پیش و پس یک پیشنهاد

امسال و حدود یک ماه پیش خبرهایی درباره لغو کنسرت-نمایش «سی» در رسانه‌ها منتشر شد. همایون شجریان درباره لغو این کنسرت اعلام کرد که شرایط بد اقتصادی و رنج مردم باعث شده تا چنین تصمیمی بگیرد و کنسرت را لغو کند. البته این رویه ۱۰ روز پیش از آن و از سوی سیروان خسروی خواننده مطرح موسیقی پاپ شکل گرفته بود. خسروی در صفحه اینستاگرامش اعلام کرده بود که «وقتى می‌بینم کمر مردم زیر بار مشکلات شکسته شده و من هم مثل تمام جامعه شرایط روحى نابسامانى دارم، وقتى می‌بینم که تمام کسب و کارها تعطیل شده و نان‌آور خانواده چیزى جز شرمندگى به خونه‌ش نمی‌بره، من هم کنسرت تهران رو لغو و علاوه بر از دست دادن سود ١٢ سانس کنسرت، ١٥٠ میلیون تومان خسارت کنسلى اجرا به سالن پرداخت می‌کنم، ولى شرفم رو به منافع شخصى خودم نمی‌فروشم.»

تنها ۱۰ روز بعد نیز خبر رسید که روابط عمومی پروژه «سی» هم اعلام کرد که پس از افزایش ۳۰۰ درصدی اجاره بهای محوطه‌ چمن، محل اجرا از کاخ سعدآباد به سالن «رویال هال» تهران با گنجایش ۲۵۰۰ نفر تغییر یافته و هزینه‌های مراحل اولیه هم انجام شده است اما به سبب مساعد نبودن شرایط اجتماعی و خاص و ویژه بودن پروژه «سی» به پیشنهاد همایون شجریان این پروژه به حالت انتظار درآمد تا در زمانی بهتر و در روزگاری مهربان‌تر، با دلی خوش‌تر و اذهانی سبکبال‌تر در روزگاری که مردم شریف این مرز و بوم غم‌ها و نگرانی‌های معیشتی کمتری نسبت به حال و آینده خود داشته باشند و زمین و زمان محکم‌تری زیر پایشان باشد به مرحله‌ اجرا درآید. این تصمیم هم البته با استقبال بسیاری از کاربران شبکه‌های اجتماعی مواجه شد اما انتقادات و طعنه‌های زیادی را هم در پی داشت.

یک اتهام!

برخی از رسانه‌ها مدعی شدند که لغو این کنسرت‌ها در حقیقت به خاطر انصراف اسپانسر از برگزاری کنسرت بوده است. طبق ادعای این رسانه‌ها، یکی از شرکت‌های بزرگ خارجی که اسپانسر پروژه «سی» بود پس از انتقال محل اجرا از مجموعه کاخ سعدآباد به «رویال هال» از حمایت مالی این کنسرت انصراف داده است. این انصراف باعث شد برگزاری کنسرت سی به تاخیر بیفتد. منتقدان می‌گویند که در پروژه سی، لغو برگزاری کنسرت را که به خاطر انصراف اسپانسر بوده است به وضعیت مالی و معیشتی مردم گره زده‌اند و بر سر مردم منت گذاشته‌اند.

برخی سلبریتی‌ها هم از ادعای همایون شجریان و سیروان خسروی انتقاد کردند که چرا به جای لغو کنسرت، سود شخصی خود را از هزینه‌ بلیت‌ها کم نکرده‌اند. شهرام شکوهی از جمله این منتقدان بود که اعلام کرد: «اگر سالن‌ها حاضر شوند اجاره‌بها از ما نگیرند و سالنشان را رایگان به ما بدهند، من حاضرم به‌صورت رایگان یا با حداقل قیمت بلیت مثلا ۲۰ هزار تومان، برای مردم کنسرت برگزار کنم. در سالن فرهنگسرای بهمن که در پایین‌شهر است، اگر این سالن حاضر باشد به‌صورت رایگان سالن را به ما بدهد، حتما حاضرم به‌صورت رایگان یا با همان قیمت ۲۰ هزار تومانی کنسرت برگزار کنم. برای کنسرت پیش رو میانگین قیمت بلیت‌ها را ۵۰ هزار تومان قرار داده‌ایم. در عین حال بالاترین قیمت بلیت کنسرت‌ها ۷۰ هزار تومان است.» این در حالی است که قیمت بلیت کنسرت-نمایش سی از ۲۵ تا ۱۹۵ هزار تومان بود.

