افزایش حملات تروریستی در یکسال اخیر در شهرهای مختلف ایران، از زوایای مختلفی مورد تحلیل قرار گرفته است. برخی تحلیلگران معتقدند که این حملات تروریستی ارتباط مستقیمی با اظهارات و فعالیت‌های شخص محمد بن‌سلمان، ولیعهد سعودی دارد. بن‌سلمان اردیبهشت ۱۳۹۶ در گفت‌وگو با تلویزیون سعودی «ام‌بی‌سی» گفت: «هدف اصلی نظام ایران رسیدن به قبله مسلمانان است. ما منتظر نمی‌مانیم که عربستان میدان جنگ شود، بلکه تلاش می‌کنیم نبرد را به درون ایران بکشانیم.» کمتر از یک ماه پس از این اظهارات، مجلس شورای اسلامی و حرم امام(ره) از سوی تروریست‌ها مورد هدف قرار گرفت. سال ۹۷ نیز این حملات با شدت بیشتری ادامه پیدا کرد و مریوان (۳۰تیر) و اهواز (۳۱ شهریور) هدف اقدامات تروریستی گروه‌های تجزیه‌طلب قرار گرفت. دسته دوم تحلیلگران و کارشناسان نه فقط عربستان، که مثلث عربستان، امارات و اسرائیل را پشت صحنه این حوادث می‌دانند و گروه سوم هم معتقدند که همگی این فعالیت‌ها در چارچوب راهبرد دولت ترامپ برای محدود کردن نفوذ ایران و تغییر نظام صورت می‌گیرد و این رژیم‌های منطقه از جمله اسرائیل عربستان و امارات در چارچوب این هدف واشنگتن عمل می‌کنند.

پروژه جامع علیه ایران

در همین ارتباط یک دیپلمات پیشین ایرانی با بیان اینکه عملیات تروریستی اهواز بخشی از عملیات بزرگ تروریستی است که هدف آن سقوط حکومت و تجزیه ایران است، گفت: «تحریم‌های جدید اقتصادی بخشی از عملیات ترور اقتصادی ایران است که به رهبری آمریکا آغاز شده، اما اسرائیل، عربستان و امارات در پروژه جامع سیاسی، اقتصادی و امنیتی علیه ایران مشارکت دارند.» سیدحسین موسویان در گفت‌وگو با «ایسنا» عملیات تروریستی در اهواز را که موجب شهادت و مجروح شدن ده‌ها تن شد، بخشی از پروژه بزرگ‌ طراحی شده علیه ایران دانست که کشورهای عامل آن شناخته شده هستند. این دیپلمات پیشین هدف این عملیات بزرگ تروریستی را سقوط حکومت و تجزیه ایران دانست و افزود: «کشاندن جنگ به داخل ایران، ایجاد شورش‌های داخلی، راه‌اندازی جنگ قومی، فعال کردن گروه‌های تجزیه‌طلب و تروریستی در داخل ایران و تشدید فشارهای منطقه‌ای و بین‌المللی بخشی از این پروژه بزرگ است که من از یک‌سال قبل مرتب در مقالات و مصاحبه‌های خارجی و داخلی مفصل تشریح کردم.»

تحلیل لوموند از مثلث ترامپ-نتانیاهو-بن‌سلمان

نشریه فرانسوی «لوموند» نیز در گزارشی درباره حمله تروریستی اهواز نوشت مردم ایران از هر گرایش سیاسی این حمله را محکوم کرده و در برابر آن متحد شدند. «لوموند» فرانسه روز یکشنبه در گزارشی نوشت:« از دید بسیاری از ایرانیان، این توطئه‌ای است که توسط «مثلث» متشکل از «دونالد ترامپ» رئیس‌جمهور آمریکا، «بنیامین نتانیاهو» نخست‌وزیر اسرائیل و «محمد بن‌سلمان» ولیعهد سعودی، طراحی شده و هدفش هم «تجزیه ایران» است.» این گزارش در ادامه به خروج ترامپ از توافق هسته‌ای با ایران، به حمایت ریاض و تل‌آویو از این تصمیم اشاره کرده و در پایان نوشته است که برخی از گروه‌های برانداز خارج از ایران از حمله تروریستی اهواز حمایت کرده‌اند، اما بقیه ایرانی‌ها این موضع آنها را «خیانت» توصیف کرده‌اند.

راهبرد دولت آمریکا علیه ایران

برخی تحلیلگران معتقدند که این اقدامات را باید در یک چارچوب گسترده‌تر مورد ارزیابی قرار داد و این چارچوب، استراتژی جدید دولت ترامپ علیه ایران است. در همین خصوص کاخ سفید ۲۱ مهر ۱۳۹۶، متن کلیات استراتژی جدید دولت آمریکا به ریاست «دونالد ترامپ» علیه جمهوری اسلامی ایران را منتشر کرد. این استراتژی که حاصل ۹ ماه بررسی و مذاکره با کنگره و متحدان آمریکا، درباره چگونگی حفظ منافع امنیتی آمریکا است، بر اصول بنیادی ادعایی ذیل تاکید می‌کند: «خنثی‌سازی نفوذ بی‌ثبات‌کننده ایران و مهار رویکرد تهاجمی آن به‌ویژه حمایت این کشور از تروریسم و گروه‌های شبه‌نظامی، ایجاد سد در برابر اقدامات خرابکارانه ایران و احیای یک موازنه قوای استوار در منطقه با احیای ائتلاف‌های سنتی و شراکت‌های منطقه‌ای، قطع منابع مالی حکومت ایران و به‌ویژه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران، مقابله با تهدیدهای ناشی از موشک‌های بالستیک و سایر سلاح‌های نامتقارن علیه ایالات‌متحده و متحدان آمریکا، همراه کردن جامعه بین‌المللی برای محکوم کردن نقض حقوق بشر از سوی ایران، قطع تمامی مسیرهای دسترسی ایران به سلاح‌های هسته‌ای.»

