فقط نوک کوهی یخی است از کج سلیقگی های بخشی نگری حاکم بر سیاست خارجی کشور در این چهل سال که در دهه اخیر و در پی تحولات بهار عربی بیشتر رخ مینماید! دلهای بند زده شده بیشمار دیپلماتهائی وجود دارد که در این دوران حساس سیاست خارجی مملکت در این بخش فعالیت کرده و با سیلی صورت سرخ نگه داشته اند تا منافع ملی لطمه نخورد. مخصوصا دیپلماتهائی که در صحنه خاورمیانه فعال بوده اند! و بی دلیل نیست که خاورمیانه هم سخت ترین صحنه فعالیت دیپلماتیک و هم مزیت نسبی سیاست خارجی کشور شده است.

اما این بار نه تنها کج سلیقگی بلکه حاکمیت نگرش امنیتی بر روند دیپلماسی و سیاست خارجی ایران که حتی وزیر امور خارجه کشور را نه تنها در رده سایر شرکت کنندگان در ملاقات بشار اسد با رهبری بلکه در حد مترجم هم مورد اعتماد نمیداند! و یا سفر آنقدر محرمانه تلقی میشود که در ملاقات با رئیس جمهور نه پرچم سوریه تدارک دیده میشود و نه لباسی مناسب و رسمی برای مترجم این ملاقات! چه رسد به لزوم اطلاع دادن به وزیر امور خارجه برای شرکت در ملاقات! اما آثار این دید و رویکرد در سیاست خارجی در حساس ترین مقطع کشور که برگ برنده تحولات در دست ایران است و باید این سفر را به یکی دیگر از امتیازات ایران تبدیل کند کام همه را به تلخی میکشاند! اما ایکاش این استعفای غیر رسمی تلنگری باشد برای بیداری مسئولان کشور و برگرداندن وزارت امور خارجه به جایگاه خودش!

متاسفانه انسجام مورد نیاز برای طراحی و مدیریت سیاست خارجی وجود ندارد و از این بابت کشور متحمل لطماتی شده و میشود. امروزه بعضی ارگان ها که درسیاست خارجی دخالت می کنند حتی به نهادهای فرادستی هم  دستور می دهند. در حالیکه خوبه و ضروری است در کشور به گونه ائی عمل شود که نه تنها از وزارت امور خارجه استفاده ابزاری نشده بلکه وزیر امور خارجه هر کسی که باشد از منظر پیامی که به دنیا می دهیم هم از منظر سازمانی و تدوین ساختاری که کارآ و توانمند باشد و هم از منظر شخصی که سکان این وزارت را در دست دارد در جایگاهی قرار گیرد که بتواند کیان این وزارت خانه را برگردانده و به جایگاه واقعی خودش برساند تا بجای منافع بخشی آن ارگانها منافع و مصالح ملی در تصمیم گیریها و اجرای سیاست خارجی حاکم باشد و چکش نهائی نحوه تعاملات سیاست خارجی توسط وزارت امورخارجه زده شود و مشکلات قبل از ایجاد و راه افتادن جو رسانه ائی داخلی و خارجی حل وفصل شود. انشاالله!

 

* نصرت الله تاجیک (دیپلمات و سفیر پیشین ایران در اردن)