گروه صنعت و معدن: برآوردهای وزارت نیرو نشان می‌دهد که در فصل تابستان امسال مصرف برق به بیش از ۵۲ هزار مگاوات برسد، از این‌رو سیاست‌های جدید تشویقی با احتمال منفی شدن تراز تولید و مصرف برق در دستور کار مقامات مسوول قرار گرفته است. ارائه تسهیلات تا سقف ۵۰ درصد برای استفاده از صفحه‌های انرژی خورشیدی یکی از مشوق‌هایی است که در سال جاری اجرایی خواهد شد. راندمان پایین نیروگاه‌های حرارتی و اختلال در تولید برق از طریق نیروگاه‌های

برق آبی به دلیل کاهش ارتفاع تجمعی ریزش‌های جوی در چند سال اخیر، باعث شده تا وزارت نیرو استفاده از صفحه‌های خورشیدی را به منظور تامین برق مدنظر قرار دهد.

بررسی‌ها نشان می‌دهد که نقش نیروگاه‌های حرارتی در تامین برق مورد نیاز کشور بسیار برجسته است. اگرچه تولید برق با استفاده از روش‌های مختلف امکانپذیر است، اما در ایران عمده برق مصرفی با استفاده از سوخت‌های فسیلی تامین می‌شود.

به طور کلی، تولید برق فعالیتی سرمایه‌بر است و بر این اساس احداث نیروگاه به سرمایه نسبتا زیادی نیاز دارد. هزینه احداث نیروگاه فارغ از هزینه‌های مهندسی، تامین و احداث، دارای هزینه‌هایی نظیر نیروی کار،

زیست محیطی و هزینه سوخت نیز است، ضمن اینکه بهره‌برداری از نیروگاه جدید پس از سه سال از سفارش ساخت شروع خواهد شد، به همین دلیل افزایش راندمان نیروگاه‌ها می‌تواند در کاهش قیمت تمام شده برق تولیدی و مدیریت پیک نقش بسیار مهمی داشته باشد.

توجه به راندمان نیروگاه‌ها و افزایش آن در کشور در اسناد و قوانین مکرر مورد توجه قرار گرفته است که سیاست‌های کلی اصلاح الگوی مصرف انرژی، قانون هدفمند کردن یارانه‌ها و قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه

(۱۳۹۴-۱۳۹۰) از جمله آنها است.

در ایران نیروگاه‌های حرارتی حدود

۸۰ درصد ظرفیت اسمی نیروگاه‌های کشور را در اختیار دارند و به تناسب شرایط مختلف، سهم این گونه نیروگاه‌ها در تامین برق کشور متغیر است. نیروگاه‌های موجود با متوسط راندمان ۳۷ درصد، برق مورد نیاز کشور را تولید می‌کنند. قدرت اسمی نیروگاه‌های حرارتی در سال ۹۳ حدود ۷۲ هزار مگاوات اعلام شده است، بنابراین در صورتی که راندمان نیروگاه‌های حرارتی، یک درصد افزایش یابد، علاوه بر اینکه شبکه برق کشور از سرمایه‌گذاری برای یک نیروگاه ۷۲۰ مگاواتی بی‌نیاز می‌شود، مصرف سوخت نیز حداقل به اندازه یک درصد کاهش خواهد یافت؛ به گونه‌ای که با توجه به مصرف سوخت نیروگاه‌های حرارتی، در مصرف گاز طبیعی ۵۰۳ میلیون مترمکعب، در مصرف گازوئیل ۹۵ میلیون لیتر و در مصرف نفت کوره ۱۷۸ میلیون لیتر صرفه‌جویی حاصل می‌شود. این ارزیابی نشان می‌دهد که نقش راندمان در مقوله مربوط به تولید برق در کشور از اهمیت زیادی برخوردار است. با توجه به فرآیند طولانی ارتقای یک درصدی راندمان نیروگاه‌ها در هر سال وزارت نیرو استفاده از سایر روش‌های تامین برق را در دستور قرار داده است.

