صنعت فولاد نه‌تنها در ایران، بلکه در اطلس توسعه و نوسازی جهان یکی از بنیان‌های مهم رشد اقتصادی و زیربنای بسیاری از صنایع مطرح است، به‌گونه‌ای که عدد «سرانه مصرف فولاد» یکی از شاخص‌های ارزیابی میزان صنعتی‌بودن یک کشور و سنجش میزان و نحوه رشد اقتصادی کشورها قلمداد می‌شود.

 جانمایی خراسان در نقشه فولاد کشور

سه دهه قبل، پس از پایان جنگ تحمیلی و در بحبوحه نیاز کشور به سازندگی، یکی از راهبردی‌ترین برنامه‌هایی که در دستورکار کارگزاران صنعت و اقتصاد ایران قرار گرفت، ایجاد صنایع موردنیاز زیربنایی برای رفع نیاز روزافزون کشور در حوزه نوسازی و بازسازی بود. وجود مزیت‌های نسبی از قبیل پهنه‌های معدنی و ذخایر سرزمینی ارزشمند، امکان تبادلات بازرگانی بین‌المللی با توجه به مرزهای گسترده آبی و خاکی و نیز برخورداری از نیروی انسانی جوان و تحصیلکرده از یکسو و نیاز کشور به بهره‌گیری از این منابع خدادادی به جای خام‌فروشی سنگ‌آهن و افزایش ارزآوری حاصل از صادرات از سوی دیگر، دست‌اندرکاران اقتصادی کشور را بر آن داشت که به توسعه صنایع فولاد همت گمارند.

به اعتقاد مدیرعامل مجتمع فولادخراسان، استان پهناور خراسان یکی از نواحی کشور است که از بیشتر این مزیت‌ها و الزامات برخوردار است. به گفته کسری غفوری، درحالی‌که یکی از غنی‌ترین پهنه‌های سنگ‌آهنی کشور (معادن سنگان) در شهرستان خواف در خراسان واقع و به «عسلویه سنگ‌آهن ایران» شهره شده است، وجود مرزهای گسترده خراسان‌رضوی با کشورهای افغانستان و آسیای میانه، دسترسی به شبکه ترانزیت ریلی و جاده‌ای و نیز استعداد انسانی موردنیاز در استان، ایجاد کارخانه فولادسازی را در منطقه موجه کرده است.

امری که از دید مدیران اجرایی کشور در دهه‌های ۶۰ و ۷۰ خورشیدی دورنمانده و با توجه به فراهم شدن زیرساخت‌هایی همچون شاهراه‌های حمل و نقل، انرژی و... شهرستان نیشابور را نامزد احداث نخستین کارخانه فولاد شرق کشور کرد.

مدیرعامل فولادخراسان با بیان اینکه مجتمع فولاد خراسان، واقع در شهرستان نیشابور اکنون به عنوان پرداخت‌کننده ۱۵درصد از درآمدهای مالیاتی استان و با برخورداری از نزدیک به ۲۵۰۰ نفر نیروی انسانی، قطب بزرگ صنعت و تولید در شرق کشور است، عنوان کرد: این شرکت چندین برابر رقم یادشده، به‌صورت غیرمستقیم اشتغال‌آفرینی کرده که برای نمونه می‌توان به فرصت شغلی ایجادشده در شبکه حمل و نقل زمینی با قریب دوهزار راننده اشاره کرد.

وی تکمیل زنجیره تولید فولاد را در استان، هدفی مسوولانه، آینده‌نگرانه و ضروری برشمرد و عنوان کرد: فولاد خراسان تمام حلقه‌های تولید فولاد را در استان محل استقرار خود دارد و با بهره‌برداری از سهم این شرکت در منطقه معدنی سنگان، می‌توان امیدوار بود که تولید پایدار فولاد با توجه به کاهش هزینه حمل کنسانتره تا محل تولید به‌صورت ملموس و واقعی تحقق یابد.

مدیرعامل فولادخراسان با بیان اینکه سهامداران عمده این مجتمع، از جمله «صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر» و نیز «شرکت توسعه معادن و فلزات» پایمردانه از احداث کارخانه کنسانتره فولادخراسان در سنگان حمایت می‌کنند، افزود: در یک سال گذشته تمرکز فولاد خراسان بر این امر بوده که از سنگ‌آهن تا محصول نهایی روی پای خود بایستد و گام‌های خوبی در این زمینه در ماه‌های اخیر برداشته است.  غفوری در ادامه خاطرنشان کرد: نیاز است توازن در چرخه تولید و تمامی حلقه‌های تولید فولاد از معدن تا محصول نهایی در کشور برقرار شود، چراکه این امر نه‌تنها موجب کاهش وابستگی به منابع بیرونی و وارداتی برای توسعه زیرساخت‌های کشور می‌شود، بلکه پایداری تولید و ارزش‌آفرینی بیشتر در حوزه تولید فولاد، مستلزم تعادل و توازن این زنجیره است.

