تکنولوژی‌های نوظهور

سال‌ها پیش، زمانی که تکنولوژی تلویزیون را به خانواده‌ها معرفی کرد، عده‌ای معتقد بودند رادیو جایگاه خود را در میان خانوار حفظ خواهد کرد اما گذر زمان قدرت فناوری‌های نوین را به این افراد نشان داد. تلویزیون به سرعت به محبوب‌ترین رسانه نزد خانواده‌ها تبدیل شد و رادیو روز‌به‌روز مخاطبانش را از دست ‌داد. روند‌های مشابه زیادی در طول قرن بیستم حکمرانی مطلق تکنولوژی را اثبات کرده‌اند. سیل تکنولوژی در قرن بیستم همه جوامع را در خود غرق کرد به‌گونه‌ای که زندگی به دور از تکنولوژی به نوعی از ریاضت مبدل شده است. در دهه‌های ۶۰ و ۷۰ میلادی هیپی‌ها طی جنبشی زندگی به دور از فناوری را آغاز کردند اما دیری نپایید که این استراتژی نیز با امواج غول‌آسای تکنولوژی درهم شکست. بنابرین بشر با ضوابط زندگی مدرن کنار آمد و با گذار به قرن ۲۱ تحولات شدید‌تری را نیز در این عرصه به چشم خود دید.

امواج تکنولوژی ابعاد مختلف زندگی بشر را روز‌به‌روز دگرگون می‌سازد و عادت‌های خرید خانواده نیز یکی از این بعد‌ها است. فناوری‌های نوظهور درحجم زیاد با قابلیت پوشش ابعاد مختلف زندگی و جذابیت خود در کوتاه‌ترین زمان ممکن، درحال متحول کردن زندگی بشر هستند. خرید که از اساسی‌ترین بخش‌های روزانه زندگی خانواده است نیز از این تحول مستثنی نیست. عصر ارتباطات نیاز خانوار را برای دسترسی بهتر به اطلاعات مربوط به محصولات جدید، قیمت‌ کالا و خدمات، امکانات محصول مورد نظر، مقایسه برند‌ها و حتی آگاهی از نظرات خریداران دیگر، افزون کرده است. از سوی دیگر فواید استفاده از تکنولوژی در عادت روزانه‌ای مانند خرید کردن، میل خانواده را برای بهره بردن از این گونه فناوری‌ها افزایش داده است. کاهش هزینه رفت و آمد، کاهش اتلاف زمان و انرژی، استفاده از تخفیف‌های ویژه و اطلاع از شرایط ویژه فروش تنها چند نمونه از محاسن استفاده از امکانات تکنولوژیک در راستای خرید هستند. . از طرف دیگر بار تغییر رویه خرید خانواده بیشتر بر دوش تلفن‌های همراه و دستگاه‌های هوشمندی افتاده که قابلیت استفاده دایمی از اینترنت را دارا هستند.

قفسه خرید دیجیتالی

یکی از تفریحات رایج خانواده‌ها خرید کردن است. شیوه سنتی خرید از فروشگاه‌های فیزیکی درحال جایگزینی با شیوه‌های مدرن است. هزینه رفت و آمد‌های اضافه، هدر رفتن زمان و انرژی، صفوف طولانی، محدودیت انتخاب و عدم دسترسی به اطلاعات مربوط به کالا از جمله دلایل تغییر رفتار خانواده‌ها هستند. این محدودیت‌های مرسوم در فروشگاه‌های فیزیکی، در نسخه اینترنتی این فروشگاه‌ها برطرف شده‌اند. با دانلود اپلیکیشن فروشگاه‌های معتبر اینترنتی امکاناتی از قبیل توان مقایسه مدل‌های مختلف یک محصول در برند‌های گوناگون، آگاهی از ویژگی‌های مربوط به کالا یا خدمات، امکان خرید با تخفیف و صرفه‌جویی در وقت، هزینه و انرژی در اختیار کاربران قرار می‌گیرد. افزایش استفاده از فروشگاه‌های اینترنتی الزام بهبود خدمات آنها را موجب می‌شود. ارسال رایگان کالا، امکان ارجاع کالا پس از خرید در زمان محدود، ارائه گارانتی‌های معتبر و تنوع کالا از جمله خدماتی هستند که با گرایش خانواده‌ها به استفاده از خدمات فروشگاه‌های اینترنتی می‌توانند ارتقا یابند.

