در گفت‌وگو با یکی از فعالان موفق این حوزه، جناب آقای ابوالفضل پایداری عضو هیات مدیره گروه میهن، وی ضمن بیان پتانسیل این صنعت در توسعه تولید و اشتغال ملی، دولت را عاملی مهم در تحقق این اهداف از کانال صنعت پخش در سیستم اقتصادی کشور می‌داند. پایداری معتقد است دولت باید به جای دخالت در فرآیندهای این صنعت به‌خصوص تعیین دستوری قیمت کالاها و کارمزد شرکت‌های پخش، به امر تدوین مناسب قوانین و نظارت دقیق بر بازار بپردازد. عضو هیات مدیره گروه میهن می‌افزاید: دولت به جای بکارگیری این صنعت به‌عنوان اهرمی در توسعه تولید واشتغال ملی از آن به‌عنوان ابزاری برای جمع‌آوری مالیات استفاده می‌کند.

 به‌عنوان یک تولیدکننده با تنوع بالا در محصولات غذایی، چه انتظاری از سیستم پخش کشور دارید؟

به‌طبع انتظار داریم همزمان با رشد تولید و گسترش دامنه محصولات تولیدی در سیستم اقتصادی، سیستم پخش نیز سازگار با این روند ابعاد خود را در زمینه‌های مختلف توسعه دهد. تصور می‌کنم در سال‌های اخیر صنعت پخش کشور هم به‌لحاظ سخت‌افزاری، هم زیرساخت‌های نرم‌افزاری و رسوخ دانش به این حوزه از صنعت کشور، پیشرفت قابل ملاحظه‌ای را تجربه کرده است. اما یکی از مهم‌ترین وظایف سیستم پخش که می‌تواند نقش بسیار مهمی در زنجیره تولید و ایجاد ثبات در بازارزها ایفا کند؛ توانایی آن در تامین مطالبات شرکت‌ها در کوتاه‌ترین زمان ممکن است. همان‌طور که می‌دانید در صنالع محصولات غذایی، نقدینگی عامل بسیار مهمی در چرخه تولید به‌خصوص تامین مواد اولیه است. یک سیستم پخش کارا باید بتواند ضمن توزیع به موقع محصولات، پتانسیل بالایی در بازجذب منابع مالی داشته باشد. خروج نقدینگی از تولید، به‌مثابه توقف تولید یا فاصله گرفتن آن از توان بالقوه خود است. هر چه این فاصله بیشتر شود، تعداد بیشتری نیروی کار و فرصت‌های شغلی از چرخه اقتصادی کشور خارج خواهد شد و آثار جبران‌ناپذیری به‌دنبال خواهد داشت. برای مثال زمانی در شرکت میهن بازگشت سرمایه چهار پنج ماه طول می‌کشید. به‌دیگر بیان از زمانی که کالا از کارخانه خارج می‌شد تا زمانی که پول آن دوباره به چرخه تولید شرکت برمی‌گشت، چیزی نزدیک به ۱۴۰ روز طول می‌کشید. اما با تجهیز کارخانه به سیستم پخش پویا با درجه کارایی بالا، در حال حاضر بسیاری از کالاها صبح فروخته شده و شب همان روز هزینه آن به صندوق برمی‌گردد. که به لحاظ اقتصادی مزیتی بسیار مفید است. تحت این شرایط توان پاسخگویی ما به نوسانات بازار، ظرفیت توسعه‌ای و قدرت برنامه‌ریزی نیز تا حد بسیار زیادی افزایش خواهد یافت.

 به‌طور کلی وضعیت صنعت پخش را در چه سطحی ارزیابی می‌کنید؟

اگر بخواهیم از دو بعد سخت افزاری و نرم‌افزاری وضعیت این صنعت را تجزیه و تحلیل کنیم، تصور می‌کنم این صنعت در طول دهه گذشته، به لحاظ سخت‌افزاری پیشرفت مناسبی داشته و شاید بتوان گفت در این زمینه هم‌حرکتی مناسبی با روند جهانی و توسعه تولیدات در کشور داشته است اگر زمانی تعداد شرکت‌های پخش در کشور انگشت‌شمار بود امروزه تعداد زیادی از شرکت‌های معتبر در این زمینه وجود دارد که می‌توان وظیفه توزیع محصولات در بازار را به آن‌ها واگذار کرد. اما در زمینه نرم‌افزار این صنعت نیازمند تغییر و تحول اساسی است. بازارهای مختلف شامل اطلاعات بسیار ارزشمندی در مورد عرضه و تقاضا، نوسانات قیمتی، رقبای اصلی داخلی و خارجی و بسیاری اطلاعات دیگر هستند که هر یک می‌تواند تاثیر مهمی در عملکرد فعلی بازار، شناسایی پتانسیل‌های موجود در بخش‌های مختلف، ایجاد فرصت‌های شغلی، توسعه تولید ملی، و مهم‌تر از آن قدرت پیش‌بینی بازار در شرایط مختلف اقتصادی داشته باشد. کارایی سیستم اقتصادی و چرخه تولید در گرو نحوه پردازش و بهره‌برداری از این اطلاعات است. در حال حاضر نرم‌افزارهای موجود در این صنعت نیازمند اصلاح و ایجاد رویه‌هایی به‌روز برای استفاده از اطلاعات است.

