نشت و نفوذ سیالات و گازها گاه باعث می‌شود تا سازه‌ها از کاربری اصلی خود فاصله بگیرند. سدها یا استخرهای زمین‌های کشاورزی، حوض‌های پرورش ماهی و محل دفن زباله‌ها لازم است تا حتما به نحوی عایق بندی شوند که هیچ نشت و نفوذی رخ ندهد و مواد اجازه‌ی نفوذ به داخل خاک نداشته باشند.

در طی زمان، لایه‌های مختلفی با متریال‌های مختلف برای عایق‌بندی زمین‌ها استفاده شده‌اند که هر کدام مشکلات بسیاری داشته‌اند. برخی از این عایق‌ها بسیار گران هستند و مقرون به صرفه هم نیست. برخی دیگر نیز عمرشان بسیار کوتاه است و به سرعت خراب می‌شوند و ماده‌ی داخل آن‌ها به سطح زیرین نفوذ می‌کند.

به همین منظور نیاز به عایقی است که بتواند تمام نیازهای یک عایق را برآورده کند. اگر تا انتهای مقاله با ما همراه باشید می‌توانید با این عایق همه فن حریف آشنا شوید و از مزایای آن باخبر شوید.

ژئوممبران چیست؟

یکی از معروف‌ترین عایق‌هایی که کاربردهای بسیار زیادی دارد، ژئوممبران است. ژئوممبران نقش آستری را بازی می‌کند که باعث می‌شود مواد موجود در سازه که اجازه‌ی خارج شدن از آن را ندارند، در داخل سازه باقی بمانند. به عنوان مثال در داخل استخرهایی که برای حفظ ذخیره‌ی آب کشاورزی وجود دارد، این عایق‌ها باعث می‌شوند تا آب در داخل سازه باقی بماند و در نتیجه از هدر رفت آب جلوگیری می‌کند.

در برخی از سازه‌ها مانند سدها، در صورتی که از عایق با کیفیتی استفاده نشود، نفوذ جریان آب می‌تواند ویرانگر باشد. در برخی از سازه‌های دیگر که مواد شیمیایی وجود دارد، نشت این مواد به داخل خاک می‌تواند باعث آسیب‌های جبران ناپذیری به محیط زیست شود. این امر سوای این مطلب است که نشت می‌تواند خسارت مالی نیز به صاحبان سازه بزند.

به همین دلیل لازم است تا از عایقی مطمئن استفاده شود که بتواند دارای همه‌ی ویژگی‌ها باشد. ژئوممبران، عایق پلاستیکی است که از مواد مختلفی از پلیمرها تشکیل می‌شود و در نتیجه می‌تواند مانع از نفوذ سیالات یا گازها به داخل خاک می‌شود. این عایق‌ها به صورت مستقیم با خاک در ارتباط است و البته در برخی از موارد که خاک زیرین دارای سنگ‌های بزرگ است یا پستی بلندی بسیار دارد، برای جلوگیری از تخریب این عایق از یک لایه ژئو تکستایل استفاده می‌شود.

ویژگی‌های ژئو ممبران چیست؟

ژئوممبران عایقی پلیمری است که در ترکیبات آن ۹۷ درصد پلی اتیلن، ۲و نیم درصد کربن سیاه و نیم درصد اکسیدان است.

این عایق گاه از الاستومر یا ترکیبات دیگری از پلیمرها تولید می‌شود.

یکی از اصلی‌ترین ویژگی‌های این عایق‌ها این است که مقرون به صرفه هستند. در نتیجه در سدها و سازه‌های بسیار عظیم نیز می‌توان از این عایق‌ها استفاده کرد.

این عایق‌ها در برابر اشعه‌ی ماورابنفش نیز مقاوم هستند و می‌توانند مدت‌ها در برابر نور آفتاب تحمل داشته باشند. البته سرما نیز نمی‌تواند آسیبی به این عایق‌ها وارد سازد.

عمر این عایق‌ها بین ۵۰ تا ۸۰ سال تخمین زده شده است. در نتیجه می‌توانید مطمئن باشید که تا سال‌ها در کنار شما هستند.

اغلب موارد این عایق‌ها به صورت نازک و پیوسته تولید می‌شوند، اما چنانچه این عایق‌ها ضخیم باشند در قسمت درزها باید آن‌ها را ذوب کرده و به یکدیگر متصل نمود.