 رونق تولید با وجود ویروس‌ کرونا و تحریم‌ها

مدیرعامل مجتمع فولادخراسان درباره صادرات فولاد نیز عنوان کرد: حفظ مسیرهای صادرات و ارزش‌آفرینی ارزی برای کشور در شرایط تحریم اهمیت ویژه‌ای دارد. جبران بخشی از کاهش منابع ارزی کشور به علت شرایط تحریم را می‌توان از برجسته‌ترین عملکردهای صنایع فولادی در سال‌های اخیر دانست. رشد بیش از ۲۰ درصدی میزان صادرات محصولات فولادی در سال ۹۸ با وجود تحریم‌ها  که بنا به برآوردهای دولت، از صادرات نفت و فرآورده‌های آن پیشی گرفت، اتفاقی کم‌نظیر در تاریخ صنعت این مرز و بوم است. باوجود فراز و نشیب‌های اقتصادی کشور در سال‌‌های اخیر، صنعت فولاد  توانسته روند رو به رشد خود در زمینه تولید و صادرات را حفظ کند. غفوری با اشاره به برنامه مجتمع فولاد خراسان تا پایان سال‌جاری در جهت ارزآوری عنوان کرد:‌ برنامه فولاد خراسان برای سال‌جاری تحقق بیش از ۱۲۰میلیون دلار ارزآوری برای کشور از طریق صادرات است که با توجه به نتایج به دست‌آمده در ۱۰ ماه گذشته، این هدف در آستانه تحقق است.

وی با بیان اینکه شرکت در سال‌جاری تاکنون بیش از ۵۸۰۰میلیارد تومان فروش را به ثبت رسانده است، افزود: مجتمع فولاد خراسان با کسب ۲هزار میلیارد تومان سود ناشی از فروش، سهم بزرگی از تولید و اقتصاد استان را به خود اختصاص داده است؛ این مجتمع، هم‌اکنون تمام نیاز استان پهناور خراسان‌رضوی به محصولات سبک ساختمانی را برآورده ساخته و ده‌ها هزار تن از محصولات خود را به خارج از مرزها صادر کرده که گویای سهم فولاد خراسان در اقتصاد استان است.

غفوری افزود: این همه در حالی حاصل شده که فولاد خراسان نیز مانند همه بخش‌ها از ویروس کرونا و تبعات آن متاثر بوده است.

وی با اذعان به اینکه اعمال تحریم‌های ظالمانه و یک‌سویه، مبادلات اقتصادی با سایر کشورها را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد، عنوان کرد: مدیران بنگاه‌های فولادی با تدوین راهبردهای بلندمدت و با بهره‌گیری از اندیشه صاحب‌نظران لازم است برخی بایسته‌های تداوم رشد این صنعت را تامین و تضمین کنند که از آن جمله می‌توان به لزوم «ارتقای سطح کیفی محصولات»، «بهبود تعاملات با شرکای تجاری در سطح بین‌المللی» و نیز «بومی‌سازی روزافزون تجهیزات، دانش و فناوری» برای رشد درون‌زای این صنعت و در عین حال استفاده از تجارب موفق کشورهای صاحب فناوری اشاره کرد.

 پادزهر نوسان سیاست قدرت‌های خارجی

این مدیر ارشد فولادی در ادامه تاکید کرد: چرخش سیاست‌های بین‌المللی و عدم ثبات رفتاری قدرت‌های جهانی به‌ویژه در دهه اخیر یک بایسته اساسی دیگر را نیز اثبات کرده و آن لزوم وجود ثبات سیاست‌گذاری‌های داخلی به‌عنوان عامل خنثی‌کننده تحرکات خصمانه و منفعت‌طلبانه بین‌المللی است. این مساله را باید در کانون تعامل بنگاه‌های اقتصادی، کارشناسان و متولیان سیاست‌های حاکمیتی در عرصه اقتصاد قرار داد. وحدت و ثبات رویه در داخل می‌تواند بخش عمده‌ای از بدنه تولید و اقتصاد را در برابر نوسانات سیاست‌های بین‌المللی بیمه کند و پارامترهای ریسک تولید را در داخل بسیار کاهش دهد. وی خاطرنشان کرد: استقرار ابربنگاه‌های تولیدی که صنعت فولاد یکی از استراتژیک‌ترین وجوه ‌آن با توجه به شرایط کشور ما است، می‌تواند قدرت و توانمندی نرم‌افزاری قابل انتظار و حتی پیش‌بینی‌نشده‌ای را برای جامعه ما به ارمغان آورد؛ از همین رو این مهم ایجاب می‌کند که هم‌اندیشی و گفت‌وگوها برای اتصال حلقه‌های مختلف، اعم از سیاست‌گذاری، سرمایه، پرورش نیروی انسانی، تولید دانش و فناوری و تجهیزات بیش از پیش گسترش یابد تا توسعه ملی کشور در منظومه‌ای با مشارکت همه این بخش‌ها تحقق یابد.

مدیرعامل فولاد خراسان در ادامه همچنین با نگاهی به عملکرد این شرکت در یاری‌رسانی به حوزه بهداشت و درمان منطقه استقرار خود، نیشابور  و خراسان‌رضوی خاطرنشان کرد: همیاری فولاد خراسان با کادر درمان  از جمله اقداماتی است که با هماهنگی دستگاه‌های حاکمیتی نظیر استانداری، فرمانداری‌ها و نیز متولیان نظام سلامت در «علوم پزشکی» نیشابور در حال انجام است.

غفوری ادامه داد: این مجتمع نه‌تنها تاکنون ده‌ها میلیارد ریال به صورت نقدی و غیرنقدی به حوزه بهداشت و درمان کمک کرده است، بلکه با اتکا به ظرفیت‌های فنی خود تامین رایگان هزاران تن اکسیژن مورد نیاز بیماران مبتلا به کرونا را به‌عنوان نیازی حیاتی و فوری برعهده گرفته است.

p29 (1)

این مطلب برایم مفید است
7 نفر این پست را پسندیده اند