 نقش انجمن و سازمان‌های دخیل در این زمینه، برای بهبود وضعیت صنعت چیست؟

به‌طبع صنعت پخش صنعتی است که در آن بازخورد اطلاعات بسیار مهم و حیاتی است. اطلاعات مربوط به بازارهای مختلف که هریک دامنه‌ای از فعالیت شرکت‌های مختلف در زمینه عرضه و تقاضا را شامل می‌شود باید توسط طرفین تحلیل و ارزیابی شده و در نهایت برای اجرا در دستور کار قرار گیرد. انجمن صنعت پخش بستری برای تحقق این امر است. تمامی پیشنهادات، انتقادات، توصیه‌ها و الزامات اجرای قوانین در این حوزه در انجمن به ارزیابی گذاشته شده و کارشناسان مختلف به بررسی آن می‌پردازند. به‌طبع هر چه پویایی این بخش و تعامل آن با اجزای مختلف سیستم اقتصادی و تولید در کشور، بیشتر باشد کارایی صنعت پخش و در پی آن تهیه و توزیع محصولات در سیستم اقتصادی بیشتر خواهد بود.

 به‌طور کلی تعامل سازمان‌ها و ارگان‌های درگیر با صنعت پخش را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

در میان ارگان‌‌های مختلف، وزارت مسکن و شهرسازی و شهرداری تعامل بسیار مناسبی با ما دارند. اگرچه بسیاری از شرکت‌های پخش چالش اساسی با شهرداری به‌خصوص در سامانه حمل و نقل درون شهری دارند، اما شرکت پخش میهن ضمن احترام به سیاست‌های این سازمان که بیشتر معطوف به حفاظت‌های زیست محیطی و کاهش آلودگی هوا در کلان شهرها است دارای تعامل بسیار مناسبی با این سازمان است. خروجی نهایی این تعامل، توسعه صنعت پخش سازگار با جنبه‌های مختلف اقتصادی اجتماعی خواهد بود.

 آیا شما با قیمت‌گذاری دستوری محصولات یا تعیین کارمزد شرکت‌های پخش به‌صورت دستوری موافق هستید؟

به‌طور کلی عامل اصلی در فعاالیت‌های بخش خصوصی و تمامی بنگاه‌ها در سیستم اقتصادی کسب منفعت است. قیمت، عاملی است که منعکس‌کننده تمامی تلاش‌های یک بخش در زمینه خاص است. صنعت پخش، صنعتی با گستردگی بسیار زیاد، همچنین صرف هزینه و سرمایه در گردش بالا جزو صنایعی است که باید بازده در آن به‌گونه‌ای باشد که سرمایه‌گذاران و بخش خصوصی راغب به حضور در این صنعت باشند. تعیین دستوری کارمزد در حقیقت به ‌مثابه نادیده گرفتن بخش زیادی از این فعالیت‌ها و تلاش‌ها است. باید در نظر داشت وقتی دامنه‌ای از کارمزد تعیین می‌شود به معنای دامنه‌ای برای اندازه‌گیری تلاش بخش خصوصی و تمیز کارآفرینان واقعی از دلالان و واسطه‌گران است. اگر صنعت پخش بر ساختار مبتنی بر بازار و نظام عرضه و تقاضا و قیمت تعادلی استوار باشد، به کارایی حداکثری خود نزدیک شده و بهره‌وری در ابعاد مختلف وارد چرخه تولید کشور می‌شود. در این میان بهترین سیاست ممکن برای ایجاد تحول در صنعت پخش، تغییر نقش دولت از مداخله در امور بازار، به نظارت مناسب بر روند تعاملات بازار است. سیاستی که هم بهبود کیفیت و افزایش رقابت، افزایش تولید و اشتغال را به‌دنبال خواهد داشت و هم انگیزه لازم برای ورود منابع بخش خصوصی به این حوزه از صنعت را افزایش خواهد داد.