سقوط بشار اسد

شرق: زندگی امروز بشار اسد هیچ شباهتی به دوران حکومتش در قلب منطقه شام ندارد. برخی منابع می‌گویند او در برج‌های لوکس «مسکوسیتی»، جایی که مرکز پول و فساد در پایتخت روسیه محسوب می‌شود، مستقر است، اما برخی دیگر از اقامت اجباری او در خارج از شهر خبر می‌دهند.

اقتصادنیوز: نزاعی محلی میان مردی بدوی و یکی از اعضای اقلیت دروز، آتش درگیری بزرگ‌تری را در سوریه برانگیخت که منجر به ورود نیروهای دولتی سوریه و حملات هوایی ارتش اسرائیل به خاک سوریه، و درنهایت کشته شدن تعداد زیادی از افراد شد.

مهر: برای اولین بار پس از سقوط بشار اسد دو عضو مجلس نمایندگان آمریکا روز جمعه وارد دمشق شدند تا با مقام‌های رژیم تروریستی الجولانی دیدار کنند.

اقتصادنیوز: دالان موسوم به «کریدور داوود» به پروژه‌ای فرضی از سوی اسرائیل اشاره دارد که قصد دارد یک مسیر زمینی از بلندی‌های جولان اشغالی، از طریق جنوب سوریه تا رود فرات تعریف کند.

اقتصادنیوز: سقوط دولت بشار اسد، رئیس‌جمهور پیشین سوریه و قدرت‌گیری احمد الشرع و گروه تحریرالشام – وابسته به القاعده – باعث تشدید ایجاد شکاف‌های عمیق در سوریه شده است. دولت شرع توافق‌نامه‌هایی با نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF) – مورد حمایت آمریکا – امضا کرده که بر اساس آن، مناطق تحت کنترل کردها به‌طور اسمی در قالب دولت سوریه ادغام شده‌اند، اما در واقعیت خودمختاری کردها حفظ شده است.

اقتصادنیوز: پویایی و توازن قدرت در خاورمیانه به وضوح تغییر کرده و معادلات غرب آسیا پیچیده‌تر شده است. در حالی که ترکیه، ایالات متحده و اسرائیل با فرصت‌های جدیدی روبرو هستند، روسیه و ایران در تلاش‌اند تا بازدارندگی خود را بازتعریف کرده و افزایش دهند.

اقتصادنیوز: ابتکار کمربند و جاده (BRI) یک تریلیون دلاری شی یکی از حیاتی‌ترین عوامل در رابطه با سوریه، چین و ترکیه است. در سال ۲۰۱۲، آنکارا و پکن توافقی بین بانک مرکزی ترکیه و چین امضا کردند. مبلغ این توافق ۱۰ میلیارد یوان یا ۳ میلیارد لیر ترکیه است و در ماه مه ۲۰۱۹ تمدید شد.

اقتصادنیوز: با سقوط دولت اسد در سوریه، چین هم درگیر پیامدهایی خواهد شد؛ پیامدهایی چون تبدیل شدن گروهی از گروه‌های رادیکال به تهدیدی بالقوه برای اژدهای زرد.

اقتصادنیوز: سقوط ناگهانی دولت اسد در سوریه پس از پنج دهه سلطنت، بازیگران سراسر جهان را غافلگیر کرد. انتقال ناگهانی قدرت و تغییر عمده در ژئوپلیتیک خاورمیانه پیامدهایی برای بسیاری از کشورها دارد. در پرتو این شرایط، پیامدها و چشم‌اندازهای بالقوه سیاست‌های پکن را در حوزه‌های سیاسی، اقتصادی و امنیتی می‌توان ارزیابی کرد.

اقتصادنیوز: چین در دوره ریاست مائو با منطقه تحت چتر «جهان سومی» تعامل داشت. روابط با دیگر بازیگران مهم منطقه‌ای - فلسطین، اسرائیل، ترکیه و کشورهای شورای همکاری خلیج‌فارس «کمپ غربی» - سال‌ها بعد و طی دهه‌ها توسعه یافت. از همین رو، مهم است که بدانیم دخالت فعلی چین در خاورمیانه برخی از اهداف، انگیزه‌ها و اقدامات مشابه در دوران جنگ سرد را منعکس می‌کند، اما موقعیت این کشور در منطقه به طور اساسی تغییر کرده است.

اقتصادنیوز: به ادعای امواج میدیا، با در نظر گرفتن نفوذ احتمالی ایران، آنکارا تلاش‌های دیپلماتیک خود را در منطقه کردستان عراق افزایش داده است.

اقتصادنیوز: به ادعای ناظران با سقوط دولت اسد، معادلات خاورمیانه و فراتر از آن نقش آفرینی بازیگرانی چون ایران، روسیه، اذربایجان، ارمنستان و ترکیه را تحت تاثیر قرار خواهد داد.

اقتصادنیوز: امواج میدیا با انتشار یادداشتی مدعی شد، پس از ۱۴ سال جنگ داخلی، دولت بشار اسد، رئیس‌جمهور سابق سوریه، سقوط کرده است. در حالی که جامعه جهانی و کارشناسان در حال بررسی تبعات این تحولات برای سیاست بین‌الملل و دینامیک‌های امنیتی هستند، اثرات آن بر برخی از مناطق مجاور همچنان به طور کامل بررسی نشده است.