ضخامت این عایق‌ها از ۰.۵ سانتی متر شروع و تا حدود ۳ سانتی‌متر تولید می‌شود. اما نکته‌ی مهم این است که ضخامت‌های بسیار کم و بسیار زیاد به صورت سفارشی تولید می‌شوند و در بازار به صورت پیش تولید وجود ندارد.

فراموش نکنید چه برای حوض کوچک خانه‌ی خود نیاز به عایق داشته باشید، چه سازه‌ی مورد نظر سدهای بسیار بزرگ باشد، در هر صورت می‌توانید روی این عایق‌ها حساب باز کنید.

مقاومت ژئوممبران‌ها از منفی ۴۰ درجه تا مثبت ۷۰ درجه محاسبه شده است و می‌تواند از نفوذ آب به خاک نزدیک به ۱۰۰ درصد محافظت نماید.

کاربردهای ژئوممبران چیست؟

کاربری این عایق‌ها گستردگی بسیاری دارد و در همه‌ی حوزه‌ها و صنایع کاربرد دارد. از حمل و نقل گرفته تا هیدرولیک، محیط زیست تا نفت و گاز، همه و همه می‌توانند از این عایق‌ها استفاده کنند. یکی از محل‌هایی که مناسب استفاده از این عایق‌ها است، محل دفن زباله‌ها، علی‌الخصوص زباله‌های پزشکی است که مانع از انتقال بیماری به نقاط دیگر می‌شود.

در زیر به چند نمونه از کاربری‌های دیگر این عایق توحه کنید:

  • به عنوان عایق برای آب قابل شرب یا ذخیره‌ی آب (به عنوان مثال، خاموش کردن ایمن تاسیسات هسته‌ای)

  • به عنوان عایق استخر ماهی

  • به عنوان عایق مایعات زائد (به عنوان مثال، لجن فاضلاب)، مایع رادیواکتیو یا مضر

  • به عنوان عایق برای صنعت کشاورزی

  • به عنوان عایق برای کانال‌های مختلف حمل و نقل زباله

  • به عنوان عایق برای دفن زباله‌های اولیه، ثانویه و / یا سوم با زباله‌های جامد و شمع‌های زباله

  • به عنوان عایق برای سرریز اضطراری

  • به عنوان عایقهای ضد آب در داخل تونل‌ها و خطوط لوله

  • برای مهار و حمل مایعات در کامیون‌ها

  • برای مهار و انتقال آب آشامیدنی و سایر مایعات در اقیانوس

  • در زیر بزرگراه‌ها برای جلوگیری از آلودگی ناشی از چربی زدایی نمک‌ها

  • در زیر و مجاور بزرگراه‌ها برای گرفتن نشت مایع خطرناک

  • استخرهای کشاورزی

  • استخرها و حوضچه‌های پرورش ماهی

  • محل جمع آوری زباله‌های پزشکی

  • سدها و حوضچه‌های دست ساز

  • دیوارها و سقف تونل‌ها

  • حوضچه‌ها و پساب‌های پتروشیمی

  • کانال‌های انتقال و نگهداری آب یا سایر سیالات

همانطور که می‌بینید گستردگی کاربرد این عایق‌ها طیف بسیاری را در بر می‌گیرد.

دیوارها و سقف تونل‌ها، استخرهای ذخیره آب کشاورزی، حوض‌های پرورش ماهی و مواردی از این دست می‌توانند همه از این عایق به عنوان آستری برای کنترل انتقال مایعات استفاده کنند.

در هنگام خرید ژئوممبران به این نکات توجه کنید

ژئوممبران‌ها می‌توانند از متریال‌های مختلف تولید شوند. همانطور که گفتیم می‌توان ژئوممبران را از پلیمرهای بسیار قوی تولید نمود‌ اما برخی از ژئوممبران‌ها هستند که از پی وی سی تولید شده‌اند و بیشتر در صنایعی مانند ساخت کابینت‌ها از آن‌ها استفاده می‌شود. فراموش نکنید ژئوممبران‌های پی وی سی اصلا مناسب عایق کردن سازه‌ها نیستند.

