نحوه رفع سوء اثر از سوابق چک‌های برگشتی

مشخصات ایران‌چک‌های جدید نیم‌میلیونی
دنیای اقتصاد- بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران طی اطلاعیه‌ای، اقدامات موردنیاز صاحبان حساب‌های جاری را برای رفع سوء اثر از سوابق چک‌های برگشتی اعلام کرد.دراین اطلاعیه، نحوه رفع سوء‌اثر از چک‌های برگشتی اشخاص و مشمول شدن نسبت به بخشنامه این بانک درخصوص مرور زمان تشریح شده‌است.

از سوی بانک مرکزی اعلام شد:
نحوه رفع سوء اثر از سوابق چک‌های برگشتی اشخاص
گروه بازار پول - بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران طی اطلاعیه‌ای، اقدامات موردنیاز صاحبان حساب‌های جاری را برای رفع سوء اثر از سوابق چک‌های برگشتی اعلام کرد.
براساس این اطلاعیه، طبق بخش‌نامه‌های بانک مرکزی،‌ رفع سوء‌اثر از چک‌های برگشتی اشخاص و مشمول شدن نسبت به بخشنامه طب / ۹۹۹ مورخ ۱۱/۳/۱۳۸۲/ این بانک درخصوص مرور زمان به صورت‌های زیر امکان‌پذیر است.

۱ - تامین موجودی
صاحب حساب جاری مبلغ مندرج در متن چک برگشت شده را به حساب جاری خود واریز نموده و پس از دریافت مبلغ چک توسط ذی‌نفع چک، بانک نسبت به رفع سوء اثر از آن، براساس صورتحساب مشتری، اقدام می‌نماید (بخشنامه طب / ۲۶۶۶ مورخ ۸/۸/۱۳۷۸)
۲ - ارائه لاشه چک به شعبه
صاحب حساب جاری یا وکیل قانونی وی، پس از اخذ لاشه چک از ذی‌نفع، برای رفع سوء‌اثر آن را به شعب ارائه می‌نماید (بخشنامه طب / ۲۶۶۶ مورخ ۸/۸/۱۳۷۸)
۳ - ارائه رضایت‌نامه محضری ذی‌نفع چک با شعبه
صاحب حساب جاری مبلغ را به ذی‌نفع پرداخت نموده، اما لاشه چک (به دلایل مختلف از جمله مفقود شدن، به سرقت رفتن، سوخت و ...) به شعبه تحویل نمی‌شود. در این هنگام ذی‌نفع چک با حضور در دفترخانه اسناد رسمی نسبت به چک موردنظر رضایت خود را اعلام نموده و صاحب حساب جاری، با ارائه رضایت‌نامه ممهور به مهر دفترخانه به بانک، درخواست رفع سوء‌اثر از چک موردنظر را می‌نماید (بخشنامه طب / ۲۶۶۶ مورخ ۸/۹/۱۳۸۶)
۴ - واریز مبلغ چک به حساب جاری و مسدود کردن آن به مدت ۲سال
چنانچه دسترسی به ذی‌نفع چک امکان‌پذیر نبوده و صادرکننده چک قادر به ارائه لاشه چک یا رضایت‌نامه محضری ذی‌نفع به بانک نباشد. مشتری می‌تواند معادل وجه چک یا چک‌های برگشتی را به حساب جاری خود واریز و از شعبه کتبا درخواست کند که مبلغ یا مبالغ واریزی به حساب برای پرداخت چک یا چک‌های برگشتی نزد شعبه مسدود شود و تا تعیین تکلیف قطعی چک یا حداکثر به مدت ۲۴ماه قابل‌برداشت نباشد. این امر در صورتی که حساب جاری مشتری نزد شعبه مفتوح و توسط مراجع قضایی مسدود نشده باشد قابل‌انجام است. (بخشنامه شماره طب / ۳۵۰۰ مورخ ۱۷/۹/۱۳۸۰)
۵ - مشمول شدن نسبت به بخشنامه طب / ۹۹۹ مورخ ۱۱/۳/۱۳۸۲
به منظور مساعدت به مشتریان بانک‌ها بخشنامه‌های طب / ۹۹۹ مورخ ۱۱/۳/۱۳۸۲، طب / ۲۳۰۰ مورخ ۲۶/۱۱/۱۳۸۴ و طب / ۱۲۶۰ مورخ ۲۲/۹/۱۳۸۵ به بانک‌ها ابلاغ شد. براساس بخشنامه‌های مزبور این امکان برای اشخاص حقیقی و حقوقی فراهم شد تا بدون ارائه مدارک مثبته و فقط بر مبنای مانده تعداد چک‌های برگشتی و با مرور زمان در صورت مشمول بودن نسبت به بخشنامه از خدمات بانکی نظیر افتتاح حساب جاری جدید و دریافت دسته چک جدید
بهره‌مند شوند. اهم مفاد بخشنامه طب/۹۹۹ مورخ ۱۱/۳/۱۳۸۲ در‌خصوص مدت نگهداری سوابق چک‌های برگشتی در بانک اطلاعات این بانک به شرح جدول
مقابل است.برای آگاهی پیدا کردن مشتریان از سوابق چک‌های برگشتی موجود خود در بانک اطلاعاتی بانک مرکزی و چگونگی رفع سوء‌اثر از سوابق آن چک‌ها، کلیه شعب بانک‌ها برطبق بخشنامه‌های بانک مرکزی (بخشنامه طب/ ۲۵۱۰مورخ ۲۴/۱۲/۱۳۸۳ و طب/۲۰۳ مورخ ۱۴/۲/۱۳۸۴) موظف به ارائه صورت کامل تعداد و مشخصات چک‌های برگشتی (در کلیه بانک‌های کشور) به مشتریان موردنظر هستند.
توضیح یک: زمان‌های توقف یاد شده در جدول فوق از تاریخ آخرین چک محاسبه می‌شود.
توضیح ۲: بانک‌ها در مورد افرادی که مشمول امتیاز حذف سوابق از بانک اطلاعاتی به شرح جدول بوده، لیکن تاکنون به دلیل تشابه مشخصات شناسنامه‌ای از آن سوابق رفع سو‌ء‌اثر نشده باشد می‌توانند نسبت به رفع سوء‌اثر از چک‌های برگشتی موجود در پرینت سوابق مشتری که مربوط به سایر شعب همان بانک یا بانک‌های دیگر است نیز اقدام نمایند (بخشنامه شماره طب/۱۲۶۰ مورخ ۲۲/۶/۱۳۸۵)
یادآوری می‌شود شعب بانک‌ها موظفند گواهینامه‌های عدم پرداخت چک صادر شده را به مدت ۱۰ روز در شعبه نگهداری کنند و در صورتی که صاحبان حساب‌های جاری دارای چک برگشتی ظرف مدت ۱۰ روز از تاریخ صدور گواهینامه عدم پرداخت، حسن‌نیت خود را با تامین وجه چک برگشت شده در بانک یا ارائه رضایتنامه دارنده چک مزبور اثبات نمایند از ارسال اطلاعات مربوط به چک‌های برگشتی به بانک مرکزی خودداری نمایند.