شهرداری تهران در یک‌سال گذشته دچار فرازونشیب‌های زیادی شده و اگر بگوییم؛ تغییرات پی‌درپی، حواشی و مسائل بیرونی سبب شده از کار اصلی خود بازبماند، گزاف نگفته‌ایم. شورای شهر تهران همه تلاش خود را کرد تا محمدعلی افشانی، شهردار تهران باقی بماند، اما به نظر می‌رسد این تلاش‌ها به ثمر ننشسته و شمارش معکوس برای تغییر افشانی آغاز شده است.

افشانی تازه در پروژه‌ها فعال شده بود

محمود میرلوحی (عضو شورای شهر پنجم) در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا در این رابطه می‌گوید: در طول دو ماه گذشته همه تلاش خود را کردیم که شهردار تهران جابه‌جا نشود، اما متاسفانه موفق نبودیم. چند دلیل داشتیم که با استناد به آن‌ها شهردار تهران نباید بازنشسته می‌شد؛ یکی از دلایل ما ماده ۸۰ قانون شوراها بود که قانونی خاص است و نحوه نصب شهردار، کناره‌گیری و پایان خدمت او را به دقت مطرح کرده است.

وی ادامه می‌دهد: دلیل دیگرمان بند (ج) ماده ۷۱ قانون خدمات کشوری بود که براساس آن وزرا و معاونان رئیس جمهور از قانون منبع بکارگیری بازنشستگان مستثنی شده‌اند. ما فکر می‌کردیم از آنجا که  شهردار هم‌طراز وزراست، مساله با این ماده حل می‌شود. قرائن هم نشان می‌داد، حرف ما شنیده شده و به آن توجه صورت گرفته است.

میرلوحی با بیان اینکه در مدت ۱۴ ماه دو شهردار و یک سرپرست را تجربه کردیم، اظهار می‌کند: بنابراین حق داشتیم گله کنیم که چرا اینقدر از پارلمان‌های محلی و حمایت از شوراها سخن می‌گویند، اما در عمل به گونه دیگری رفتار می‌کنند.انتظار داشتیم حساسیت چندانی متوجه شهردار تهران نشود، چراکه براساس قانون افراد تا ۶۰ سال سن و ۳۵ سال خدمت، می‌توانند به کار خود ادامه دهند؛ این یعنی اگر کسی ۵۹ سال داشته باشد یا ۳۴ سال خدمت کرده باشد، ادامه کار او منعی ندارد. آقای افشانی هم هنوز به ۶۰ سال نرسیده است و این یکی از دلایلی بود که انتظار داشتیم حساسیت چندانی متوجه او نشود.

 قالیباف طی ۱۲ سال ۱۲۳ هزار میلیارد پول خرج کرد و ۵۶ هزار میلیارد تومان بدهی به بار آورد. متاسفانه برخی می‌خواهند این ۱۴ ماه اخیر را با آن ۱۲ سال مقایسه کنند. باید دید آقایانی که به عملکرد شهرداری در این مدت انتقاد دارند، اگر با شرایط ما مواجه بودند و در زمان آنان شهرداران به سرعت تغییر می‌کردند، چقدر می‌توانستند کار کنند؟

عضو شورای شهر تهران اضافه می‌کند: دلیل آخر ما شرایط شهر بود. آقای افشانی به تازگی در پروژه‌ها فعال شده و مدیرانش به تازگی مستقر شده‌اند. درمورد شهردار جدید هم تغییرات ماه‌ها به طول می‌انجامد و تا به مسائل واقف شود، ماه‌ها گذشته است.

 میرلوحی می‌گوید: آقای قالیباف طی ۱۲ سال ۱۲۳ هزار میلیارد پول خرج کرد و ۵۶ هزار میلیارد تومان بدهی به بار آورد. متاسفانه برخی می‌خواهند این ۱۴ ماه اخیر را با آن ۱۲ سال مقایسه کنند. باید دید آقایانی که به این ۱۴ ماه انتقاد دارند، اگر با شرایط ما مواجه بودند و در زمان آنان شهرداران به سرعت تغییر می‌کردند، چقدر می‌توانستند کار کنند.احساس ما این است که در طول این ۱۴ ماه با توجه به اینکه شهری با بدهی‌ها و پروژه‌های نیمه‌تمام باقی مانده بود، کارهای خوبی صورت گرفته است.

این عضو شورا ادامه می‌دهد: تغییرات عمده‌ای در شیوه تصمیم‌گیری به کار گرفته‌ایم و تکیه‌مان روی اولویت‌هایی است که مدنظر مردم است. در حال حاضر مساله مردم حمل و نقل عمومی، آلودگی هوا، نظم، بهداشت و محیط زیست شهرشان است. در این مدت مصوباتی گذرانده‌ایم که به نفع مردم بود. همین که توانسته‌ایم در مساله باغات ورود کنیم و در طول این ۱۴ ماه باغات از بین نرفت و حفظ شد و همین که شهرداری دیگر بدهی بار نیاورد و پولی استقراض نکرد تا کارهایی غیراز مصوبات و مقررات انجام دهد، یعنی عملکرد شهرداری در این ۱۴ ماه خوب بوده است.

