تفسیر و پژوهش های خبری ایرنا، «دونالد ترامپ» رئیس جمهوری آمریکا اردیبهشت ماه امسال به دنبال خروج از برجام، دور نخست تحریم های ثانویه را علیه جمهوری اسلامی ایران اجرایی کرد و دور دوم که تحریم های بانکی و نفتی را در بر می گیرد، ۱۳ آبان ماه به مرحله اجرا در خواهد آمد.

به صفر رساندن صادرات نفت ایران، مهمترین هدف تیم ترامپ در ماه های اخیر بوده که بارها در موضع گیری های خود به آن اشاره کرده بودند. ایجاد نهادی جدید در درون ساختار وزارت امور خارجه با عنوان «گروه اقدام ایران» به ریاست «بریان هوک» در همین راستا صورت گرفت تا بستر را برای ازسرگیری تحریم های نفتی و بانکی ایران هموار کند.

هوک دوشنبه 23 مهرماه در لوکزامبورگ با بیان این که هدف دولت دونالد ترامپ قطع کامل و هرچه سریع تر صادرات نفت ایران است، افزود که ما با کشورهایی که واردات خود را کاهش می دهند همکاری می کنیم تا اطمینان حاصل بکنیم که این اتفاق می افتد. همچنین رئیس گروه اقدام ایران در سفرهایی که به کشورهای نزدیک به آمریکا انجام داد تلاش کرد تا آنان را با سیاست های آمریکا همسو کند اما گویی این تلاش های وی تا کنون نتیحه ای عکس داشته است.

 

تلاش هایی از این دست را نیز به وفور از سوی «مایک پومپئو» وزیر امور خارجه آمریکا شاهد بوده ایم و به باور ناظران یکی از دلایل جایگزینی وی با «رکس تیلرسون» وزیر امور خارجه قبلی این کشور، یکپارچه سازی تیم دولت در مواجهه با تهران بود. پمپئو نیز بارها تاکید کرده تحریم‌ هایی که از این تاریخ به بعد علیه ایران به اجرا در می ‌آید شدیدترین تحریم‌ های تاریخ جمهوری اسلامی خواهد بود.

 

ترامپ نیز در پی تزریق آرامش به جهان در پی تحریم های نفتی ایران برآمد تا آنها را با خود همراه کند که یادداشت اخیر وی برای وزیران امور خارجه و انرژی دولت خود گویای این موضوع است. وی در این یادداشت تاکید کرده بود که بدون حضور ایران هم عرضه جهانی نفت و فرآورده‌های نفتی کافی است و انتظار نمی ‌رود کاهش یا توقف فروش نفت ایران باعث افزایش قیمت در بازار جهانی شود.

 

از طرفی آمریکا با تشویق روسیه و عربستان در صدد افزایش نفت تولیدی آنها و پر کردن خلا ناشی از قطع صادرات نفت ایران برآمد تا بلکه از نگرانی بازار انرژی جهان بکاهد اما چشم انداز تاریک این بازار و ضرر شرکای نفتی ایران در صورت از سرگیری تحریم ها، آنان را روانه آمریکا کرد تا کاخ سفید را زیر فشار قرار داده و از تحریم های نفتی معاف گردند.

بنابراین اینک در آستانه دور دوم تحریم های آمریکا شاهد عقب نشینی کاخ سفید از موضع قبلی خود هستیم به طوری که «جان بولتون» مشاور امنیت ملی آمریکا دو روز پیش اظهار کرد که «ما می ‌خواهیم حداکثر فشار را بر آنها وارد کنیم اما در عین حال مایل نیستیم به دوستان و متحدان خود آسیب برسانیم.» سخنان وی از معافیت مالی نزدیک به ۱۰ کشور که با ایران همکاری نفتی دارند، حکایت دارد.

 

همچنین روز جمعه ۱۱ آبان ماه خبرگزاری «بلومبرگ» از معافیت هشت کشور از تحریم‌ نفتی آمریکا علیه ایران خبر داد. در این گزارش هر چند به همه کشورهای معاف شده اشاره نشده بود اما اسامی کشورهایی چون ژاپن، هند، کره‌ جنوبی و چین به چشم می خورد.

بلومبرگ به تشریح همکاری های هند و کره جنوبی با ایران اشاره می کند که در مذاکرات نسبتا طولانی با آمریکا به دست آمده است. بر پایه این گزارش، در توافق اولیه هند و آمریکا قرار شده که پرداخت‌های هند برای خرید نفت ایران در یک حساب بانکی محلی سپرده‌گذاری شود. این حساب می‌تواند برای معامله‌های پایاپای استفاده شود. هیچ پولی نمی‌تواند به طور مستقیم به ایران برود.

 

خبرگزاری مذکور در ارتباط با همکاری ایران و کره جنوبی نیز اشاره می کند که معافیت درنظرگرفته ‌شده برای کره جنوبی به این معنی است که این کشور همچنان می‌ تواند میعانات میدان پارس جنوبی را از ایران بخرد. این نفت فوق ‌سبک به ‌طور ویژه برای کره جنوبی ضروری است چون خیلی از نیروگاه‌های این کشور برای این نوع نفت طراحی شده‌ اند.

 

افزون بر کشورهایی که بلومبرگ بر معافیت آنان از تحریم نفتی اشاره کرده، گویی ترکیه نیز که از خریداران نفت ایران محسوب می شود و در این لیست جای گرفته است. «فاتح دونمز» وزیر انرژی ترکیه در حاشیه نشست کمیسیون بودجه مجلس این کشور گفت که کشورش از تحریم‌های نفتی آمریکا علیه ایران معاف شده اما تاکنون ابلاغ رسمی و کتبی در این خصوص انتشار نیافته است.

موفقیت شرکای ایران در فشار بر آمریکا و امتیازگیری از ترامپ تنها به کسب معافیت در زمینه تحریم نفتی محدود نمی شود و تارنمای آمریکایی «واشنگتن فری بیکن» روز جمعه ۱۱ آبان به نقل از منابع آگاه نوشت که برخی مقامات ارشد وزارخانه های مختلف آمریکا، پمپئو و ترامپ را برای دسترسی ایران به «سوئیفت» (انجمن ارتباط مالی بین بانکی بین‌ المللی) متقاعد کرده اند. به باور ناظران، در کنار فشارهای بین المللی، اختلافات درون کابینه ترامپ و انتخابات میان دوره ای کنگره در اتخاذ این موضع گیری ها و نهایت کاسته شدن از شدت سیاست های ضد ایرانی بی تاثیر نیست.