رکورد مصرفی در مقایسه با جهان

در این میان، سعید مهذب ترابی، مدیرعامل سازمان بهره‌وری انرژی در نشست مدیریت مصرف برق تابستانی اعلام کرد: در حال حاضر ۳۱ میلیون مشترک در بخش‌های خانگی و صنعتی در کشور وجود دارند که سالانه بیش از ۲۰۰ میلیارد کیلووات ساعت مصرف برق دارند. وی با یادآوری اینکه در شرایط فعلی هر مشترک ایرانی حدود سه برابر متوسط جهانی برق و انرژی مصرف می‌کند، اظهار کرد: در تمام جهان دو تهدید جدی یعنی کمبود منابع انرژی و تخریب محیط زیست وجود دارد؛ برای مقابله با این دو باید از سیاست‌های بهره‌وری انرژی استفاده کرد، به طوری که باید از یکسو از انرژی‌های تجدیدپذیر استفاده کرده و از سوی دیگر بهره وری را هم افزایش دهیم.

این مقام مسوول در توانیر با تاکید بر اینکه هم اکنون تمام کشورهای توسعه‌یافته جهان الگوی توسعه ظرفیت تولید برق پاک و مدیریت مصرف را به عنوان دو سیاست کلیدی در دستور کار قرار داده‌اند، گفت: با استفاده از این دو راهکار در بلندمدت میزان نیاز و وابستگی کشور به منابع نفتی به طور کامل قطع می‌شود.

اختلال در تولید برق از برق‌آبی‌ها

در عین حال، علیرضا احمدی یزدی با اشاره به ظرفیت ۴۰ درصدی کاهش و بهینه‌سازی مصرف برق و انرژی در ساختمان‌های کشور، اظهار کرد: هم اکنون میزان مصرف مشترکان ایرانی در سایر منابع انرژی نیز نسبت به متوسط جهانی بیشتر است.

مدیر دفتر مدیریت مصرف توانیر در مورد مشکلات تولید انرژی الکتریکی در کشور، توضیح داد: ۲۰ درصد انرژی الکتریکی کشور از نیروگاه‌های برق آبی تولید می‌شود، اما در چند سال اخیر بارندگی‌ها کاهش یافته و ایران در دوره خشکسالی قرار گرفته است؛ بر این اساس در سال جاری با اختلال در تولید برق از نیروگاه‌های برق آبی مواجه هستیم.

این مقام مسوول با بیان اینکه برای تابستان سال ۹۴ پیش بینی می شود نیاز مصرف شبکه سراسری برق به بیش از ۵۲ هزارمگاوات افزایش یابد، تاکید کرد: در صورت همکاری مشترکان خانگی تا ۳ هزار مگاوات، امکان صرفه‌جویی و کاهش پیک مصرف برق در کشور وجود دارد.

ارائه تسهیلات ویژه

وی از ارائه تسهیلات وزارت نیرو تا سقف ۵۰ درصد برای استفاده از صفحه‌های انرژی خورشیدی خبر داد و افزود: به طور متوسط هر خانوار به تولید ۲ کیلووات انرژی الکتریکی نیاز دارد که با سرمایه گذاری ۱۰ میلیون تومانی مشترکان و تسهیلات ۱۰ میلیون تومانی وزارت نیرو امکان تولید برق از طریق صفحه‌های خورشیدی وجود دارد.

وزارت نیرو هر ساله مشوق‌های جدیدی را به منظور عبور از پیک مصرفی در فصل تابستان در نظر می‌گیرد؛ سال گذشته تشویق نقدی صنایع کم‌مصرف در دستور کار قرار گرفت. از آنجا که بخش صنعت از جمله بخش‌هایی است که بالاترین سهم را از مصرف برق کشور (بیش از ۳۲ درصد) از آن خود کرده است، به همین دلیل در کنار اجرای طرح ذخیره عملیاتی برق صنایع در فصل تابستان، قرار شد به ازای هر کیلووات ساعت صرفه جویی در مصرف برق، این انرژی ۴۴۳ تومان از صنایع خریداری شود. در واقع اگر صنایع و کارخانه‌ها در فصل تابستان به صورت داوطلبانه در مصرف برق صرفه‌جویی می‌کردند، مشمول این طرح تشویقی می‌شدند که معادل قیمت خرید برق از نیروگاه‌های تجدیدپذیر و انرژی‌های نو بود. در این میان، به نظر می‌رسد با توجه به ضرورت صرفه‌جویی

۳ هزار مگاواتی مصرف برق در تابستان ۹۴، علاوه بر مشترکان خانگی برنامه ویژه‌ای برای صنایع نیز در نظر گرفته شود.