شماره روزنامه ۴۴۲۷
|

جنگ جهانی

  • انگلیسی‌های قحطی‌آور در جنگ جهانی اول

    فرانسیس وایت در گزارش خود درباره قحطی در ایران، نگاهی اساسی به خریدهای غله توسط ارتش انگلیس در ایران به دست می‌دهد. از گزارش او روشن است که خریدهای غله توسط انگلیسی‌ها برای ارتش چهارصد هزار نفری خود در بین‌النهرین و نیز نیروهایشان در ایران دلیل اصلی کمبود غله و قحطی بوده است.
  • آلمان چگونه به قدرت اقتصادی چهارم دنیا تبدیل شد؟

    مهر: تجربه‌ی آلمان پس از جنگ جهانی نشان داده که این کشور با تقویت صادرات، ارتقای دانش کارگران و سیاست‌های پولی و مالی توانست اقتصادی جنگ‌زده را به چهارمین اقتصاد دنیا تبدیل کند.
  • روزی که بانک ملی افتتاح شد

    شکل‌گیری بانک ملی آرزوی مشروطه خواهان بود. پس از پایان جنگ جهانی اول و خروج اشغالگران از ایران، سرانجام قانون تاسیس بانک ملی ایران در جلسه ۱۴ اردیبهشت ۱۳۰۶ به تصویب مجلس شورای ملی رسید. اساسنامه بانک نیز در ۱۴ تیر سال ۱۳۰۷ مورد تصویب کمیسیون مالیه مجلس قرار گرفت و در روز سه‌شنبه۲۰ شهریور ۱۳۰۷ بانک ملی ایران در تهران رسما کار خود را آغاز کرد.
  • چگونه زیراکس به «فعل» زمانه تبدیل شد

    مریم رضایی
    بیشتر شرکت‌های دنیا، کوچک یا بزرگ، عمدتا به دو چیز وابسته هستند: کامپیوتر و شرکت زیراکس. دستگاه‌های کپی زیراکس، پرینترهای زیراکس، دستگاه‌های چاپ و ابزارهای چندکاره این شرکت همه جای دنیا یافت می‌شوند.
  • شهادت رئیسعلی، رهبر قیام علیه استعمار

    رئیسعلی دلواری، آزادی‌خواه و رهبر قیام مردم تنگستان و بوشهر علیه نیروهای بریتانیا در دوره جنگ جهانی اول، ۱۲ شهریور ۱۲۹۴ کشته شد. به همین مناسبت شورای‌عالی انقلاب فرهنگی این روز را «روز ملی مبارزه با استعمار» نام نهاده است. رئیسعلی، فرزند رئیس محمد در سال ۱۲۶۱ ش در دهستانی از توابع بوشهر به دنیا آمد. او در عصر مشروطیت تحت‌تاثیر فضای آزادی‌خواهی به جوانی آرمانخواه تبدیل شد. رئیسعلی بعد از اینکه قوای اشغالگر انگلیس بوشهر را به تصرف خود درآوردند، با شجاعتی وصف‌‏ناپذیر به مقابله با آنها پرداخت. نیروهای انگلیسی قصد تصرف دلوار را می‌کنند. محلی که پیش از آن، چند بار سربازان انگلیسی به آنجا یورش برده و هر بار طعم تلخ شکست را چشیده بودند. رئیسعلی همراه با یاران خود، علیه اشغالگران وارد نبرد شده و نیروهای متجاوز را که قریب به ۵ هزار نفر بودند، شکست داد و وادار به عقب‌نشینی کرد.
  • کرملین: هنوز زود است درباره دیدار پوتین و ترامپ در پاریس صحبت کنیم

    ايسنا: سخنگوی کرملین اعلام کرد، برای صحبت کردن درباره این که در جریان سالگرد پایان جنگ جهانی اول در پاریس دیداری میان ولادیمیر پوتین و دونالد ترامپ برگزار خواهد شد، زود است.
  • ارتش و بوروکراسی در دوران پهلوی اول

