معاون رئیس‌جمهوری اما در این نشست از موافقت نیروی انتظامی و وزارت امور خارجه با پیشنهاد مهر نخوردن پاسپورت گردشگران خارجی خبر داد؛ امری که برای مقابله با تحریم‌های آمریکا و رفع دغدغه برخی از گردشگران خارجی، می‌تواند موثر واقع شود. براساس قوانین آمریکا، شهروندان کشورهایی که برای ورود به آمریکا نیاز به ویزا نداشته باشند چنانچه به ایران سفر کنند، باید برای ورود به ایالات متحده درخواست ویزا داشته باشند. این موضوع به گواه برخی از فعالان گردشگری در یکی، دو سال اخیر باعث کاهش انگیزه سفر اروپایی‌ها به ایران شده است. چندی پیش نیز لبنان اقدامی مشابه این را برای شهروندان ایرانی انجام داد تا سفر آنها را به این کشور آسان‌تر کند.

موافقت مونسان با دونرخی شدن هتل‌ها

در پی نوسانات ارزی، از چندی پیش از سوی هتلداران پیشنهاد دو نرخی شدن هتل‌ها برای گردشگران داخلی و خارجی ارائه شد. رئیس جامعه هتلداران در این نشست نیز توضیح داد: «در بحث نرخ ارزی در حال حاضر تمامی آژانس‌ها هم برای ورود گردشگران و هم برای خروج گردشگران قیمت‌های خود را به‌صورت ارز از مسافران دریافت می‌کنند. ولی هتلداران نمی‌توانند قیمت‌های خود را براساس نرخ ارز محاسبه کنند و این موضوع مشکلات زیادی را برای آنها به وجود آورده.» به باور جمشید حمزه‌زاده، اگر بتوان این مشکل را با دو نرخی شدن قیمت ارز برای مسافران هتل‌ها حل کرد، اتفاقات خوبی رقم خواهد خورد؛ یعنی برای مسافران خارجی در هتل‌ها قیمت براساس دلار و برای مسافران داخلی به‌صورت ریال محاسبه شود. به این صورت هم از سردرگمی مسافران جلوگیری خواهد شد و هم باعث رفع مشکل زیادی از هتلداران به ویژه در زمینه ارزی و تبدیل ارز می‌شود.

معاون رئیس‌جمهوری از پیشنهاد جامعه هتلداران برای دونرخی شدن ارائه خدمات به ایرانی‌ها و خارجی‌ها استقبال کرد و گفت: «اگر جامعه هتلداران و دفاتر خدمات مسافرتی در این رابطه به نتیجه برسند، آماده‌ایم تا برای تعلق نگرفتن یارانه ارزی به خارجی‌ها و رونق هتل‌ها، از این پس هزینه خدمات هتل‌ها برای ایرانی‌ها به‌صورت ریالی و برای خارجی‌ها به‌صورت ارزی دریافت شود.» به گفته مونسان، پیش‌بینی شده براساس نرخ روز بازار که بانک مرکزی آن را اعلام می‌کند مسافران خارجی بتوانند پولشان را به ریال تبدیل کنند: «البته براساس بسته قانون‌گذار این مجوز فعلا به بانک‌ها و صرافی‌ها داده شده ولی ما در حال پیگیری هستیم تا کاری کنیم که مجوز این کار به هتل‌ها نیز داده شود.» 

پیشنهادی که برای رفع مشکلات ارزی از سوی معاون گردشگری مطرح شد نصب تابلوی ارزی بود. محمد محب‌خدایی در این زمینه گفت: «پیشنهاد ما این است که یک تابلوی ارزی در هتل‌ها نصب شود و به این صورت مسافران براساس نرخ روز ارز خود را تبدیل کنند که پیش‌بینی می‌شود تا دو هفته دیگر این مجوز به هتل‌ها داده شود.» مونسان نیز با قبول چنین پیشنهادی تصریح کرد: «در مورد الصاق تابلوی ارزی در هتل‌ها، مانعی وجود ندارد؛ در صورتی که جلسه تخصصی در این مورد اجرا شود به نتایج بهتری دست خواهیم یافت.»

