مراسم پایانی بیست و پنجمین جشنواره ملی کتاب سال دانشجویی با حضور افرادی همچون حمیدرضا طیبی رییس جهاد دانشگاهی، علی مطهری، نایب‌رییس مجلس شورای اسلامی، محسن جوادی معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، نیکنام حسینی‌پور مدیرعامل خانه کتاب، رضا داوری اردکانی، استاد فلسفه و... در تالار فردوسی دانشگاه تهران برگزار شد.

حمیدرضا طیبی در این مراسم اظهار کرد:  جهاد دانشگاهی یکی از عوامل پیشرفت جامعه را توسعه فرهنگی و توسعه علمی  می‌داند. ما به عنوان یکی از مولدهای انقلاب اسلامی  می‌خواستیم این الگوسازی را انجام دهیم. جهاد دانشگاهی یکی از اقداماتی که انجام داده پرداختن به چاپ کتاب و صنعت نشر بوده، زیرا ما نیاز داشتیم دانسته‌های استادان به صورت مکتوب منتشر شود و محققان نیز تحقیقات خود را به صورت مستند منتشر کنند. ابتدا کار را با انتشارات جهاد دانشگاهی شروع کردیم.

او افزود: ما دو جشنواره را در حوزه نوشتن برگزار می‌کنیم. جشنواره ملی پایان‌نامه دانشجویی که دانشجویان را تشویق کنیم کار علمی خود را به صورت دقیق‌تر بنویسند و جشنواره کتاب سال دانشجویی. این کار را انجام می‌دهیم تا دانشجویان در مسیر نوشتن حرکت کنند و به مسائل و مشکلات کشور نیز در نوشتن توجه داشته باشند.

رییس جهاد دانشگاهی در ادامه‌ با بیان این که ما استراتژی توسعه صنعتی نداریم، گفت‌: ما باید اولویت‌های‌مان را برای توسعه مشخص کنیم. اگر اولویت‌های ما مشخص باشند استادان و دانشجویان را در این زمینه راهنمایی می‌کنند. این کار باید در کشور ما صورت بگیرد. یکی از مشکلات ما این است که به بحث جدید در علم توجهی نداریم. بسیاری از دانشجویان مقالات خود را در ISI منتشر می‌کنند  که خارجی‌ها از آن‌ استفاده می‌کنند، اما ما نمی‌توانیم از آن بهره‌ای ببریم؛ بنابراین از قافله علم دنیا عقب مانده‌ایم. ما معتقدیم می‌توانیم در حوزه علوم و فناوری فاصله‌مان را با کشورهای توسعه‌یافته کم کنیم. در کشور هند کمیته‌ای تشکیل داده‌اند که هند چگونه به کشور پیشرفته تبدیل شود. همین حرف‌های ما را در آن کمیته‌ زدند. باید با استفاده از علم فاصله‌مان را با کشورهای پیشرفته کاهش دهیم. مراکزی همچون جهاد دانشگاهی می‌توانند مسائل روز و فناوری را حل کنند. البته این کار نیاز به اراده و برنامه‌ریزی دارد. ما اراده را در مسئولان  می‌بینیم، بنابراین به برنامه و اجرای خوب نیاز داریم.  

طیبی در پایان با بیان این که دعواهای بین گروه‌های سیاسی در کشور ما را به خود مشغول کرده است، بیان‌ کرد: باید این مسائل  حل شود. یکی از مشکلات دیگر ما کار نیابتی است. ما جنگ نیابتی را شنیده بودیم، اما در حال‌ حاضر در عرصه علم کار نیابتی شکل گرفته است.  کسانی می‌آیند برای دیگران رساله و کتاب می‌نویسند. ما در جلو دانشگاه تهران و در خیابان انقلاب هر روز با این مساله مواجه هستیم که ۶۰ نفر پلاکارد به دست گرفته‌اند که ما پایان‌نامه می‌نویسیم. این اتفاق در حوزه فناوری رخ داده است که به نظر وجهه خوبی ندارد. شورای عالی انقلاب فرهنگی مصوبه‌ای را برای برخورد با آن‌ها تنظیم کرده بود، اما اتفاقی در این زمینه  رخ نداد. باید شورای عالی انقلاب فرهنگی در این زمینه  بازبینی انجام دهد و مجلس شورای اسلامی نیز به این مساله توجه داشته باشد. این موضوع به کسانی که کار شایسته‌ انجام می‌دهند ضربه وارد می‌کند. باید به این موضوع توجه شود، زیرا آینده علم در خطر است.

 

در این مراسم حسام علیزاده، معاون فرهنگی جهاد دانشگاهی، اظهار کرد: یکی از فعالیت‌های جهاد دانشگاهی پرداختن به کتاب و نشر است و جهاد دانشگاهی با این رویکرد با فاصله کمی از هفته‌ کتاب جمهوری اسلامی ایران این مراسم را برگزار کرده است. اکنون در مراسم اختتامیه بیست و پنجمین دوره این جشنواره قرار داریم. این جشنواره از نظر کمی و کیفی در طی سال‌های گذشته رشد داشته است و به خاطر حمایت از دانشجویان برای تالیف کتاب‌ها برگزار می‌شود. امیدواریم با راه‌اندازی کانون نویسندگان ادوار مختلف جشنواره کتاب  سال دانشجویی ارتباط را بین نویسندگان داشته باشیم. با توجه به اهمیت ترجمه طی سال‌های گذشته به این موضوع نیز پرداخته‌ایم و در این مراسم نیز از برخی آثار در حوزه ترجمه تجلیل می‌شود.

