گام بلند تهران و رم برای گسترش روابط
وعده نخست وزیر ایتالیا برای رفع کامل تحریمها در نشست آتی گروه ۷
نخستوزیر ایتالیا در اولین سفر خود به ایران با دستور کار گسترش و ارتقای روابط دوجانبه در دوران پساتحریم، در صدر یک هیات ۲۵۰ نفری سیاسی و اقتصادی صبح سهشنبه با استقبال «محمدرضا نعمتزاده» وزیر صنعت، معدن و تجارت وارد تهران شد و در مجموعه تاریخی - فرهنگی سعدآباد مورد استقبال رسمی حسن روحانی رئیسجمهوری ایران قرار گرفت. دیدار با مقامهای بلندپایه ایران، توسعه همکاریهای اقتصادی و تجاری دو کشور در دوران پساتحریم و حضور فعال شرکتها و سرمایهگذاران ایتالیایی در ایران از اهداف سفر «متئو رنتزی» بیان شده است. ایتالیا نخستین کشور اروپایی بود که از اهمیت انتخاب روحانی در انتخابات ریاستجمهوری استقبال کرد و «لاپو پیسلتی» معاون وزیر امورخارجه وقت را به عنوان نماینده خود به تهران فرستاد. سفر رنتزی پاسخی به سفر روحانی در بهمنماه سال گذشته به ایتالیا محسوب میشود که در آن سفر، برگزاری نشست خبری روسای دو کشور در کنار مجسمه مارکوس آئورلیوس (از امپراتوران روم که نقش برجستهای در آخرین دوره جنگهای روم علیه پارتها (ایرانیها) داشت) در موزه capitoline منجر به طرح برخی انتقادات داخلی از حسن روحانی شد، اما این انتقادات نتوانست مانع از ضرورت گسترش روابط تهران - رم در دوران پساتحریم شود.
در سفر رنتزی به ایران، نمایندگان شرکتهای کوچک و متوسط، صاحبان صنایع و مدیران ارشد بانکهای بزرگ، او را همراهی میکنند. براساس گزارش موسسه آماری «یوروستات» مبادلات تجاری ایتالیا با جمهوری اسلامی در سال ۲۰۱۴ میلادی از مرز یک میلیارد یورو گذشته است. ایتالیا درصدد است به حجم مبادلات تجاری با ایران در سال ۲۰۱۰ میلادی یعنی هفت میلیارد یورو بازگردد و خسارتها و ضررهای سالهای اخیر ناشی از تحریمها را به سرعت جبران کند و به نخستین شریک تجاری ایران در اروپا تبدیل شود.
نخستوزیر ایتالیا که همواره بر اراده رم برای توسعه روابط با تهران در تمامی زمینهها و جبران سهم از دست رفته این کشور در دوران تحریمهای غرب تاکید میکند، در جریان سفر روحانی در ماه ژانویه گذشته به ایتالیا اعلام کرد: ایتالیا قصد دارد گامهای جدید و بلندی در تحکیم روابط دوستانه با ایران بردارد و در این راستا احیای جاده ابریشم میتواند سرآغازی در روابط جدید دو کشور باشد. موضوعی که حسن روحانی نیز بر آن تاکید کرد و ایتالیا را دوست قدیمی و ارزشمند ایران بهخصوص در دوران سخت تحریم بر شمرد. به گزارش «ایرنا» حسن روحانی روز گذشته در نشست خبری مشترک که با حضور نخستوزیر ایتالیا برگزار شد با تاکید بر اینکه ایتالیا جایگاه خاصی میان مردم ایران دارد، افزود: «شرکتها و صنعت این کشور همواره در ایران با حسن استقبال روبهرو بودهاند.» روحانی ایتالیا را دوست قدیمی و ارزشمند ایران توصیف و تاکید کرد: «در دوران سخت و حتی هنگام تحریم مواضع این کشور نسبت به دیگر کشورها متفاوت بوده است.»
رئیسجمهوری گفت: «در مذاکرات ایران و ۱+۵ اگرچه ایتالیا عضو نبود، اما با انتخاب خانم فدریکا موگرینی این کشور سهم و نقش خود را در موفقیت مذاکرات ایفا کرد.» حسن روحانی ادامه داد: «پس از اجرای برجام و پایان یافتن تحریمها نخستین سفر من به اروپا به ایتالیا بود و امروز(سهشنبه) در کمتر از سه ماه نخستوزیر این کشور از ایران دیدن میکند که هر دو سفر پیام روشنی برای اراده دو دولت در زمینه روابط و توسعه روابط در زمینه اقتصادی، علمی و فرهنگی بین دو کشور دارد.»