محبوبیت خرید اینترنتی

نرخ نفوذ خرید دیجیتالی در سال‌جاری میلادی به بیش از ۶۰ درصد رسیده است. به گزارش «استتیستا» نرخ نفوذ خرید دیجیتالی تا سال ۲۰۲۱ به بیش از ۶۵ درصد خواهد رسید. مجموع ارزش جهانی خرده‌فروشی آنلاین در سال ۲۰۱۶ بیش از ۸۸/ ۱ هزار میلیارد دلار گزارش شده بود که ۴/ ۷ درصد از حجم کل خرده‌فروشی دنیا را شامل می‌شد. پیش‌بینی‌ها، سهم خرده‌فروشی اینترنتی را در سال‌های ۲۰۱۷ و ۲۰۱۸ نزدیک به ۲/ ۸ درصد و ۸/ ۸ درصد از کل فروش این محصولات نشان می‌دهند. روند افزایشی تمایل خانوار به استفاده از شیوه خرید اینترنتی به وضوح قابل‌مشاهده است

 طعم خرید اینترنتی برای ایرانی‌ها

بنابر گزارش وزارت اطلاعات و فناوری ارتباطات، بیش از ۳۳ میلیون ایرانی به شبکه اینترنت دسترسی دارند که بیش از ۲۲ میلیون از این کاربران از طریق تلفن‌های همراه به این شبکه متصل می‌شوند. آمار به نقل از بانک مرکزی نشان می‌دهد خرید آنلاین ایرانی‌ها از طریق پایانه‌های فروش یا همان دستگاه‌های POS، اینترنت و موبایل در سال ۹۵ از مرز ۱۳۸۳هزار میلیارد تومان فراتر رفته که تقریبا معادل ۱۴/  ۱ برابر نقدینگی کشور تا پایان بهمن سال پیش از آن بوده است. خرید آنلاین ایرانی‌ها در سال ۹۵ حدود ۳۴درصد بیشتر از سال ۹۴ گزارش شده است. بیش از ۲۰ هزار فروشگاه اینترنتی در تهران ثبت شده‌اند. همزمان با رشد اعتماد خانواده‌ها به خرید اینترنتی، فروش بالایی در سال ۲۰۱۵ میلادی برای این فروشگاه‌ها ثبت شده‌است.

«یورومانیتور» در سال ۲۰۱۵ مجموع ارزش کالا و خدمات خریداری شده به‌صورت آنلاین را ۶۳۰ میلیارد تومان معادل ۲۰۰ میلیون دلار (با قیمت دلار در همان سال) گزارش کرده‌ بود، هرچند آمار داخلی رقم‌های بزرگ‌تری را نشان می‌دهد. سامانه شاپرک نیز ارزش تراکنش‌های سالانه هر فرد را حدود ۲۰ میلیون تومان برآورد کرده که با در نظر گرفتن سهم تراکنش‌های اینترنتی هر ایرانی که به اینترنت دسترسی دارد، سالانه ۳۵۰ هزار تومان خرید اینترنتی انجام می‌دهد. این حجم از تراکنش آنلاین ضریب نفوذ سالانه ۶۰ درصدی خرید اینترنتی را نشان می‌دهد. با توجه به آمار منتشر شده در سرویس «استتیستا» ضریب نفوذ خرید آنلاین جهانی در سال ۲۰۱۵ حدود ۵۶ درصد بوده است که از این حیث ایران آمار خوبی از خود ارائه داده است.