فراز و فرود درآمدهای گمرکی
درآمد حاصل از فعالیت گمرک ایران، یکی از مهم‌ترین منابع درآمدی دولت‌های ایران در دوره قاجار و حتی دوره رضاشاه بوده است. درآمد گمرکی از ۳ منبع «تعرفه عادی»، «تعرفه خاص» و «سایر حقوق و عوارض گمرکی» به دست می‌آمده است.
درآمد حاصل از فعالیت گمرک ایران، یکی از مهم‌ترین منابع درآمدی دولت‌های ایران در دوره قاجار و حتی دوره رضاشاه بوده است. درآمد گمرکی از 3 منبع «تعرفه عادی»، «تعرفه خاص» و «سایر حقوق و عوارض گمرکی» به دست می‌آمده است.
نوع اول از درآمدها تا ۱۳۰۷ تنها درآمد بوده است، در سال ۱۳۱۰ تحت‌عناوین عوارض راهداری، حق انحصار شکر، چای و پنبه درآمد از «تعرفه خاص» و بعدها نوع سوم نیز به درآمد گمرکی افزوده شد.همان طور که ارقام جدول نشان می‌دهند درصد درآمد گمرکی نسبت به واردات گمرک از ۱۲۸۰ تا ۱۳۰۶، حداکثر ۱۲ درصد بوده و از ۱۳۰۶ به بعد روند فزاینده را تجربه کرده و از ۱۳۳۲ دوباره روند کاهنده داشته است.
توضیح: مبالغ شامل کلیه انواع درآمدهای تحصیل‌شده توسط مقامات گمرکی می‌باشد. الف - ۱۵ ماه. ب - ۹ ماه.
منابع: آمار تجارت خارجی سال ۱۳۳۴، صفحات ۱۸ و ۱۹؛ وزارت اقتصاد، درآمد گمرکات ایران (فارسی)، تهران، ۱۳۴۵، صفحه ۷، به نقل از کتاب اقتصاد ایران نوشته ج.باری‌یر.