پایان کار اقامتگاه‌های دولتی؟

در عین حال، وجود واحدهای اقامتی و فعالیت واحدهای اقامتی دستگاه‌های دولتی طی سال‌های گذشته از جمله معضلاتی است که هتلداران همچنان با آن دست و پنجه نرم می‌کنند و با وجود آنکه بارها اعلام شده فعالیت چنین مراکزی ممنوع است و با آنها برخورد می‌شود، باز هم نه‌تنها به فعالیت‌ها ادامه داده می‌شود بلکه روز به روز به تعدادشان در شهرهای گوناگون نیز افزوده شده است. آمارهای مرکز آمار در بهار سال ۹۶ نیز نشان می‌دهد که بیش از ۸ میلیون اقامت نفرشب در اقامتگاه‌های سازمانی رخ داده که رقم قابل ملاحظه‌ای است. با وجود این باز هم معاون رئیس‌جمهور در این نشست تاکید کرد که به این موضوع با همکاری ناجا رسیدگی جدی خواهد شد و افزود: «برای حمایت از هتل‌ها و تاسیسات اقامتی با واحدهای اقامتی غیر مجاز با همکاری ناجا برخورد خواهیم کرد و بر اساس یک ابلاغیه به دستگاه‌های دولتی به آنها تذکر خواهیم داد تا مراکز اقامتی خود را مانند مدارس، دانشگاه‌ها و دیگر اماکن عمومی در اختیار مسافران قرار ندهند؛ زیرا خلاف مصوبه دولت است. با امضای این تفاهم‌نامه بین سازمان و ناجا در آینده نزدیک بسیاری از مشکلات در این بخش حل خواهد شد.» او تاکید کرد که دستگاه‌های دولتی براساس مصوبه دولت نباید مراکز اقامتی ایجاد کنند، این موضوع به غیر از آموزش و پرورش که در ایام عید نوروز بنا بر نیاز و فقط برای فرهنگیان اجازه تامین اقامتگاه را دارد، برای سایر دستگاه‌های دولتی طبق مصوبه دولت لازم‌الاجرا است.

بسته حمایتی برای افزایش مسافر هتل‌ها

اما کاهش مسافر، افزایش هزینه‌ها، کاهش درآمد و سود از جمله مهم‌ترین دغدغه‌های هتلدارانی است که آنها را وادار می‌کند برای بقا دست به تعدیل نیرو بزنند؛ اتفاقی که جز بالا رفتن آمار بیکاری نتیجه‌ای در برنخواهد داشت. برخی از فعالان هتلداری معتقدند بخشی از این چالش‌ها از توان سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری خارج است و به دستگاه‌های دیگر از جمله سازمان امور مالیاتی، سازمان تامین اجتماعی، وزارت صنعت، معدن و تجارت و... برمی‌گردد. جمشید حمزه‌زاده، رئیس جامعه هتلداران ایران در این نشست با یادآوری این مشکلات، از انسجام هتلداران در کشور خبر داد تا از این طریق بتوانند با کمک سازمان از مشکلات و دغدغه‌های خود بکاهند. او گفت: «متاسفانه به‌رغم افزایش مسافرت در کشور، مسافران هتل‌ها کاهش داشته است. اکثر هتل‌ها از نداشتن مسافر رنج می‌برند و مجبور به تعدیل نیرو شده‌اند؛ چون درآمد و سود هتل‌ها کاهش یافته است.»

در همین حال، با وجود آنکه مونسان در صحبت‌هایش از کشورهای ترکیه، عربستان، جمهوری آذربایجان، عراق و ارمنستان نام برد که با ورودشان به کشور در ۴ ماه نخست سال موجب افزایش ۳۸ درصدی گردشگران ورودی شده‌اند اما شواهد نشان می‌دهد با افت ورود گردشگران اروپایی روبه‌رو بوده‌ایم؛ اتفاقی که در نهایت به درآمدزایی هتل‌های ۴ و ۵ ستاره ضربه زده است. البته معاون رئیس‌جمهوری از آن با عنوان دوره‌ای گذرا یاد کرد و گفت: «با اتخاذ تصمیمات لازم، این دوره گذرا را سپری خواهیم کرد و برای تقویت چرخه مالی هتل‌ها درحال تدارک بسته حمایتی برای آنان هستیم.» همچنین محمد محب‌خدایی، معاون گردشگری نیز درباره جذب گردشگر خارجی گفت: «برنامه جذب گردشگر از کشورهای هدف تهیه شده و در آینده نزدیک با سفر به کشورهای عراق، چین، ترکیه و جمهوری آذربایجان در راستای اجرای برنامه جذب گردشگر اقدامات اجرایی انجام می‌شود.»