پیشنهاد کنسرت خیابانی

همایون شجریان شاید فکرش را هم نمی‌کرد که پیشنهاد اینستاگرامی‌اش با استقبال مردم و برخی نهادهای رسمی و حاکمیتی مواجه شود. او در پاسخ به انتقادهای گسترده ‌و اتهام‌های منتقدانش در پستی اینستاگرامی، در حالی که می‌خواست موضوع کمک‌رسانی به مردم زلزله‌زده کرمانشاه را مطرح کند و در این باره توضیح دهد، تنها در یک جمله گفته بود آماده برگزار کردن کنسرت خیابانی است. تحلیل جمله او نشان می‌دهد که تصمیمش،‌ چندان هم امیدوارانه نبوده است.  او نوشته بود: «چنانچه مشکل مجوز نباشد سراپا در خدمتم تا بدون هیچ انتفاعی کنسرت خیابانی گسترده برای شما عزیزان اجرا کنم. شاید دلمان در کنار یکدیگر آرام بگیرد.» تنها یک روز پس از انتشار این پست، موج استقبال از آن رو به فزونی نهاد.

استقبال شهرداری و شورای شهر تهران

محمدعلی کریمی، رئیس مرکز ارتباطات و امور بین‌الملل شهرداری تهران روز گذشته، از آمادگی این مجموعه برای برگزاری کنسرت خیابانی همایون شجریان در پایتخت خبر داد.او گفت: «شهرداری تهران نیز ضمن تقدیر از این اقدام امید‌آفرین، تمام‌قد آماده است در برگزاری این اتفاق مبارک، همراهی‌های لازم را داشته باشد.» وی با بیان اینکه شهرداری تهران تجربیات موفقی در برگزاری رویدادهای خیابانی دارد، گفت: «ما آمادگی داریم در برگزاری این کنسرت خیابانی کنار آقای شجریان باشیم تا در نقاط مختلف شهر از شمال تا جنوب تهران و همچنین بوستان‌های مختلف، هماهنگی‌های لازم برای برگزاری کنسرت انجام شود. گویا امروز نیز شهرداری تهران با همایون نشستی را برای بررسی این موضوع برگزار می‌کند.» همچنین حجت نظری، مخبر کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر تهران در واکنش به این خبر گفت: معتقدیم فعالیت‌های اینچنینی از سوی هنرمندان می‌تواند به افزایش نشاط اجتماعی کمک کند و به همین دلیل شخصا تلاش خواهم کرد تا شجریان مجوزهای لازم را دریافت کند تا افراد بیشتری از این فضا در پی برگزاری کنسرت بهره ببرند.

موافقت دفتر موسیقی ارشاد و خانه موسیقی

دفتر موسیقی وزارت ارشاد هم البته بدون اعلام نام همایون شجریان و بدون اشاره به تصمیم شخص او اعلام کرد برای برگزاری کنسرت‌های خیابانی آماده است. در بیانیه این دفتر آمده است: «به دنبال اعلام آمادگی برخی هنرمندان موسیقی برای برگزاری کنسرت‌های موسیقی رایگان به منظور امیدافزایی و نشاط‌بخشی به قشرهای مختلف جامعه، دفتر موسیقی نیز همگام با این حرکت مثبت، برای صدور مجوز این نوع کنسرت‌ها اعلام آمادگی کرد. این دفتر ضمن تشکر از هنرمندانی که در همه فراز و فرودهای تاریخی، کنار مردم ایستاده‌اند، برای صدور سریع مجوزهایی برای این کنسرت‌ها آمادگی خود را اعلام می‌کند و امیدوار است در این راه از همکاری و همیاری سایر ارگان‌ها و نهادهای موثر به ویژه شهرداری‌های کشور و نیروی انتظامی برخوردار باشد.» در همین رابطه حمیدرضا نوربخش، مدیر عامل خانه موسیقی هم اعلام کرد خانه موسیقی آمادگی دارد برای همایون شجریان و سایر هنرمندان دیگر با مسوولان وزارت ارشاد و شهرداری تعامل و این موضوع را پیگیری کند تا آنها کنسرت خیابانی برگزار کنند.

آیا یک جریان تازه در راه است؟

اوضاع اقتصاد کشور مناسب نیست و این وضعیت دو وجه متفاوت دارد. از یکسو مردم توانایی پرداخت قیمت نجومی بلیت‌های برخی کنسرت‌ها را ندارند و از سوی دیگر تنش‌های فزاینده موجود در جامعه نیاز به آرامش و کنار هم نشستن مردم برای شنیدن موسیقی را بیش از پیش محرز کرده است. در این شرایط پیشنهاد برگزاری کنسرت رایگان خیابانی، یک ایده جذاب به نظر می‌آید. این در حالی است که تاکنون تجربه برگزاری کنسرت خیابانی از سوی گروه‌های معروف و چهره‌های شناخته‌شده موسیقی در ایران وجود نداشته یا دست کم بسیار محدود و معدود و البته مناسبتی بوده است. استقبال عمومی مردم و چند نهاد مهم و تاثیرگذار حوزه موسیقی از کنسرت‌های خیابانی، ‌احتمالا فضای تازه‌ای را در جریان موسیقی کشور ایجاد خواهد کرد.هرچند هنوز تصمیمی قطعی برای این پیشنهاد گرفته نشده است و به نظر می‌رسد اجرای این ایده با موانع متعددی روبه‌رو باشد اما استقبال نهادها و طرح این موضوع؛ روزنه‌های امید را در فضای فرهنگی کشور گشوده است.