از طرفی دقت کنید که قبل از خرید ژئوممبران سازه را تولید یا استخر خود را حفر کنید و سپس بر اساس اندازه‌ی به دست آمده عایق را خریداری کنید. حتما پس از گودبرداری زمین را از نخاله‌ها و سنگ‌های بزرگ تخلیه کنید تا در طول سالیان این سنگ‌ها باعث تخریب عایق نشوند. شاید در لحظه‌ی اول این رول‌های ژئوسنتتیک هیچ آسیبی نبینند اما در دراز مدت می‌تواند باعث شود که تخریب شده و عمرشان کوتاه‌تر شود .

در هنگام خرید دقت کنید که ژئوممبران خریداری شده از نظر مقاومت مناسب محلی باشد که این عایق را برای آن‌جا خریداری می‌کنید. این مقاومت هم از نظر مقاومت در برابر اشعه ماورابنفش هم از نظر تخریب در مقابل پارگی و سوراخ شدن می‌تواند مهم باشد. ژئوممبران‌های با قطر ۲ میلیمتر بیشتر برای استخرهای با عمق بیش از ۱۵ متر کاربرد  دارد و بیشتر بر حسب متر مربع قیمت‌گذاری می‌شود. در ضمن اگر برای محیط کوچک خریداری می‌کنید می‌توانید به صورت یک تکه خریداری و نصب نمایید.

مزایای ژئوممبران چیست؟

همانطور که‌گفتیم ژئوممبران‌ها مزایایی دارند که دیگر عایق‌ها ندارند. همین مزایا باعث شده تا طیف وسیعی از صنایع از این عایق‌ها استفاده کنند‌ در زیر با این مزایا اشنا می‌شویم

  • نصب سریع و آسان
  • کاربری‌های متفاوت و متنوع
  • مقرون به صرفه
  • دارای ضخامت‌های متفاوت
  • مقاوم در برابر نفوذ گازها
  • انعطاف پذیر
  • مقاومت در برابر اشعه ماورای بنفش
  • مقاومت در برابر دمای مختلف
  • مقاومت در برابر عوامل مختلف محیطی و ژنتیکی مانند جوندگان باکتری ها و مواردی از این دست
  • به دلیل خاصیت ارتجاعی که دارند می‌توانند در برابر مواردی مانند زلزله تا ۷ ریشتر مقاومت کنند
  • عمر این مواد بسیار طولانی است که بین ۴۰ تا ۸۰ سال تخمین زده می شود

کلام آخر

یکی از معضلات سازه‌های دست ساز بشر این است که مانع از نشت سیالات و گازها به خارج از سازه نمی‌شود. در واقع این سازه‌ها به حدی مقاوم نیستند که بتوانند انتقال مایعات را کنترل کنند. این عدم کنترل در مکان‌هایی مانند حوضچه‌های پرورش ماهی یا ذخیره‌ی آب کشاورزی بیش از همه به چشم می‌خورد. می‌توان گفت نشت و نفوذ آب به داخل خاک بسیار می‌تواند زیانبار باشد.

به همین دلیل لازم است تا از عایق ارزان قیمت استفاده شود که در عین قیمت پایین از نفوذ آب به داخل خاک تا نزدیک به ۱۰۰ درصد جلوگیری کند. ترکیب پلیمرها ورق‌ها و رول‌های پلاستیکی را تولید می‌کند که می‌تواند در هر سازه‌ای با ابعاد مختلف از حوض خانه تا سدهای بزرگ مورد استفاده قرار گیرد و از نفوذ آب به داخل خاک جلوگیری کند.

از ویژگی‌های این عایق این است که ترکیب شیمیایی با مواد داخل ندارد و خنثی است. به همین دلیل می‌توان گفت که هیچ تاثیر شیمیایی بر مواد داخل علی‌الخصوص آب داخل ندارد و در نتیجه آب در داخل این حوض‌ها سالم می‌ماند. امروزه یکی از اصلی‌ترین عایق‌های موجود در بازار ژئوممبران است که از ترکیب پلی اتیلن و کربن سیاه تولید‌ می‌شود و در بازار در دسترس مشتریان قرار می‌گیرد. از نکات مهم این تست که این رول‌ها با ضخامت‌های زیاد را حتما باید سفارش دهید تا متناسب با نیاز شما تولید کنند‌.

از ان رو که این عایق‌ها به صورت رول در بازار موجود است به ان ورق‌های ژئوممبران‌گفته می‌شود و از خانواده‌ی ژئو سنتتیک می‌باشد.

این مطلب برایم مفید است
13 نفر این پست را پسندیده اند