فرید قدیری

دولت سال آینده سیاست «مسکن اجاره‌ای» را برای کنترل بازار مسکن به اجرا درمی‌آورد. هرچند طرح مسکن اجاره‌ای برنامه جدیدی به حساب نمی‌آید و در تبصره ۶ بودجه امسال نیز عنوان شده بود، اما از آنجا که در سال جاری واگذاری زمین به صورت اجاره ۹۹ساله و در قالب طرح مسکن مهر اهم برنامه اجرایی دولت در بخش مسکن بود، بنابراین دولت قصد دارد این طرح؛ یعنی مسکن اجاره‌ای را در بودجه سال آینده نیز بگنجاند و آن را از سال جدید اجرایی کند.

به گزارش دنیای‌اقتصاد، وزیر مسکن با اشاره به اینکه مسکن اجاره‌ای در قانون و بودجه آمده است، در تشریح آن گفت: در این طرح زمین را واگذار می‌کنیم و قیمت آن را هم تعیین می‌کنیم، اما پول نمی‌گیریم، بلکه زمین را به یک سرمایه‌گذار یا تعاونی واگذار می‌کنیم تا ساخت‌و‌ساز را انجام دهند. بعد از ساخت‌و‌ساز، سرمایه‌گذار موظف است تا ۵سال واحدها را اجاره دهد و بعد از آن اگر خواست واحدها را به فروش برساند، دولت قیمت زمین را به نرخ روز ابتدای قرارداد اخذ می‌کند و این خود تسهیلاتی برای تشویق سرمایه‌داران برای حضور در بخش مسکن خواهد بود.

به گزارش دنیای‌اقتصاد، طرح مسکن اجاره‌ای اگرچه با هدف ساماندهی بازار مسکن اجاره‌ای و کمک به برقراری تعادل در بازار رهن، اجاره و حتی فروش مسکن قرار است اجرا شود، اما برخی کارشناسان نقدهایی را به این طرح دارند.

نقد کارشناسان که به تازگی در کارگاه نقد و بررسی طرح جامع مسکن گوشه‌هایی از آن مطرح شده این است که در صورتی که مالک زمین و ساختمان یکی باشد، به دلیل انحصاری که به واسطه مالکیت به وجود می‌آید، قیمت مسکن براساس بازار قیمت‌گذاری می‌شود، نه براساس هزینه تمام شده آن.در حقیقت در اجرای سیاست مسکن اجاره‌ای، انبوه‌ساز که هم سازنده و هم بعد از ۵سال مالک زمین خواهد بود، این احتمال وجود دارد که بعد از پایان مدت اجاره ۵ساله ملک، با پرداخت قیمت ۵سال پیش زمین به دولت، صاحب زمین هم شده و ملک را به قیمت آنچه که سود و منافعش ایجاد می‌کند برای فروش به بازار پیشنهاد می‌کند.با این حساب مسکن اجاره‌ای تنها در مدت ۵سال می‌تواند موجب برقراری تعادل در بازار شود و به گسترش مسکن اجاره‌ای کمک کند نه بیشتر.

تحلیل وزارت مسکن از طرح

اما مدیرکل اقتصاد مسکن وزارت مسکن و شهرسازی در گفت‌وگو با «دنیای اقتصاد» به آثار مثبت اجرای طرح ساخت مسکن اجاره‌ای در کشور اشاره کرد و گفت: این برنامه با هدف تشویق سازندگان و سرمایه‌گذاران برای عرضه مسکن اجاره‌ای تدوین شده است و همین که یک سازنده با حمایت دولت واحدی را بسازد و تا ۵سال اجاره‌داری کند، گام موثری در جهت افزایش عرضه مسکن اجاره‌ای و به تبع آن کنترل و مهار منطقی قیمت اجاره‌بها در کشور خواهد بود؛ ضمن اینکه سازنده این اختیار را دارد که بعد از ۵سال واحد خود را به قیمت روز به فروش برساند؛ البته در این صورت تمامی حمایت‌های دولت قطع می‌شود.به اعتقاد وی، همین که انبوه‌سازان مسکن‌های اجاره‌ای، ۵سال واحدهای مسکونی ساخته شده را به فروش نرسانند و اجاره دهند، اهداف از پیش تعیین شده این طرح به لحاظ اجتماعی محقق خواهد شد.وی مهم‌ترین هدف دولت را از اجرای طرح حمایت از انبوه‌سازان مسکن اجاره‌ای، ایجاد نهادهای مدیریت حرفه‌ای اجاره‌داری دانست و افزود: یکی از اصلی‌ترین دلایل گرانی اجاره‌بهای مسکن، نابسامانی در سیستم اجاره واحدهای مسکونی و به تبع آن پایین بودن عرضه مسکن اجاره‌ای بوده است که امیدواریم با اجرای طرح‌های دولت در این بخش شاهد کاهش قابل ملاحظه معضلات موجود در این زمینه باشیم.