کارنامه جذب سرمایه خارجی در صنعت کشور در چهارماهه منتهی به تیر امسال از تصویب ۲۴ طرح به ارزش بیش از ۳۴۹ میلیون دلار در ۱۱ نقطه کشور حکایت دارد. این در حالی است که مقایسه این کارنامه با مدت زمان مشابه سال ۹۶، حکایت از رشد ۲۰ درصدی در تعداد طرح‌ها و افت نزدیک به ۵۴ درصدی در ارزش سرمایه‌گذاری‌ها دارد. براساس داده‌های آماری در چهارماه منتهی به تیر سال گذشته، ۲۰ طرح با تزریق سرمایه خارجی بیش از ۷۵۵ میلیون دلاری ثبت شده است. تحلیلگران اقتصادی بر این باورند با وجود اینکه تعداد طرح‌ها در چهار ماهه نخست امسال نسبت به مدت زمان مشابه سال قبل سیر صعودی را طی کرده است، اما ارزیابی میزان ورود سرمایه‌ها به کشور نشان می‌دهد پروژه‌هایی با سرمایه کمتری در هیات سرمایه‌گذاری خارجی مصوب شده است. از سوی دیگر، جدیدترین داده‌های آماری وزارت صنعت، معدن و تجارت بیانگر این موضوع است که پیشتازان سرمایه‌گذاری در طرح‌های صنعتی، معدنی و تجاری مصوب در هیات سرمایه‌گذاری خارجی به لحاظ ارزشی به‌ترتیب کشورهای «چین» و «ترکیه» هستند. همچنین گروه «مواد غذایی»، «سایر صنایع» و «خودروسازی» نیز محبوب‌ترین بخش‌های اقتصادی برای سرمایه‌گذاری سرمایه‌گذاران خارجی بوده است.

آمارهای چهارماه منتهی به تیر سال‌جاری وزارت صنعت، معدن و تجارت از وضعیت جذب سرمایه در صنایع کشور نشان می‌دهد که ۲۴ طرح به ارزش ۳۴۹ میلیون دلار برای اجرا مصوب شده است. هر چند روند طی شده در میزان تعداد طرح‌ها از بهبود اشتیاق سرمایه‌گذاران خارجی حکایت دارد، اما فعالان اقتصادی معتقدند هنوز روند جذب پول در کشور با چالش‌هایی مواجه است. به اعتقاد فعالان اقتصادی قوانین زاید، آغاز دور جدید تحریم‌ها، صدور بخشنامه‌های متعدد و... از مهم‌ترین دلایلی هستند که روند جذب سرمایه بیشتر در بخش تولید کشور را با کندی و با حجم کمتر همراه کرده است.

آسیایی‌ها مشتاق‌ترند

آمارهای اعلام شده حاکی از آن است که آسیایی‌ها در مقایسه با سایر قاره‌ها در روند سرمایه‌گذاری در ایران مشتاق‌تر بوده‌اند. براساس داده‌های وزارت صنعت، معدن و تجارت از ۲۴ طرح مصوب هیات سرمایه‌گذاری خارجی در چهارماه منتهی به تیر امسال، ۱۳ طرح متعلق به کشورهای آسیانشین و ۸ طرح متعلق به اروپایی‌ها و سه طرح نیز به‌صورت مشترک میان دو کشور اجرایی خواهد شد. اما کدام کشورها سرمایه بیشتری در قالب طرح‌های صنعتی به ایران تزریق کرده‌اند؟ مطابق با آمارها «چین» در این مدت توانسته با حجم سرمایه‌گذاری ۲۳۰ میلیون دلار برای پروژه «افزایش سرمایه‌گذاری تولید خودرو سواری» رتبه اول را به خود اختصاص دهد. این در حالی است که چینی‌ها علاوه بر سرمایه‌گذاری در این پروژه، در طرح دیگری در استان فارس و در بخش «تولیدگرانول و پرک بازیافتی پروپیلن» ۴۵۴ هزار دلار سرمایه‌گذاری خواهد کرد. از سوی دیگر واکاوی‌ها نشان می‌دهد ترکیه دومین کشور پیشتاز در تزریق پول خارجی به ایران به شمار می‌رود. این کشور برای سرمایه‌گذاری در «تولید اوراق فشرده» نزدیک به ۳۹ میلیون دلار سرمایه‌ به ایران خواهد آورد. ترکیه‌ای‌ها در مدت زمان مورد بررسی نیز در طرح‌هایی همچون «تولید پخت انواع شیرینی»، «تولید دستمال مرطوب»، «تولید پوشک کامل بچه» و «تولید انواع خمیر آماده پیتزا، کراکر، نان شیرینی، کیک و غذاهای آماده کنسروی» سرمایه‌گذاری خواهند کرد. مقایسه جداول سرمایه‌گذاری‌های مصوب نشان می‌دهد که به‌طور کلی ترکیه به لحاظ تعداد طرح‌ها، صدرنشین کشورهایی است که در چهارماه نخست امسال برای سرمایه‌گذاری در کشور اقدام کرده‌اند. آمارها نشان می‌دهد سومین طرحی که بیشترین حجم سرمایه‌گذاری را در کشور به خود اختصاص داده است طرح «تولید کنسانتره انواع میوه» است که با سرمایه‌گذاری بیش از ۱۴ میلیون دلار به‌صورت مشترک از سوی دو کشور «آلمان و ترکیه» اجرایی خواهد شد.