ردپای عربستان و امارات‌متحده‌عربی

برخی دیگر از تحلیلگران نیز بر این باورند که اگر حمله تروریستی اهواز بخشی از نقشه افزایش تنش‌های عربستان و امارات با ایران باشد، هدف اصلی آنها این است که ایران را برای یک تلافی‌جویی تحریک کنند و سپس از فرصت واکنش ایران برای ایجاد یک جنگ بزرگ‌تر استفاده کرده و ایالات‌متحده را وادار به ورود به آن کنند، چون خود این دو کشور، به ‌تنهایی از پس توانایی نظامی ایران برنخواهند آمد.

ایجاد درگیری منطقه‌ای

ولی‌رضا نصر، استاد دانشگاه و رئیس مدرسه مطالعات بین‌المللی پیشرفته دانشگاه جانز‌هاپکینز نیز بر این باور است که هدف این حمله ایجاد یک درگیری منطقه‌ای است. نصر ساعاتی پس از حمله تروریستی گروه تجزیه‌طلب «الاحوازیه» در توییتی نوشت: «حمله امروز در اهواز دقیقا از آن نوع حرکات تحریک‌آمیزی است که می‌تواند به درگیری منطقه‌ای و برخورد میان ایران و آمریکا بینجامد.»

سرنخ مشاور ولیعهد امارات

در بحبوحه حملات تروریستی و محکومیت آن از سوی کشورها و شخصیت‌های جهانی، عبدالخالق بن‌عبدالله، مشاور سابق محمد بن‌زاید، ولیعهد ابوظبی، اما از حمله خونین اهواز استقبال کرد. مشاور ولیعهد در توییتر نوشت: «۱۰ نظامی در حین حمله به یک رژه نظامی در شهر اهواز در جنوب‌غرب ایران کشته شدند. حمله به یک هدف نظامی، اقدام تروریستی نیست. انتقال نزاع به عمق ایران یک گزینه علنی است و در مرحله آینده تشدید خواهد شد.»  به گزارش «فرارو» این توییت، در رسانه‌های عربی و ایرانی واکنش‌های گسترده‌ای به‌دنبال داشت. رسانه‌های عربی این اظهارات عبدالله را اشاره‌ای به مسوولیت عربستان در حمله اهواز دانستند. تحلیلگران عرب در توییتر، اظهارات عبدالله را تلاشی برای اتهام‌زنی به عربستان دانستند و از آن ابراز تعجب کردند. زیرا عربستان هم‌پیمان امارات است. محسن رضایی، دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام، در واکنش به توییت مشاور اماراتی، تهدید تندی علیه او بیان کرد و نوشت: «مشاور بی‌خرد و خود فروخته ولیعهد ابوظبی با نقض آشکار قوانین بین‌الملل بر دخالت بیگانگان در حادثه تروریستی اهواز صحه گذاشت. پشیمانی سختی درانتظار اوست.» در پی توییت تند محسن رضایی خطاب به عبدالخالق عبدالله لحظاتی بعد مشاور ولیعهد به آن  واکنش نشان داد. عبدالله مدعی شد هرگونه اتفاق ناگواری که برای او بیفتد مسوولیت آن برعهده نظام ایران خواهد بود. برخی از چهره‌های سیاسی و رسانه‌ای جهان عرب هم موضع‌گیری عبدالله را محکوم کردند. ناصرالدوله، عضو سابق پارلمان کویت درخصوص اظهارات عبدالله نوشت: «معنای سخنان دکتر عبدالخالق این است که خلیج (فارس) مسوول حمله است و (این حمله) یک اقدام نظامی موجه برعلیه ارتش ایران است. پس عقل کجا رفت؟»  روزنامه رای الیوم، اظهارات این مشاور را پذیرش مسوولیت حمله اهواز دانست و آن را جدید و غافلگیرانه توصیف کرد. رای الیوم نوشت: «کاربران دیگری از عبدالخالق پرسیدند آیا این (اظهارات) به معنی پذیرش رسمی مسوولیت حمله اهواز از سوی امارات است؟ یکی از کاربران گفت: آیا معنای سخنان تو این است که هر حمله به رژه نظامی در امارات، مشروع است و تروریستی نیست؟ یکی دیگر افزود فکر می‌کنم این توییت باقی نخواهد ماند و پس از دریافت دستورات، حذف خواهد شد.»

 

کارگردان جنایت اهواز

02-01