفت: کارگزاری‌ بانک ملی مدارک خود را تکمیل کرده و احتمالا تا قبل از پایان امسال مجوز لازم را دریافت می‌کند.
همچنین شرکت‌های کارگزاری بهمن، بانک کشاورزی، رضوی و بانک سپه نیز درخواست‌های خود را ارائه کرده‌اند که اوایل سال آینده مجوزهای مربوط برای آنها نیز صادر
می‌شود.
شرکت تامین سرمایه نوین هم درخواست تاسیس صندوق با اشل بزرگ را ارائه داده است.
NAV به جای عرضه و تقاضا
در ادامه این نشست رییس سازمان بورس در پاسخ به سوالی درباره چگونگی ورود اوراق‌ صندوق‌ها به بورس گفت: این اوراق تابعیت معامله در بورس را ندارند ولی از مزیت مهم‌تری که نقد شوندگی است، برخوردار هستند.
ارزشیابی این شرکت با توجه به NAV (خالص ارزش دارایی‌ها) و به صورت روزانه محاسبه می‌شود در حالی که اگر وارد بورس شوند بر مبنای مکانیزم عرضه و تقاضا ارزشیابی خواهند شد.
همچنین برخی از کارگزاران حاضر در جلسه که مجوز تاسیس صندوق سرمایه‌گذاری خود را دریافت کردند در گفت‌وگو با خبرنگار ما نسبت به پذیره‌نویسی این صندوق‌ها ابراز خوش‌بینی کردند.
هاشم بوذرجمهر، مدیر عامل کارگزاری بانک صادرات در این باره گفت: تا قبل از پایان امسال امیدواریم که حداقل سرمایه مورد نیاز صندوق که ۵۰۰میلیون تومان است، جمع‌آوری شود.
مجید اصلی از کارگزاری سهم‌ آشنا هم پذیره‌نویسی صندوق این کارگزاری را در کمتر از یک روز عملی دانست و گفت: با برآوردها و پیش‌بینی‌های که انجام شده روز اول پذیره نویسی (امروز) سرمایه اولیه این صندوق برای شروع فعالیت تامین خواهد شد.
اما محمدرضا رهبر، مدیرعامل کارگزاری حافظ پذیره‌نویسی ۱۵درصدی صندوق این کارگزاری تا پایان سال را محتمل عنوان کرد و گفت: انتظار ما این است که تا قبل از پایان سال بتوانیم حداقل ۱۵درصد پذیره‌نویسی را انجام دهیم.