علی اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی در خصوص دستاوردهای صنعت هسته ای در طول ۴ دهه عمر انقلاب، اظهارداشت: درحال حاضر به ذخایر بسیار ارزشمند آهن رسیده ایم، بحث ورود به صنعت هسته ای قبل از انقلاب آغاز اما با آغاز جنگ تحمیلی این مسئله تا پایان جنگ متوقف می شود.

وی گفت: با تأکید رهبر انقلاب که آن زمان رئیس جمهور وقت بودند، صنعت هسته ای مجدداً احیا و اینبار حرکت ها در همه ابعاد آغاز می شود.

صالحی تأکید کرد: ما توانستیم به همه ابعاد ازجمله اکتشاف، استخراج، چرخه سوخت هسته ای به مفهوم غنی سازی، تولید آب سنگین، طراحی راکتور تحقیقاتی ورود پیدا کنیم. 

رئیس سازمان انرژی اتمی ادامه داد: در ابتدای سال ۶۸ امکانات ما بسیار کم بود اما از سال ۶۸ امکانات خاصی برای سازمان انرژی اتمی فراهم شد و رهبر انقلاب اجازه دادند سازمان با تسهیلات لازم کار خود را به پیش ببرد. 

صالحی با بیان اینکه​ درحال حاضر در بحث اکتشاف و استخراج بسیار جلو هستیم اظهار داشت:​ اکتشافات هوایی،​ پی جویی های زمینی و استخراج کاملاً بومی شده است و ما توانسته ایم ۷۸ درصد ایران را پوشش دهیم و با سرعت خوبی درحال پیشروی هستیم.

توان طراحی علمی سانتریفیوژها را داریم

رئیس سازمان انرژی اتمی گفت: در شرایطی قرار داریم که می توانیم سانتریفیوژها را به جای مهندسی معکوس، طراحی علمی کنیم. 

صالحی افزود: در تولید آب سنگین نیز ما اقدامات خود را از صفر شروع کرده و توانسته ایم به تولید آب سنگین برسیم، حتی توانسته ایم راکتور آب سنگین تحقیقاتی را هم طراحی کنیم، البته راکتوری که طراحی شده، مدل قدیمی روسی بوده که ما توانسته ایم آن را بهینه سازی کنیم.

وی ادامه داد: با توجه به اینکه مقدمات و بخشی از راکتور تحقیقاتی اراک انجام شده بود ما با برجام و ضمن همکاری با کشورهای پیشرفته در این حوزه توانستیم این راکتور آب سنگین را ارتقا بخشیم و این فرصت بسیار خوبی است که برجام ایجاد کرد و ارتقا بخشیدن راکتور، کارآمدی آن را چندین برابر می کند. 

رئیس سازمان انرژی اتمی گفت: آب سنگین نیز به اندازه کافی تولید می کنیم و ما جزء استثنایی ترین کشورهای درحال توسعه هستیم که می توانیم آب سنگین را با بهترین کیفیت تولید کنیم که بهترین بودن آن نیز براساس آزمایش های یکی از آزمایشگاه های معتبر امریکا به نام ساواناریو است که اعلام کرده آب سنگین تولیدی ایران از کیفیت بسیار خوبی برخوردار است. 

صالحی با بیان اینکه بهنگام سازی راکتور اراک و تولید آب سنگین در حال پیشروی است اظهار داشت: ما محصولات دیگری را با استفاده از آب سنگین تولید می کنیم که قبلاً این کار انجام نمی شد مانند تولید دوترهای مختلف و اکسیژن ۱۸ با خلوص ۹۵ درصد که ما را از مواد اولیه اف دی جی مربوط به ماشین های پت بی نیاز می کند. 

وی با اشاره به اینکه ما به مرحله طراحی انواع سانتریفیوژها رسیده ایم اظهار داشت: قبلاً سانتریفیوژها را از خارج آورده بودیم و ۷ تا ۸ سال طول کشید تا آنها را راه اندازی کنیم و با مهندسی معکوس نیز توانستیم مشابه سانتریفیوژهای نسل اول را بسازیم اما درحال حاضر ما می توانیم سانتریفیوژهای نسل ۲، ۳، ۴ و IR۸ را تولید کنیم، پس در شرایطی هستیم که جمهوری اسلامی ایران می تواند به جای مهندسی معکوس، سانتریفیوژها را طراحی علمی کند. 

رئیس سازمان انرژی اتمی گفت: برای هر سانتریفیوژ حدود ۲ هزار و ۵۰۰ تا ۳ هزار سند علمی تولید می کنیم و درحال تدوین کتاب های فنی در این زمینه برای تربیت نسل آینده هستیم که قبلاً وجود نداشت و درحال حاضر توانسته ایم تمامی داشته هایی را که در این زمینه داریم در قالب کتاب های مورد نظر تدوین کنیم، لذا در تحقیق و توسعه سانتریفیوژ قدم بسیار بلندی برداشته ایم و با سرعت خوبی درحال پیشروی هستیم. 