اعتراض‌های مردمی در بحرین با الهام از قیام‌های تونس و مصر که به سرنگونی ساختارهای اقتدارگرا انجامید، در فوریه ۲۰۱۱ آغاز شد. با این حال، این قیام نتوانست به اهداف خود، از جمله انتخابی شدن دولت، برقراری عدالت قضایی و ایجاد پارلمانی دارای اختیارات کامل دست یابد.

اقتصادنیوز: علی الاسود، نماینده سابق پارلمان بحرین، نسبت به آینده سوریه ابراز تردید کرد و در گفت‌وگو با امواج مدیا مدعی شد: «تحولات اخیر در سوریه نگران‌کننده است، چراکه به نیروهایی با سوابق نظامی یا تروریست -براساس تعاریف بین‌المللی- اجازه داده شده تا در عرصه قدرت ظاهر شوند».

اقتصادنیوز: فارن افرز نوشت: در سوریه، برای مثال، ترکیه از هیئت تحریرالشام و دیگر گروه‌ها در شمال حمایت می‌کند. ایالات متحده حامی کردهاست. اردن و امارات متحده عربی نفوذ زیادی بر اتاق عملیات جنوبی سوریه دارند.

اقتصادنیوز: فارن افرز نوشت: در حال حاضر، گروه‌های مختلف سوریه صلح را حفظ کرده‌اند. به‌ویژه در جلسه‌ای که در ۲۹ ژانویه برگزار شد، گروه‌های کلیدی که در سقوط بشار اسد نقش داشتند، به اتفاق‌ نظر رسیدند که احمد الشرع، رهبر هیئت تحریرالشام (HTS)، را به عنوان رئیس‌جمهور جدید کشور منصوب کنند.

اقتصادنیوز: تی ار تی با انتشار یادداشتی مدعی شد:‌ تلاش سیاسی اخیر در سراسر خاورمیانه، از جمله آتش‌بس اسرائیل و حزب‌الله در کنار سقوط بشار اسد، رئیس جمهوری سوریه موجب شده تا تهران معادلاتش در خاورمیانه را بازتعریف کند.

اقتصادنیوز: مشارکت نزدیک آنکارا با دولت اقلیم کردستان، که رهبری منطقه نیمه خودمختار عراق را بر عهده دارد، فضای مانور پ‌ک‌ک را بیش از هر زمان دیگر کاهش می‌دهد.

اقتصادنیوز: به ادعای ناظران دیدارهای احمد الشرع با نمایندگان ایالات متحده و اتحادیه اروپا نتیجه بخش بوده است.

اقتصادنیوز: ابوظبی علی‌رغم ملاحظاتش، در‌های گفتگو با رهبری جدید سوریه را به طور کامل نبست. اندکی پس از انتصاب اسعد الشیبانی به عنوان وزیر امور خارجه سوریه، عبدالله بن زاید، وزیر امور خارجه امارات مذاکراتی را با هدف بررسی همکاری‌های دوجانبه آغاز کرد.

تکثیر گروه‌های مسلح با وفاداری‌ها و برنامه‌های متنوع، به‌ویژه در جنوب سوریه، چالش بزرگی است. یک نمونه قابل توجه اتاق عملیات جنوب، (SOR) ائتلافی به رهبری احمد العوده است که فرماندهی تیپ هشتم در سپاه پنجم را بر عهده دارد و از روابط قوی با امارات متحده عربی برخوردار است.

اقتصادنیوز: ابوظبی به عنوان اولین پایتخت عربی که پس از جنگ سوریه روابط خود را با اسد دوباره برقرار کرد، با خویشتنداری حساب شده به کودتای دسامبر نزدیک شد.

دلایل زیادی برای فروپاشی دولت اسد وجود داشت که تنها یکی از آن‌ها تخلیه منابع روسیه ناشی از جنگ اوکراین بود.

اقتصادنیوز: مسکو معتقد بود که می‌تواند شورشیان را به امضای صلح سازشی که به نفع روسیه وا دارد.

اقتصادنیوز: برخلاف ایران روسیه از دیگر حامیان دولت سوریه تلاش دارد تا روابط خود را با حاکمان جدید دمشق حفظ کرده و بدین طریق پایگاه‌های نظامی خود را در شام نگاه دارد.

ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه پس از از دست دادن نفوذ خود در جنگ‌های ارمنستان، آذربایجان، لیبی و روسیه و اوکراین برای چهارمین بار تحقیر شد. به ادعای این نشریه ترکیه در سوریه کاری را که باراک اوباما از انجام آن ناراضی بود را به سرانجام رساند

اولین سناریویی این است که سوریه درگیر یک جنگ داخلی تمام عیار می‌شود، این سناریو تلخ‌ترین سناریویی است که سوریه و منطقه ممکن است تجربه کنند. این امر به ویژه با توجه به حضور گروه‌های مسلح با منافع رقیب در داخل شام محتمل است.

اقتصادنیوز: شورای همکاری خلیج فارس، بلوک تحت سلطه عربستان سعودی از کشورهای غنی از هیدروکربن در نظر دارد برای بازسازی مؤسسات دولتی و کمک به بازسازی جاده‌ها، برق، مدارس، بیمارستان‌ها و خانه‌ها در سوریه کمک‌های فنی ارائه دهد.

اتحادیه عرب پس از آغاز جنگ داخلی سوریه در سال ۲۰۱۱، عضویت سوریه را به حالت تعلیق در آورد، اما عربستان سعودی در سال‌های اخیر تلاش‌هایی را برای احیای تعاملاتش با دمشق انجام داد.