با اینکه در آغاز کار دانش فنی ساخت با کمک شرکت‌های پیشرو ایتالیایی وارد مجموعه شد اما هیچ‌گاه به همین مقدار محدود نشد و در زمینه سیستم‌های اطلاعاتی مدیریت، سیستم کنترل کیفی، دانش فنی تجهیزات و‌... نیز ادامه یافت. یک بررسی کوتاه در سابقه شرکت نشان می‌دهد راز اصلی موفقیت شرکت و ماندگاری در عرصه رقابت جهانی نیز ریشه در همین سرمایه‌گذاری مستمر در مسائل دانشی داشته به طوری که مدیریت شرکت هیچ‌گاه در طول مسیر از این مهم غافل نشده است. این یعنی فولاد مبارکه  به مدد همین استراتژی توانسته به یکی از قطب‌های اصلی تولید فولاد در ایران، منطقه و جهان تبدیل شده و خود را به عنوان یکی از الگوهای صادراتی در بخش صنعت کشور معرفی کند.

یکی از مهم‌ترین مواردی که در منظومه فکری شرکت فولاد مبارکه  توانسته کمک شایانی به تحقق اهداف کند، الگوبرداری از بهترین شرکت‌های این بخش در جهان است که در زمینه تولید فولاد و دیگر محصولات این حوزه صاحب سبک بوده و در سطح بین‌المللی شناخته‌شده هستند. رصد پیوسته این شرکت‌ها توسط واحدهای دانشی شرکت فولاد مبارکه  نکات بسیاری را برای بهبود حرکت در مسیر و روزآمد کردن فرآیندهای تولید به دست داده است که یکی از آنها اهمیت استفاده مستمر از دانش روز جهان در زمینه تولید فولاد است. دیگر نکته مهمی که در مجموعه شرکت همواره مورد تاکید است بحث سرمایه‌گذاری مستمر در منابع انسانی است که باعث اعتلای کل سازمان می‌‌شود. در عین حال توجه به مبحث مهم تحقیق و توسعه موضوع مهم دیگری است که شرکت همواره به سرمایه‌گذاری و توجه به آن اهمیت می‌دهد. فولاد مبارکه  به طور خاص در بخش تحقیق و توسعه با تخصیص بودجه، به انجام پروژه‌های تحقیقاتی اهتمام داشته و توسعه دانش مدیریتی را به عنوان یک اصل اساسی سرلوحه کار خود قرار داده است.

در واقع وقتی به موفقیت گروه فولاد مبارکه  دقیق‌تر می‌نگریم، با مجموعه‌ای از موارد و قواعد روبه‌رو می‌شویم که همواره مدنظر شرکت بوده‌اند. برای نمونه هم‌اینک مکانیزه کردن خطوط تولید و گام گذاشتن به سمت کارخانه هوشمند (SMART FACTORY) به طور جدی از سوی شرکت در حال اجرایی شدن است.

اما جدای از این مباحث، نکته دیگری که موجب موفقیت گروه فولاد مبارکه  شده است، آینده‌نگری و درک درست و علمی از شرایط حال و آینده صنعت است. در این راستا شرکت در سالیان اخیر با توجه به اقتضائات بازار و نیاز روز دست به بررسی، طراحی و اجرای طرح‌های توسعه‌ای در حوزه بالا و پایین‌دست صنعت فولاد زده و سعی شده همگام با تکنولوژِی‌های پیشرفته صنعت فولاد جلو برویم. غیر از پایش و سرمایه‌گذاری و استفاده از دانش جهانی در تولیدات فولاد مبارکه ، مدیریت شرکت همواره تلاش داشته با بومی‌سازی تکنولوژی روز در داخل کشور این صنعت را به عنوان یک تخصص و تولید بومی در ایران گسترش و بسط دهد. امروز خوشبختانه با افتخار می‌توانیم این ادعا را داشته باشیم که بخش عظیمی از دانش روز صنعت فولاد در داخل کشور بومی‌سازی شده و به دست توانای متخصصان داخلی عملیاتی می‌شود که از قضا همین عامل به یکی از مهم‌ترین مزیت‌های ما در حوزه تولید فولاد بدل شده است. در همین راستا شرکت فولاد مبارکه  با تاسیس دو واحد مگامدول احیای مستقیم در داخل کشور تلاش کرده دانش روز را از بهترین شرکت‌های جهان وارد ایران کند که یکی از آنها در مجموعه سبا و دیگری در شرکت فولاد افتتاح شد. شرکت فولاد مبارکه  در یک مورد مهم دیگر در زمینه تزریق کورت هم با استفاده از تکنولوژی کورت علاوه بر بومی‌سازی مدل جهانی، موفق به کاهش مصرف آب در روند تولید شده و ضمن مصرف کمتر انرژی، فولاد بیشتری تولید کرده است. در زمینه سیستم‌های اطلاعاتی مدیریت هم با توجه به شرایط شرکت فولاد مبارکه، سامانه (MIS) را از طریق همکاری با شرکت ایرانی ایریسا بازنویسی کرده تا با نیازها مطابقت کند که خوشبختانه در این مقطع این تلاش موجب ایجاد یک سامانه (ERP) بومی برای مدیریت بهتر امور در شرکت شده است. در کیفیت بالای دانش بومی شده همین بس که سیستم (MIS) فعلی شرکت در مقایسه با نمونه قبلی سفارش ایتالیا کارایی و اثربخشی بالاتری را از خود بروز می‌دهد.