    در سال‌های پس از جنگ جهانی اول و روی کار آمدن دولت پهلوی، طرح‌های اقتصادی و اجتماعی متعددی در راستای مدرن کردن ایران اجرا شد. احداث راه‌آهن، راه‌اندازی خطوط تلفن، تاسیس نخستین بانک‌های ایرانی، راه‌اندازی نخستین پروازهای هواپیمایی، ایجاد کارخانه‌های کوچک و متوسط، توسعه صنایع تبدیلی، ایجاد مدارس آموزش فنی و حرفه‌ای و... از جمله طرح‌هایی بود که در دوره ۱۳۰۰ تا ۱۳۲۰ به اجرا درآمد.
  • پوتین و ترامپ تا پایان ۲۰۱۸ احتمالا ۳ بار دیدار می‌کنند

    ايسنا: سخنگوی ریاست‌جمهوری روسیه اعلام کرد، احتمال می‌دهد روسای‌جمهوری روسیه و آمریکا تا قبل از پایان سال میلادی جاری، سه دیدار داشته باشند.
  • وزیر دفاع: جنگ جهانی علیه سوریه به پایان نرسیده

    فارس: وزیر دفاع ایران در گفت‌وگو با المیادین اعلام کرد که اوضاع سوریه به تدریج رو به بهبودی است و مهمترین موضوع مطرح شده، بحث درباره مساله بازسازی سوریه است
  • قحطی و گرسنگی فراگیر

    پس از آغاز جنگ‌جهانی اول کشورهای مختلفی درگیر جنگ شدند و ایران یکی از کشورهایی بود که به علت اهمیت جغرافیایی و استراتژیک خود به محل رویارویی و برخورد دولت‌های متخاصم تبدیل شد. با وجود اعلام بیطرفی، دولت ایران با تهاجم کشورهای درگیر در جنگ روبه‌رو و به پایگاه نظامی دولت‌های متحد و متفق تبدیل شد. دولت‌های روسیه و انگلستان براساس معاهده سال ۱۹۱۵م، ایران را به دو بخش تقسیم کرده و بخش‌های شمالی در تصرف روس‌ها و نقاط جنوبی در تسخیر انگلستان قرار گرفته بود.
  • نام خانوادگی اجباری شد

    ۳۰ مرداد سال ۱۳۱۳ داشتن نام خانوادگی در ایران اجباری شد. پیش از آن فقط افراد ثروتمند و دارای اصالت، دارای لقب خانوادگی بودند که نشان‌دهنده منزلت درباری، رسمی و قومی و خانوادگی‌شان بود. با پایان یافتن جنگ جهانی اول و در سال ۱۳۰۴، واحد زیرمجموعه بلدیه به اداره ارتقا یافت و عنوان «احصائیه» برای آن انتخاب شد. با تصویب قانون مدنی، استفاده از القاب گذشته منسوخ و انتخاب نام خانوادگی برای تمام اتباع ایران اجباری شد.
  • تجهیز توپخانه تعرفه‌ای

    دنیای اقتصاد: ساعت ۵ عصر جمعه به وقت ایران، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا توییتی با مضمون دقیق این جملات روی صفحه توییتر خود قرار داد: «تعرفه آلومینیوم و فولاد ترکیه را دو‌برابر خواهم کرد، لیر ترکیه در برابر دلار قوی ما‌ به ‌سرعت در حال سقوط است، تعرفه گمرکی واردات آلومینیوم از ترکیه به ٢٠ درصد و فولاد به ٥٠ درصد افزایش می‌یابد. روابط ما با ترکیه در حال‌حاضر اصلا خوب نیست.» جمله آخر این توییت در واقع به مسائل زیادی اشاره دارد، مسائلی که در دل خود به موضوعات و چالش‌های سیاسی و اقتصادی بین این دو کشور می‌پردازد.
  • لاریجانی: مجلس تا قبل از انقلاب گرفتار دیکتاتوری بود

    خانه ملت: علی لاریجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی با یادآوری سالروز فرمان مشروطیت گفت: این فرمان نقطه عطفی در تاریخ معاصر ایران است.
  • پلیس جنوب تشکیل شد