پروژه‌های محبوب

مطابق با آمارهای منتشر شده از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت سه گروه «مواد غذایی»، «خودرو» و «سایر صنایع» محبوب‌ترین پروژه‌ها برای جذب پول خارجی بوده‌اند. براساس ارزیابی‌ها هفت طرح از میان ۲۴ طرح مصوب شده به گروه «مواد غذایی» اختصاص داشته است. دو طرح «تولید انواع فرآورده‌های نوشیدنی» با سرمایه‌گذاری هلند در تهران، «تولید پخت انواع شیرینی» با سرمایه‌گذاری ترکیه‌ای‌ها در خراسان رضوی، «تولید مکمل‌های تغذیه‌ای» با سرمایه‌گذاری آلمانی‌ها در لرستان، «تولید انواع خمیر آماده پیتزا، کراکر، نان شیرینی، کیک و غذاهای آماده کنسروی» با سرمایه‌گذاری ترکیه‌ای‌ها در آذربایجان غربی، «تولید کنسانتره انواع میوه» با سرمایه‌گذاری مشترک آلمان و ترکیه در آذربایجان غربی و بالاخره طرح «تولید انواع پودر شیرینی، نبات، نقل، بسته‌بندی کاکائو و بسته‌بندی قند و شکر» با سرمایه‌گذاری افغانستانی‌ها در خراسان رضوی از جمله طرح‌هایی هستند که در گروه «مواد غذایی» مورد اقبال سرمایه‌گذاران خارجی قرار گرفته است. در گروه «سایر صنایع» که در جایگاه دوم طرح‌های مصوب سرمایه‌گذاری قرار گرفته است، نام ۶ پروژه به چشم می‌خورد. طرح «تولید شمش بلیت فولاد ساده کربنی و کم آلیاژی» با سرمایه‌گذاری هند در یزد، «احداث کارخانه سنگبری» با سرمایه‌گذاری مشترک هلند و افغانستان در خراسان رضوی، «تولید انواع موزاییک و کفپوش بتنی» با سرمایه‌گذاری افغانستان در خراسان رضوی، «تولید و تعمیر تابلوهای فشار قوی و ضعیف برق» با سرمایه‌گذاری افغانستان در تهران، «تولید محصولات ساختمانی» با سرمایه‌گذاری سوئیس در استان البرز و «تولید اوراق فشرده» با سرمایه‌گذاری ترکیه در قزوین پروژه‌هایی هستند که در زیرمجموعه «سایر صنایع» قرار گرفته‌‌اند. گروه سوم پرطرفدار «خودرویی‌ها» هستند. براساس آمارهای منتشر شده در این گروه در چهار طرح «تولید کولر خودرو» با سرمایه‌گذاری مشترک سنگاپور و جزایر ویرجین انگلستان در قزوین، «تولید و تجهیز خودروهای امداد و نجات جاده‌ای و ارائه خدمات پس از فروش» با سرمایه‌گذاری لهستان در گیلان، «تولید انواع لوازم و قطعات پلاستیکی و کامپوزیتی زمینه پلیمری وسایل نقلیه» با سرمایه‌گذاری فرانسه در تهران و «افزایش سرمایه‌گذاری تولید خودرو سواری» با سرمایه‌گذاری چین در کرمان، اقبال جذب سرمایه وجود داشته است.

شهرهای جذاب برای سرمایه‌گذاری

اما کدام شهرها توانسته‌اند از شانس بیشتری برای جذب سرمایه خارجی‌ برخوردار شوند. براساس ارزیابی‌ها «تهران» توانسته با ۶ طرح، سکان جذب سرمایه در چهارماه نخست امسال را به دست بگیرد. براین اساس کشورهای هلند و فرانسه هر کدام با دو طرح و اتریش و افغانستان با یک طرح، تهران را برای سرمایه‌گذاری خود انتخاب کرده‌اند. «خراسان رضوی» که پس از تهران در جایگاه دوم بیشترین جذب سرمایه خارجی‌ قرار گرفته، توانسته سرمایه سرمایه‌گذاران کشورهای هلند، افغانستان، ترکیه و بحرین را جذب کند. اما در جایگاه سوم شهرهای جذاب برای سرمایه‌گذاران خارجی نیز «قزوین» قرار گرفته است. براساس ارزیابی‌ آمارهای منتشر شده، قزوینی‌ها توانسته‌اند سرمایه و پول سرمایه‌گذاران کشورهای همچون سنگاپور و جزایر ویرجین انگلستان، ترکیه و هندوستان را جذب پروژه‌های شهر خود کنند.