پس از ناآرامی‌های دی‌ماه ٩٦، بعضی از مسئولین از لزوم جایگزینی «پیام‌رسان‌های داخلی» سخن گفته و در مورد فعالیت شبکه‌های اجتماعی مانند «تلگرام» ابراز نگرانی کردند. اما همزمان، برخی از کاربران نسبت به امنیت پیام‌رسان‌های داخلی تردید داشتند. به هر حال، ٤ماه بعد، تلگرام بعد از کش و قوس‌های فراوان، دهم اردیبهشت ماه ٩٧فیلتر شد. نتیجه اینکه، برخی کاربران به پیام‌رسان‌های خارجی مانند واتس‌اپ مهاجرت کردند، برخی دیگر با استفاده از فیلتر شکن همچنان در تلگرام ماندند، و تعدادی هم به پیام رسان‌های داخلی از جمله «سروش» کوچ کردند.

پیام رسان سروش باهدف «جلب میلیون‌ها کاربر ایرانی» که از تلگرام استفاده می‌کنند ارائه شده بود. تا جایی که حتی نیروی قدس سپاه، مسابقه‌ای برگزار کرد و به پنج نفری که از شبکه اجتماعی سروش استفاده می‌کنند، سکه‌های طلا هدیه داده بود.

یکی دیگر از موارد بحث برانگیز، مجموعه‌ای از ایموجی‌های مختلف از جمله ایموجی «مرگ بر آمریکا» و شعار‌های دیگر در «سروش» بود که تصویرشان در فضای مجازی دست به دست می‌شد.

مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا)، در نظرسنجی خود اعلام کرد: «با وجود فیلتر شدن پیام‌رسان تلگرام، این ابزار همچنان پرطرفدارترین است. از میان پرسش شوندگان، حدود ۴۷ درصد از کاربران پیام‌رسان‌ها، هنوز هم تلگرام را ترجیح می‌دهند. طبق این نظرسنجی، «سروش»، کمتر از ۴ درصد کاربران را جذب کرده است. سایر پیام‌رسان‌ها مانند «بله»، «آی گپ»، «ایتا»، «بیسفون» و «ساینا» نیز زیر ۱ درصد پرسش کنندگان را جذب کرده‌اند». این نظرسنجی، مهرماه ۹۷ به صورت تلفنی انجام شد و از ۱۲۸۱ نفر افراد بالای ۱۸ سال سوال شده بود.

مرتضی رحیمی مدیرعامل پیشین «سروش» که طی روز‌های اخیر، خبر استعفایش در رسانه‌ها منتشر شد، در گفتگویی دلایل اختلاف با صداوسیما را علاوه بر مشکلات مالی، پیشی گرفتن در رقابتی است که با سرمایه گذار اصلی اش، صداوسیما بوجود آمده بود.

یک سری افراد بدذات در صداسیما دائما اینگونه تلقین می‌کردند که نیازی به این همه سرمایه گذاری نیست

رحیمی با اشاره به اینکه وظایفی که در زمان عقد قرارداد با صداوسیما متعهد شده بود را به بهترین شکل انجام داده، می‌گوید: «طبق قرارداد، صداوسیما پذیرفته بود فقط سرمایه گذار پروژه باشد و در عوض، ما هم تهعداتی مانند ست آپ، توسعه و مواردی دیگر را پذیرفتیم و به بهترین شکل هم انجام دادیم». رحیمی با تاکید بر اینکه «تیم سروش از افراد با انگیزه و متخصصی تشکیل شده که به گفته او «بد رفتاری‌ها و بدسلیقگی‌های صداوسیما و نهاد‌های دیگر، مانع از حرکت آن‌ها به جلو نمی‌شود»، افزود: «یک سری افراد بدذات در صداسیما دائما اینگونه تلقین می‌کردند نیازی به این همه سرمایه گذاری نیست و می‌توان از نمونه‌های چینی استفاده کرد. در حقیقت، سازمان به این عریض و طویلی متوجه نبود که حدو اندازه‌ی سرمایه گذاری برای این پروژه چقدر است». او ادامه داد: «ما در ابتدا مدیران سازمان را افراد صادقی می‌دانستیم، ولی از جایی اختلافات آنقدر زیاد شد که به این نتیجه رسیدیم دیگر نمی‌توانیم با هم کنار بیاییم».

مخاطب ما که بیشتر شد، صداوسیما ترسید و «سروش» را هَووی خود می‌دید

مدیرعامل مستعفی سروش با ذکر این نکته که مدیران صداوسیما توقع داشتند اعضای تیم پیام رسان، بخشی از این سازمان باشند، می‌گوید: «با اینکه تیم ما افراد متعهد و قابل اعتمادی بودند، هرچند صراحتا نمی‌گفتند، اما در عمل می‌خواستند ما به طور کامل جزوی از سازمان صداسیما شویم. این باعث شد ادامه‌ی کار قفل شود. چون ما به دنبال حفظ استقلال خود بودیم». او در ادامه افزود: «علاوه بر اختلاف نظر‌هایی که بر سر مسائل مالی داشتیم، از جایی به بعد وقتی صداوسیما متوجه شد که مخاطب ما بیشتر از اوست، ترسید (تا جایی که) سروش را هووی خود می‌دید».

فحش‌هایی که در این مدت خوردیم به نفع ما تمام شد

به گزارش «آزادی» رحیمی به مقایسه‌ای که بین سروش و تلگرام انجام میشد اشاره کرد و گفت: «بدگویی‌ها و حتی فحش‌هایی که به واسطه تقابل با تلگرام به سمت سروش سرازیر شده بود در نهایت به بیشتر دیده شدن ما کمک کرد». مدیر عامل سابق سروش در پایان، ضمن مقایسه این شبکه اجتماعی با تلگرام گفت: «از جهاتی، سروش برتر از تلگرام است. مثلا از آنجایی که کاربران می‌دانند زیرساخت‌های سروش، داخلی است و (احتمالا) پلیس به آن دسترسی دارد، بنابراین فضای آن نسبت به تلگرام امن‌تر است و تخلفی اتفاق نمی‌افتد. حتی تا حدود زیادی حالت پیشگیرانه هم دارد».

بازی باخت، باخت؟

مرتضی رحیمی معتقد است برخلاف طرف مقابل، «به تعهداتش به خوبی عمل کرده، ولی بد عهدی دیده». احتمالا یکی از این تعهدات که تمام و کمال هم انجام داده، همان ایموجی‌های بحث برانگیزی باشد که بی اعتمادی برخی کاربران را نسبت به امنیت این شبکه اجتماعی بیشتر کرده است.

با توجه به اینکه تنها چند روز از رسانه‌ای شدن خبر استعفای مدیرعامل پیام رسان سروش می‌گذرد، باید منتظر ماند تا در روز‌های آینده دید آیا محبوبیت تلگرام در ایران با وجود فیلترینگ، صداوسیما را آنچنان از ادامه‌ی رقابت ناامید کرده که دیگر رقبتی برای سرمایه گذاری در این زمینه نشان نمی‌دهد؟ یا اینکه پس از سال‌ها همکاری، به این نتیجه رسیده «سروش» فرزند ناخلفی بوده که نمک را خورده و نمکدان را شکسته و «هووی او شده»؟

 

این مطلب برایم مفید است