برای اطلاعات خوانندگان عزیز لازم است اشاره کنم که متخصصان شرکت با پایش پیوسته محیط در حوزه تکنولوژی و تجهیزات، نظام‌های مدیریتی، نگهداری، دانش منابع انسانی، سیستم‌های اطلاعاتی مدیریت و‌... روال و روند کار در گروه فولاد مبارکه  را به‌روز نگه می‌دارند. برای نمونه سیستم کولینگ پنل از ابتدای تاسیس شرکت در گروه فولاد مبارکه  به کار گرفته شده و به طور مستمر روزآمد شده و تا هم‌اینک در جدیدترین نمونه خود در حال انجام وظیفه است. شرکت فولاد مبارکه  همچنین در زمینه پروژه تجهیزات فولاد نیز همواره به کمک بخش پژوهشی خود و نیز سرمایه‌گذاری مداوم سعی بر حرکت در مرزهای تکنولوژیک این صنعت داشته است. همچنین در بسیاری از فرآیندهای تولیدمثل اجرای پروژه RH-TOP در جریان پروسه فولادسازی در روند تولید شرکت فولاد مبارکه  سعی کرده کار را به نحو احسن پیش برد. این پروژه‌ها البته به چند دلیل در سریع‌ترین زمان ممکن عملیاتی شده‌اند که اشاره به آنها خالی از لطف نیست؛ نخست اینکه روزآمد شدن فناوری برای تولید محصولات بر مبنای نیاز مشتریان و در راستای ارتقای کیفیت تولید وارد مدار شده‌اند. دوم اینکه این فناوری‌ها با هدف افزایش راندمان کار و ارتقای بهره‌وری به کار گرفته شده‌اند. سوم اینکه در راستای استفاده کمتر از انرژی و آب که یکی از چالش‌های بزرگ صنایع فولاد در سراسر جهان است، مورد تاکید قرار گرفته‌اند.

 اما چالش مهمی که هم‌اینک نه‌تنها شرکت فولاد مبارکه  که در گستره‌ای وسیع کلیه فولادسازان بزرگ دنیا را با مشکل مواجه ساخته تولید فزاینده و کیفی در عین توجه به مشخصه‌های اقتصادی توسعه پایدار است. در واقع مشکل کمبود آب برای ارتقای سطح کیفیت تولید، معضل تولید فزاینده گازهای گلخانه‌ای، مشکلات متعدد زیست‌محیطی مثل تولید ضایعات و مصرف انرژی از جمله مواردی به شمار می‌رود که ذهن بسیاری از کارشناسان و تحلیلگران و فعالان این بخش را به خود مشغول کرده است. در واقع شرکت‌های پیشرو همگی تلاش دارند برای حفظ سطح پایداری از رشد، بر این موارد و مشکلات غلبه و پاسخی مناسب برای این موضوعات پیدا کنند. خوشبختانه گروه فولاد مبارکه  با سرمایه‌گذاری گسترده‌ای که در این بخش انجام داده تلاش خوبی را برای تولید فولاد سبز از خود بروز داده و ان‌شاءالله موفقیت‌های مناسبی را به منصه ظهور می‌گذارد. مجموعه این عوامل و تلاش‌هاست که موجب شده گروه فولاد مبارکه در زمینه تولید با نرخ سالانه ۱۰ میلیون تن فولاد مرزهای جدید از این صنعت را در ایران درنوردد.

ورود به بازارهای صادراتی نیز با توجه به اهمیت مساله کیفیت برای خریداران جهانی کالای فولاد اقتضائات خاصی دارد و شرکت فولاد مبارکه  به یمن راه بلندی که از آغاز به صورت مستحکم در آن گام برداشته، هم‌اینک در زمینه صادرات فولاد حرف‌های بسیاری برای گفتن دارد. در واقع بسیاری از اهداف محقق شده تا جایی که سال گذشته شرکت فولاد مبارکه  توانست بیش از ۵/ ۱ میلیون تن فولاد را به بازارهای خارجی از جمله بازار مهم و پررقابت اروپا صادر کند. محصولات فولاد مبارکه از آنجا که سطح بالایی از تکنولوژی ساخت را ارائه می‌کنند، توانسته‌اند اعتبار بالایی را برای صنعت فولاد ایران در بازارهای جهانی به ارمغان آورند و این البته پایان کار نیست. از آنجا که کیفیت انتها ندارد، برنامه شرکت ارتقای سطح کیفیت تولیدات شرکت در کنار پاسخگویی مناسب به مشتریان است و تولید رقابت‌پذیر و شرکت فولاد مبارکه  هرگز پرچم تولید باکیفیت را بر زمین نمی‌گذارد.