آرشیو اخبار : تاريخ و اقتصاد

  • در ادامه تحلیل و بررسی تاثیر افکار اقتصادی و اجتماعی متفکران غربی بر ذهنیت رهبران مشروطه «دنیای اقتصاد» با دکتر داوود فیرحی، پژوهشگر علوم سیاسی درباره چگونگی این تاثیرپذیری گفت‌وگو کرده است. به گفته این استاد دانشگاه تهران، متفکران ایرانی در دوره قاجار به تدریج متوجه شدند که باید خودشان را با دنیای مدرن آشنا کنند؛ به این معنا که دنیای جدید تنها دنیای خارجی‌ها نیست، بلکه دنیای بشر جدید است که باید آن را شناخت و به نحوی نسبت آن را با سنت و نیز نظام سیاسی و اقتصادی کشور تبیین کرد.
  • 22 مهر ۱۳۲۸ دکتر مصدق به اتفاق عباس خلیلی مدیر روزنامه اقدام، ابوالحسن عمیدی‌نوری مدیر روزنامه داد، حسین فاطمی مدیر روزنامه باختر امروز، احمد ملکی مدیر روزنامه ستاره، جلالی‌نایینی مدیر روزنامه کشور، حسین مکی، سیدعلی شایگان، کریم سنجابی، آیت‌الله غروی و ارسلان خلعتبری در اعتراض به ابطال آرای تهران در انتخابات مجلس شانزدهم تحصن کردند.
  • 21 مهرماه به‌عنوان روز ملی کاهش اثرات بلایای طبیعی در ایران نام‌گذاری شده است. به‌نظر می‌رسد این نام‌گذاری هنوز در سطح لفظ باقیمانده و تمهیدات و تشکیلات مواجهه با بلایای طبیعی شکل نگرفته است. سیلاب ویرانگری که در بهار سال‌جاری بیش از 10 استان کشور را فرا گرفت، نشانگر فقدان سازوکار لازم در برابر بلایای طبیعی بود.
  • 21 مهر سال 1299 (13 اکتبر 1920) ژنرال آیرونساید فرمانده تازه نظامیان تحت فرمان دولت انگلستان در ایران وارد تهران شد. با ورود ژنرال آیرونساید به ایران مطالعه برای انجام کودتا و... آغاز شد که 6 ماه بعد از سوی رضاخان فرمانده تیپ قزاق مستقر در قزوین انجام گرفت. طبق سازش‌نامه 1907 سن‌پترزبورگ، انگلستان و روسیه ایران را میان خود تقسیم کرده بودند و به خود حق داده بودند که در منطقه نفود نیروی نظامی داشته باشند. پس از انقلاب بلشویکی روسیه، دولت انقلاب از دعاوی خود درقبال ایران صرف‌نظر کرد؛ اما دولت استعماری انگلستان با دادن رشوه نقدی به وثوق‌الدوله رئیس‌الوزرای وقت و دوتن از وزیرانش امضای قرار دادی را به ایران تحمیل کرد که به قرارداد 9 اوت 1919 معروف است که اگر اجرا می‌شد دولت انگلستان عملا امور مالیه و ارتش ایران را…
  • قانون اصلی‌ترین محل نزاع اندیشمندان ایرانی در باب دنیای متجدد بوده است. این مفهوم از آغازین روز ورود خود به ایران چاره‌ای جز این نداشته است که نسبتش را با شرع بسنجد و مفهوم‌شناسی آن در جهان ایرانی جز از این طریق میسر نبوده و نیست. طرفه آنکه همین ثنویت (قانون-شرع) دست‌کم حاکی از آن است که این دو، دو چیزند و نه یک چیز! اساس مشروطه خواهی به نوعی بر قانون‌خواهی استوار بود، و در نهایت ایران نیز صاحب قانون شد.
  • انتقال قدرت از قاجار به رضاشاه پهلوی با حمایت انگلستان و برخی احزاب مانند حزب تجدد و حزب رادیکال داور صورت گرفت. با به قدرت رسیدن رضاشاه و تشکیل سلسله پهلوی برای نخستین باریک دولت فراگیر مقتدر و مرکزی در ایران به‌وجود آمد. رضاشاه با تاسیس ارتش نوین علاوه بر قلع‌وقمع ایلات و عشایر به قلع‌وقمع شخصیت‌ها و رجال ملی و دولتی اصلاح‌طلب هم پرداخت و با به زیرسلطه درآوردن کامل مجلس و مطبوعات سبب شد که زمینه و میدانی برای تداوم یا ظهور و حضور احزاب و تشکیلات سیاسی و نخبگان و سرآمدان فعال وجود نداشته باشد. حزب ایران جوان، حزب اصلاح‌طلب، حزب تجدد، حزب سوسیالسیت و گروه 51 نفر ارانی از احزاب مهم دوران حاکمیت رضاشاه بودند. حکومت پهلوی نه با انتخاب مردم و نه به‌صورت موروثی از شاه قبلی بلکه با حمایت انگلستان تاسیس شد.
  • رحیم رضازاده‌ملک، مورخ و پژوهشگر معاصر ۱۷ مهرماه ۱۳۱۹ در شهرستان مراغه‌ به دنیا آمد. او تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در تهران گذراند، تحصیلات دانشگاهی خود را تا مرحله کارشناسی‌ارشد امور مالی و حسابداری در دانشکده صنعت نفت و دانشگاه تهران به پایان رساند و سپس به آمریکا رفت و تخصص خود را در مدیریت مالی و اقتصادسنجی تا اخذ دکترا ادامه داد. رضازاده ملک پس از بازگشت به ایران به‌عنوان کارشناس مسائل مالیاتی به کار پرداخت و در مدرسه عالی بازرگانی به تدریس در رشته‌های حسابداری و حسابرسی مشغول شد.
  • بحث‌ مستشارالدوله‌ درباره‌ آزادی‌ در نهایت‌ اجمال‌ است‌. اعلامیه‌ حقوق‌بشر، در نخستین‌ اصل‌، «آزادی‌» را به‌عنوان‌ اساسی‌ترین‌ اصل‌ مطرح ‌کرده‌ بود و همه‌ اصول‌ دیگر از آن‌ ناشی‌ می‌شد. مفهوم‌ liberté در زبان‌ فرانسه‌، زمانی‌ که‌ میرزا یوسف‌خان‌ رساله‌ یک‌ کلمه‌ را می‌نوشت‌، هنوز معادلی‌ در زبان‌ فارسی‌ نداشت‌.