سپس حجت‌الاسلام والمسلمین رستمی، رییس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها، اظهار کرد: این جشنواره  به صورت علمی  و حکمی به  کتاب نگاه می‌کند که این موضوع به این جشنواره فخر و ارزش می‌دهد. ما باید منتظر آثار و تاثیرات مثبت این جشنواره باشیم.

 

او با اشاره به چند روایت از پیامبر اکرم (ص)، گفت‌: این جشنواره با عنوان دانشجویی به نماد و تابلو فعالیت‌های عرصه علمی و نگارشی در این فضا تبدیل شده است. رویکردهایی که این جشنواره داشته ترویج نگارش میان‌رشته‌ای و توجه به مسائل کشور و دعوت دانشجویان برای دست به قلم شدن درباره موضوعاتی است که جامعه ما با آن‌ها مواجه است.

نماینده مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها با اشاره به این‌که میزان سرانه مطالعه در کشور ما اندک است، گفت‌: باید برای ترویج کتاب و کتاب‌خوانی اندیشید و یکی از جلوه‌های این موضوع برگزاری جشنواره این‌چنینی برای معرفی مولفان است. یکی از وظایف مربوط به دانشگاه‌ها ترویج کتاب و کتاب‌خوانی است. نهادهای دانشگاهی و تشکل‌های آن‌ها باید به این موضوع  توجه داشته باشند.  یکی دیگر از مسائلی که باید مورد توجه همه واقع شود، آفت‌های فضای مجازی است که مطالعه پراکنده و غیرعمیق را دامن‌گیر جامعه ما کرده است. آن‌چه جلو این آفت را می‌گیرد موضوع مطالعه و کتاب‌خوانی است. جشنواره کتاب سال دانشجویی به این موضوع رونق می‌بخشد. آرزو داریم در جامعه ما کتاب‌خوانی به یک ارزش و کم‌مطالعه بودن به ضدارزش تبدیل شود.

 

در ادامه‌ این مراسم عادل تقوی، رییس سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی، با تبریک ایام ماه ربیع‌الاول و هفته‌ "کتاب" گزارشی از فرایند بیست و پنجمین جشنواره کتاب سال دانشجویی ارائه کرد و گفت‌: این جشنواره با شعار "۲۵ سال نشر دانایی و ربع قرن با دانشجو" کار خود را از پانزدهم فروردین‌ماه آغاز کرد. در مجموع ۶۳۱ اثر به دبیر خانه ارسال شد که طی چهار مرحله داوری شدند و در نهایت ۹ اثر  برگزیده و ۱۸ اثر شایسته تقدیر شناخته شدند. بیشترین فراوانی را در حوزه علوم انسانی داشتیم. ۶۶ درصد آثار به صورت تالیفی و ۳۴ درصد به صورت ترجمه بوده است. طی ادوار گذشته ما از تالیف به سمت ترجمه حرکت کرده‌ایم که این موضوع نکاتی را به ما یادآور می‌شود.

به گفته او، ۷۴ درصد از شرکت‌کنندگان در این جشنواره آقا و ۲۶ درصد از شرکت‌کنندگان خانم بودند.

سپس کلیپی از رضا داوری اردکانی، استاد فلسفه، برای حاضران پخش شد و با حضور محسن جوادی، حمیدرضا طیبی، حجت‌الاسلام والمسلمین رستمی از این استاد فلسفه به عنوان خادم کتاب تجلیل شد. این تجلیل با برخاستن حاضران و تشویق ممتد آن‌ها همراه بود. رضا داوری اردکانی در این مراسم گفت‌: لطفی که به من داشتید، لطف به کتاب و دانشجوست. من یک دانشجوی ساده‌ام. دانشجویی که پیر شده‌ام. من یک آدم معمولی هستم. این جا محل زندگی من است و بیش از ۵۰ سال را در این‌جا به سر برده‌ام. من این‌جا خودم را خادم کتاب نمی‌دانم، اما از این‌که من را به این عنوان مفتخر کردید تشکر می‌کنم و می‌توانم به آن بنازم. این‌جا جایی است که خادمان کتاب بسیاری داشته است که من در مقابل آن‌ها چیزی نیستم.

 

او در ادامه‌ خاطر نشان کرد: من کتاب را دوست داشتم و نوشتن را با نقد کتاب شروع کردم. کتابی از ابراهیم خواجه نوری می‌خواندم که فصلی درباره  مدرس داشت و تصویر درخشانی از مدرس داده بود. این موضوع به ۷۰ سال قبل مربوط است و بعد از آن نیز نقد کتاب را رها نکردم و متاسفانه نقد کتاب در روزگار من رونقی ندارد. گاهی احساس می‌کنم در بیش از ۶۰ سالی که با کتاب آشنا شده‌ام نقد کتاب در کشور من مورد توجه نبوده است.

 

رضا داوری اردکانی تاکید کرد: خواندن کتاب وظیفه دانشجویی است و من وظیفه دانشجویی‌ام را انجام داده‌ام. دلم می‌خواست یک ساعت و نیم از خاطرات کتابخوانی صحبت کنم. من معلم و دانشجوی ساده هستم و اگر زنده باشم باز هم می‌خواهم کتاب بخوانم، اما حالا خواندن و نوشتن برایم بسیار دشوار شده است.