اهمیت حیاتی آب و نیاز ضروری همگان به آن موجب شده است که دولت‌ها با نگاه حمایتی و تخصیص یارانه، آن را در اختیار شهروندان قرار دهند. در ایران نیز در بخش‌های گوناگون مصرف آب به‌ویژه شرب این رویکرد از دیرباز حاکم بوده و این در حالی است که به جهت بروز پدیده تغییر اقلیم در سال‌های اخیر منابع آبی در ایران دستخوش نوسان‌های زیادی شده است. در ایران یک پنجم متوسط مردم دنیا آب تجدیدپذیر داریم و یک سوم کل دنیا سهم بارندگی در ایران وجود دارد. ٨۵ درصد مساحت کشور ما اقلیم خشک و نیمه خشک است و از نظر سرانه جهانی بارندگی وارد تنش آبی شده‌ایم. منابع آب در ایران در طول دهه‌های گذشته با سرعتی باورنکردنی خالی شده‌اند و رخدادهایی هم‌چون فرونشست زمین، هجوم ریزگردها، خشک شدن تالاب ها و ... نشانه‌ها و هشدارهایی جدی برای ما هستند. این شرایط در شهر تهران بیش از هر جای دیگر به چشم می‌خورد. آخرین گزارش‌های وزارت نیرو حاکی از آن است که ذخیره آب در مخازن سدهای استان تهران نسبت به سال گذشته  ۲۸ درصد کاهش داشته است. آن‌گونه که به گفته مدیرعامل آبفای استان تهران، ۱۷ درصد آب شرب کل کشور در تهران مصرف می‌شود.

به‌گزارش «ایسنا»، این در حالی است که  حدود ۲۰ درصد جمعیت کشور در یک‌ درصد مساحت کشور جای گرفته است. از سوی دیگر بنا به اظهارات اخیر مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان تهران از ابتدای سال تاکنون استان تهران ۱۹۰ میلی‌متر بارندگی داشته و تهران پس از سال‌ها بار دیگر در فهرست شش استان کشور با تنش آبی قرار گرفته است. اما با وجود تمام این شرایط وزارت نیرو اعلام کرده است با بهره‌گیری از تمام ظرفیت‌ها پایداری آب را حفظ خواهد کرد اما این مساله منوط به مشارکت بخش‌های مشترکان در مدیریت مصرف آب خواهد بود.   بر اساس آمار رسمی، ۶۰ درصد شهروندان تهرانی آب را مطابق الگو مصرف می‌کنند، ۲۰ درصد بالای الگوی مصرف و ۲۰ درصد از آنان دو برابر الگو، آب مصرف می‌کنند؛ آن هم درست در شرایطی که کمبود آب بیش از پیش در این شهر نمود پیدا کرده است.

داریوش مختاری - کارشناس ارشد مدیریت منابع آبی معتقد است: نحوه قیمت‌گذاری آب یکی از دلایل اصلی نبود عدالت در بخش تقسیم یارانه‌های دولتی بوده، متاسفانه این شیوه قیمت‌گذاری منجر شده به اینکه مردم به پرمصرفی تشویق شوند و در یک کلام، هرچه بیشتر مصرف کنند دولت یارانه بیشتری می‌پردازد. او به «ایسنا» گفت: به یک‌باره نمی‌توان هزینه تمام‌شده آب را از مصرف‌کننده دریافت کرد و برخی اقشار جامعه حتما باید زیر چتر حمایتی دولت در بحث یارانه‌ها قرار گیرند. اما به منظور تحقق عدالت در بهره‌مندی از رویکردهای حمایتی و هدفمندسازی آنها ضروری است برای مشترکانی که بیش از الگو، مصرف دارند سازوکاری اندیشیده شود تا خود را به رعایت و مدیریت مصرف ملزم کنند.

این کارشناس ارشد مدیریت منابع آبی با بیان اینکه مقوله دیگری که در بحث مصرف اثرگذاری تعیین‌کننده‌ای دارد، فقدان قوانین بازدارنده در حوزه آب است، اظهار کرد: تجربه نشان داده است برای  نهادینه کردن رفتاری در جامعه، علاوه بر فراهم کردن بستر فرهنگی آن، وضع قوانین بازدارنده نیز ضروری و لازم‌الاجراست. برای برون رفت از این مشکل و در گام نخست نیازمند واقعی شدن قیمت آب متناسب با قیمت تمام شده آن هستیم. در گام بعدی ضروری است تا قوانین جامع و بازدارنده در حوزه آب وضع شود.

به گفته مختاری در شرایطی که با وجود تمامی تنگناهای مالی و دشواری‌های اقلیمی، عدالت اجتماعی توزیع آب برقرار شده است، شایسته است شهروندان به ویژه در کلان‌شهر تهران نیز در نحوه مصرف این نعمت عدالت و انصاف به خرج دهند و با درست مصرف کردن آن به سوی برقراری تعادل در محیط زیست گام بردارند. مختاری اظهار کرد: اکنون که به‌‌رغم هشدارها و اطلاعیه‌های مداوم به کرات دیده شده که عده‌ای از پایتخت‌نشینان همچنان به هشدارها بی اعتنا هستند و اخلاق و مسوولیت شهروندی را به‌جا نمی‌آورند. وظیفه تک تک شهروندان است که با نگاهی همدلانه، یکدیگر را به مدیریت مصرف آب دعوت کنند و مطالبه‌گر برقراری عدالت اجتماعی در شهر باشند، چراکه تامین بی‌دغدغه آب شهروندان، جز با همیاری مستمر آنان، نهادها و ارگان‌های مختلف میسر نخواهد شد.

این مطلب برایم مفید است
1 نفر این پست را پسندیده اند