    ۱۳ مرداد ماه ۱۲۹۴ ه.ش در پی انعقاد قرارداد ۱۹۱۵ میان روسیه و انگلیس پلیس جنوب در ایران تشکیل شد. ژنرال «سرپرسی سایکس» مامور سازمان‌دهی نیروهای انگلیسی شده بود. مهم‌ترین عامل تشکیل پلیس جنوب حفاظت منافع انگلیس در جنوب و مراقبت از چاه‌های نفت بود. نفت به‌عنوان ماده اصلی در تامین سوخت کشتی‌ها اهمیت زیادی داشت. این موضوع در جنگ جهانی اول و با تغییر سوخت کشتی‌ها از زغال سنگ به نفت، از اهمیت بیشتری برخوردار شد. از سویی به آتش کشیده‌شدن چاه‌های نفت جنوب اهواز و انهدام لوله‌های نفت بین اهواز و مسجد سلیمان در سال ۱۹۱۵ توسط گروهی از ماموران آلمانی از جمله عواملی بود که لزوم حضور قوای نظامی در جنوب ایران را برای دولت انگلستان قوت می‌بخشید.
  • راز مثلث برمودا بالاخره کشف شد

    باشگاه خبرنگاران جوان: محققان سرانجام موفق به کشف علت بروز سانحه‌های دریایی و هوایی مرموز درمثلث برمودا شدند.
  • بحران دلار به اندونزی رسید

    ايسنا: رئیس جمهور اندونزی با انتقاد از جنگ تجاری گفت که کشورش همین الان به دلار نیاز دارد.
  • فعالان‌ پنهان تاریخ

    سمیرا دردشتی
    دنیای اقتصاد: همزمان با ورود مدرنیته به ایران و آگاهی زنان ایرانی از وضعیت زیستی زنان در غرب تحولات در ساحت‌های مختلف زندگی زنان آغاز شد اما بحث در باب زمان این آگاهی و نخستین بزنگاه‌های ورود زنان به تاریخ ایران از مباحثی است که در سال‌های اخیر توام با اوج گرفتن تاریخ‌نگاری اجتماعی به یکی از سرفصل‌های مطالعات تاریخ مبدل شد. زنان معمولا در تاریخ‌نگاری ایران نادیده گرفته شده‌اند. مورخان و پژوهشگران کلاسیک جز مکر و نیرنگ داخل حرمسراها و قرار گرفتن به‌عنوان ابژه میل شاهان چیز دیگری از زنان بازتاب نداده‌اند و همین میزان نیز محصول قرار گرفتن در طبقات بالای اجتماعی بود. به این ترتیب ما از سرنوشت و روزگار نیمی از جمعیت ایران در طول تاریخ بی‌اطلاع مانده‌ایم. پنهان ماندن آنها البته الزاما به معنای عدم حضور اجتماعی‌شان نیست. چراکه تاریخ‌نگاری سیاسی اصولا حتی مردان غیرسیاسی را نیز کمتر مورد مطالعه قرار داده است. با این همه در سال‌های اخیر زنان نیز به‌عنوان سوژه پژوهش‌های تاریخی قرار گرفته‌اند و تلاش شده است کنش‌های آنها از خلال وقایع تاریخی بیرون کشیده شود.
  • «زندگی شگفت‌انگیزه» روی آنتن شبکه ۴

    فیلم «زندگی شگفت‌انگیزه» ساخته فرانک کاپرا امروز یکشنبه از شبکه چهار سیما پخش می‌شود.
  • تاج‌گذاری احمدشاه

    احمدشاه، آخرین شاه قاجار روز ۳۰ تیر ۱۲۹۳ در ۱۸ سالگی در تهران تاج‌گذاری کرد. این مراسم ۵ سال پس از خلع محمدعلی شاه در دوره فترت بین مجلس دوم و سوم و در شرایطی صورت گرفت که دوران حاکمیت ناصرالملک به‌عنوان نایب‌السلطنه نیز رو به پایان بود و هیچ ارگان و نهادی بر کشور حاکم نبود.
  • موضع‌گیری جنجالی ترامپ درباره مردم مونته‌نگرو

    ایلنا: «دونالد ترامپ» رئیس‌جمهوری آمریکا، با انتقاد از مونته‌نگرو، مردم این کشور را «بسیار پرخاشگر» خواند و مدعی شد که این کشور کوچک می‌تواند آغازکننده جنگ جهانی سوم باشد.

بیشتر