صالحی افزود: در بحث استفاده از سرریز صنعت هسته ای نیز ما خدمات بسیار ارزشمندی به وزارت بهداشت می دهیم و توانسته ایم انواع سانتریفیوژهای لازم برای تولید داروهای جدید و واکسن را تأمین کنیم، سانتریفیوژهای این بخش بسیار قدیمی و سال ها پیش از خارج وارد شده بود و در اقلام تحریمی قرار داشت اما ما توانستیم مدرن ترین سانتریفیوژهای مورد نظر آنها را تأمین کنیم. 

وی ادامه داد: ما توانستیم سانتریفیوژهای مورد نیاز صنعت نفت را نیز تأمین کنیم و دستگاهی به مراتب بهتر و مدرن تر برای آنها ساخته ایم که درحال استفاده است. 

صالحی با اشاره به استفاده از صنعت هسته ای در حوزه کشاورزی گفت: در حوزه کشاورزی و بخش مبارزه با آفات و ایجاد تأسیسات سامانه های پرتودهی، قدم های بسیار بلندی برداشته ایم به گونه ای که یک سامانه پرتودهی ما در بناب است و یک سامانه دیگر نیز توسط بخش خصوصی در کهکیلویه و بویراحمد در شرف تجهیز است، یک سامانه پرتودهی دیگر نیز در قزوین است که درحال طی کردن مراحل آزمایشی است و ظرف ماه های آینده به صورت کامل عملیاتی می شود. 

رئیس سازمان انرژی اتمی تصریح کرد: این سامانه های پرتودهی برای کشاورزی و استریلیزه کردن تجهیزات پزشکی استفاده و باعث طول عمر محصولات کشاورزی می شود به گونه ای که اگر خرما به طور متوسط بین دو تا سه هفته خراب می شود با استفاده از سامانه پرتودهی می توان بین ۵ تا ۶ ماه به طول عمر آن اضافه کرد. 

صالحی افزود:​ قدم بسیار بزرگ دیگر ایجاد اولین مرکز یون درمانی در غرب آسیا و در استان البرز است که این مرکز با کمک وزارت بهداشت در شرف احداث است. 

وی افزود: همچنین اقدام دیگر ایجاد یک مرکز بسیار پیشرفته تترا برای تولید رادیودارو به شیوه بسیار مدرن است که این مرکز درحال احداث است، کارش آغاز شده و پیشرفت خوبی دارد. 

رئیس سازمان انرژی اتمی با بیان اینکه این پروژه، ۶۰ میلیون یورویی است اظهار داشت: اینها قدم های بزرگی بوده که برداشته شده ضمن اینکه ایجاد بیمارستان و مرکز تترا بعد از برجام انجام شده و باید گفت بعد از برجام همکاری های وسیعی را با اروپا در زمینه گداخت و ایمنی هسته ای و نظام امنیتی، ایمنی و پادمانی هسته ای آغاز کرده ایم.

صادرات رادیو دارو به بیش از ده کشور جهان

رئیس سازمان انرژی اتمی گفت: محصولات تولیدی رادیوداروی ما به بیش از ده کشور جهان صادر می شود. ایران یکی از پیشتازترین کشورها در زمینه تولید رادیودارو در غرب آسیا است. 

وی با اشاره به اینکه در زمینه رادیوداروهای جدید، پا به پای کشورهای توسعه یافته جلو می رویم گفت: رادیوداروهایی که در حال طی مراحل آزمایشی در اروپا هستند، همان رادیوداروها در ایران نیز مراحل آزمایشی را طی می کنند. 

صالحی با بیان اینکه سال به سال بر تعداد رادیوداروهای تولیدی در ایران افزوده می شود افزود : استفاده رادیوداروها متنوع است برخی برای کبد، برخی برای کلیه و سایر نقاط بدن استفاده می شوند به گونه ای که بعنوان مثال برای بهبود بیماریهای کلیوی باید ماده اولیه با چیزی ترکیب شود که کلیه قادر به جذب آن باشد.

رئیس سازمان انرژی اتمی ادامه داد، متخصصان ما قدم های بلندی را در زمینه این فناوری برداشته اند و مهمترین قدم ما ساخت سیستم مدرن در متراژ چندهزار متر مربعی است که باعث چند برابر شدن تولید رادیودارو در کشور می شود. 

وی در پایان با بیان اینکه در زمینه رادیودارو خوداتکا هستیم خاطرنشان کرد: همه کشورها بخشی از مواد اولیه خود را وارد می کنند و با کار بر مواد اولیه، ترکیبات لازم را ایجاد و ژنراتورها را تولید می کنند.