راهی برای چالش مالیات بر ارزش افزوده

یکی از مهم‌ترین دغدغه‌ها و مشکلاتی که در حال حاضر مانع درآمدزایی و سوددهی هتل‌ها شده و هتلداران نیز نسبت به این موضوع گلایه‌مند هستند مالیات بر ارزش افزوده است. مونسان در این باره یادآور شد که نسبت به تعلیق یا کاهش این امر پیگیری‌های لازم را در دستور کار قرار داده است: «موضوع مالیات بر ارزش افزوده از سوی سازمان میراث‌فرهنگی در حال پیگیری است. تهیه یک بسته حمایتی شامل مواردی که جامعه هتلداران و دفاتر خدمات مسافرتی مطرح می‌کنند می‌تواند در پیگیری موارد و دستیابی به نتایج اثرات مثبتی داشته باشد. همچنین موضوع تخفیف یا تعویق در پرداخت مالیات بر ارزش افزوده که درخواست جامعه هتلداران است در حال پیگیری است و نامه‌ای در همین خصوص به معاون اول رئیس‌جمهوری ارسال خواهد شد.»

واگذاری امور تصدی‌گری

در بخش دیگری از این نشست، حمزه‌زاده با بیان اینکه براساس ماده ۱۰۰ تبصره ۳ قانون، سازمان میراث‌فرهنگی می‌تواند برخی از کارها را به تشکل‌های صنفی واگذار کند، گفت: «خوشبختانه با توجه به انسجام و ساختار خوبی که هتلداران به دست آورده‌اند بخشی از اختیارات به ما واگذار شده و مطمئنا ما در جهت حل مشکلات و بهتر شدن شرایط می‌توانیم خدمات شایسته‌ای را در کنار سازمان میراث‌فرهنگی انجام دهیم و این موضوع نیاز به واگذاری خدمات از سوی سازمان میراث‌فرهنگی دارد. در این جهت کارهایی در حال اقدام است. به‌عنوان مثال ۶ شهریورماه جامعه کل هتلداران جلسه‌ای را در کیش برگزار می‌کند و به معضلات همه هتلداران در کل کشور می‌پردازد. همین طور ۴ مهرماه که آغاز هفته گردشگری است، همایشی برای کل هتلداران کشور برگزار می‌کنیم تا با همکاری سازمان اتفاقات خوبی را رقم بزنیم.»


امکان جا‌به‌جایی مدیریتی در «میراث فرهنگی»

طی چند روز گذشته اخبار ضد و نقیضی مبنی بر برکناری معاون گردشگری در رسانه‌های گوناگون مطرح بود که مونسان در این نشست به ارائه توضیحاتی درباره آن پرداخت. رئیس سازمان میراث‌فرهنگی درباره اخبار مختلف برکناری یا استعفای محمد محب‌خدایی بیان کرد: «متاسفانه برخی از افراد که نمی‌دانند به دنبال چه چیزی هستند در راستای بحث وزارتخانه شدن میراث‌فرهنگی این جنجال و هیاهو را به راه انداختند. ما نیاز به یک بازنگری در سیستم مدیریتی‌مان داریم و معتقدم در انتشار شایعه برکناری ایشان رسانه‌ها نقشی نداشته‌اند. البته بحث جابه‌جایی مدیریتی هنوز هم مطرح است؛ اما برخی با راه‌اندازی هیاهو به این موضوع پرداخته‌اند.» وی درباره جابه‌‌جایی‌ها این‌طور توضیح داد: «به دلیل بهبود اقدامات و عملکرد این سازمان و همچنین به‌دلیل ابلاغیه قانون بازنشستگان تغییراتی مطرح است؛ اما در انجام تغییرات مدیریتی از نظرات انجمن‌ها و تشکل‌ها بهره خواهیم برد. اقدامات ما صرفا ناظر بر این است که اتفاقات بهتری رقم بخورد. هر جا که احساس کنیم ذی‌نفعان و فعالان این حوزه راضی هستند ما هم قطعا تصمیمات خود را مبتنی بر همین رضایت می‌گیریم.»