روحانی همچنین گفت: «گرچه تحریم بانکی برداشته شده و فعالیت بانکها آغاز شده است، اما در عین حال بحث روانی که از دوران تحریم به جا مانده هنوز احتیاج به تلاش برای زدودن آنها داریم.» رئیسجمهوری با بیان اینکه ایتالیا قبل از تحریم به عنوان بزرگترین شریک تجاری ایران در اتحادیه اروپا بود و ما امروز هم میخواهیم این کشور نقش سابق خود را ایفا کند. حسن روحانی همچنین در نشست مشترک هیاتهای عالیرتبه ایران و ایتالیا با تاکید بر ضرورت انجام دقیق و بهنگام تعهدات برجام از سوی طرف مقابل ایران، از حسن نیت و حمایتهای ایتالیا برای پیشرفت گفتوگوهای هستهای با ۱+۵ تقدیر کرد.
تلاش برای رفع کامل تحریمها
متئو رنتزی نیز در نشست خبری مشترک با حسن روحانی، ضمن تشکر از رئیسجمهوری و هیات دولت جمهوری اسلامی ایران، افزود: «این نخستین بار است که به تهران سفر میکنم اما نخستوزیران دیگری از ایتالیا دیدارهای رسمی از جمهوری اسلامی ایران داشتهاند که از جمله آن میتوان به بازدید رومانو پرودی اشاره کرد.» رنتزی تاکید کرد: «نیاز است که ارتباطات بازرگانی و اقتصادی در اسرع وقت و به فوریت شکل بگیرد.»نخستوزیر ایتالیا با اشاره به فعالیت شرکت دانیلی ایتالیا و آشنایی رئیسجمهوری اسلامی ایران با این شرکت اعلام کرد: «به مزاح باید بگویم که مدیرعامل این شرکت پیراهنی مشابه پیراهن مقامهای رسمی ایران به تن کردند که کراوات ندارد و این نشان از نوع همکاریهای صمیمانه موجود بین دو کشور در سدههای مختلف به خصوص در زمینه فولاد دارد.»
متئو رنتزی در بخش دیگری از این نشست خبری با اشاره به این موضوع که یکی از این فرازها که از اهمیت و حساسیت بالایی برخوردار است، همانا بخش مرتبط با حقوق بشر و صیانت از این حقوق است، گفت: «در این زمینه ما دیدگاه رئیسجمهوری ایران را دنبال میکنیم مبتنیبر اینکه پرهیز از خشونت، افراطیگری و اعتقاد راسخ در این زمینه که ادیان برای ایجاد صلح و آرامش میان بشریت شکل گرفتهاند.» نخستوزیر ایتالیا با اشاره به تحریمها و ابراز امیدواری که در نشست آتی گروه هفت که در ایتالیا برگزار میشود، بتوانیم به این موضوع هر چه بیشتر بپردازیم، گفت: «نسبت به پرداختن به رفع کامل تحریمها و ایجاد فضای هرچه سالمتر برای ارتقای سطح روابط اقتصادی تلاش لازم را به عمل خواهیم آورد.»
امضای ۷ سند همکاری
همزمان، ایران و ایتالیا ۷ سند همکاری در زمینههای مختلف امضا کردند. این اسناد در دو بخش دولتی و خصوصی با حضور حسن روحانی و متئو رنتزی به امضا رسید. از جمله اسناد امضا شده میتوان به یادداشت تفاهم همکاری در زمینه گردشگری و فعالیتهای فرهنگی، تفاهمنامه همکاری صنعتی، بین وزارت نیروی ایران و وزارت توسعه اقتصادی ایتالیا و همچنین چارچوب همکاری راهآهن جمهوری اسلامی ایران و راهآهن دولتی ایتالیا اشاره کرد.یادداشت تفاهم همکاری بین شرکت انی و شرکت ملی صادرات گاز ایران، یادداشت تفاهم همکاری بین شرکت فرودگاههای ایران و شرکت فرودگاههای میلان ایتالیا و یادداشت تفاهم همکاری بین شرکت کارگاز سیستم ایران و شرکت دانیلی ایتالیا در زمینه تولید انواع مفتول، میلگرد و تسمه مورد نیاز صنایع خودرو از دیگر اسنادی است که بین ایران و ایتالیا امضا شد. همچنین سند همکاری در زمینه برپایی نمایشگاههای بینالمللی بین ایران و ایتالیا به امضا رسید. رفت وآمد هیاتهای دولتی و تجاری میان دو کشور در سال ۱۳۹۴ افزایش چشمگیری داشته است. در پی سفر روحانی به رم توافقهای متعددی به ارزش ۱۷ میلیارد یورو به امضا رسید و نخستوزیر ایتالیا هم در جریان این دیدار با تاکید بر اینکه در ایران فرصتهای زیادی برای شرکتهای کوچک و متوسط ایتالیایی وجود دارد، گفت: «این تنها آغاز راه است و بخشهای زیادی از انرژی تا بهداشت وجود دارد که دو کشور میتوانند در آن فعالیت بیشتر انجام بدهند.»