شهرداری مدام حالت انتظار دارد که برای تهران سم است

محمد حقانی (عضو سابق شورای شهر تهران) هم در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا با بیان اینکه متاسفانه شورای پنجم در انتخاب شهردار بدبیاری آورده است، می‌گوید: چشم امید خیلی از افراد به عنوان مدیری که کارهای کلانی در کشور انجام داده، به آقای نجفی بود، اما ایشان به خاطر سلامتی خود با مشکلاتی مواجه شدند. همچنین با آمدن آقای افشانی کسی تصور نمی‌کرد، مجلس قانونی مثل قانون منع بکارگیری بازنشستگان تصویب کند.

وی می‌افزاید: به هر حال شهرداری طی این مدت مدام حالت انتظار داشته و این برای تهران سم است.

حقانی معتقد است: اگر شخص جدیدی که شورای پنجم انتخاب می‌کند، فردی اجرایی باشد و از بدنه شهرداری اطلاعات داشته باشد و شهر را بشناسد، از همان روز اول و دوم می‌تواند کار انجام دهد؛ در غیر این صورت خود را مشغول صدور ابلاغ و جابه‌جایی می‌کند که در کشور ما سنت شده است.

وی در رابطه با انتخاب شهردار بیان می‌کند: این بار شورای پنجم دو سه هفته فرصت دارد تا فرد مناسب را انتخاب کند و می‌تواند با توجه به یک سری شاخص‌ها که لازمه یک شهردار مقتدر، قانونگرا و شهرشناس است، نسبت به این انتخاب اقدام کند، اما اگر باز هم بخواهند در اتاق دربسته بنشینند و به صورت حزبی و جناحی عمل کنند، اشتباه خواهند کرد.

شهردار جدید باید در بدنه شهرداری تیم داشته باشد تا افراد جدید را وارد نکند

حقانی می‌افزاید: موضوعی که در انتخاب شهردار بسیار مهم است، شناخت شهردار نسبت به شهرداری است. شهردار باید در بدنه شهرداری تیم داشته باشد؛ این به آن معنا نیست که به صورت هیات مدیره‌ای عمل کند؛ بلکه به این معناست که تیمی‌مجرب و آشنا با امور داشته باشد و این از شاخص‌های مهم است.

وی ادامه می‌دهد: هر شهردار جدید افراد زیادی را به شهرداری وارد می‌کند و این شهرداری را تضعیف می‌کند. وقتی خود شهرداری نیرو دارد، آوردن افراد از بیرون بدنه را تضعیف و سرخورده می‌کند. به طور مثال اگر من چندین سال در شهرداری کار کرده باشم و صلاحیت مدیریت داشته باشم؛ آنگاه از بیرون شهرداری کسی را بالای سر من بیاورند، من نمی‌توانم چنین چیزی را بپذیرم، در چنین شرایطی زیرمجموعه‌هایی که مدیر جدید را قبول ندارند، ضعیف عمل خواهند کرد و ناراضی خواهند بود.

ارزیابی از افکار عمومی‌نشان می‌دهد، مردم از عملکرد شورای پنجم و به تبع آن شهرداری رضایت ندارند و این به طور عمومی‌ مشهود است که نه تنها در سطح عوام جامعه، بلکه در سطح جریان‌های سیاسی هم همینطور است.

شهرداری تهران در ۱۴ ماه اخیر کار قابل عرضه‌ای نداشته‌است

مرتضی طلایی (عضو شورای شهر چهارم) درباره عملکرد شهرداری تهران طی ۱۴ ماه گذشته معتقد است: ارزیابی از افکار عمومی‌نشان می‌دهد مردم از عملکرد شورای دوره پنجم و به تبع آن شهرداری رضایت ندارند و این به طور عمومی‌ مشهود است؛ نه تنها در سطح عوام جامعه، بلکه در سطح جریان‌های سیاسی هم همینطور است. حتی جریان‌های سیاسی اصلاح‌طلب با اینکه خودشان برای انتخاب اعضای شورای پنجم تلاش کردند، از عملکرد این شورا و شهرداری ناراضی هستند.

طلایی در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا با اشاره به اینکه شهرداری تهران در طول این ۱۴ ماه کار قابل عرضه‌ای نداشته است، اظهار می‌کند: اقدامات شهرداری در طول این مدت اتمام پل‌ها و بزرگراه‌هایی بوده که ۹۰ درصد آن‌ها در گذشته انجام شده بود. شهرداری در چند ماه اخیر چه کاری انجام داده است؟ به عنوان مثال نیمه شمالی بزرگراه صیاد شیرازی (حدفاصل تقاطع بزرگراه شهید بابایی تا تقاطع بلوار ارتش به همراه تقاطع‌های چهارگانه مسیر) را به بهره‌برداری رسانده که قبلا انجام شده بود و تنها ۱۰ درصد از آن باقی مانده بود. برای همین موضوع پروپاگاندا به راه انداختند و فضای شهری را با تبلیغات خود پوشش دادند که پیامد این اقدامات بی‌اعتمادی مردم است.

طلایی درباره عملکرد شورا طی ۱۴ ماه اخیر اظهار می‌کند: چند ایراد اساسی وارد است. یکی از ایرادات این است که این شورا سیاسی رفتار می‌کند. نگاه و اظهارنظر سیاسی از ویژگی‌های شورای پنجم است. دیگر ایراد شورای پنجم به چالش کشیدن مدیریت گذشته است که باعث شد وقت قابل توجهی از شورای پنجم صرف اثبات این مساله شود.

دوره نشاط خدم افشانی تمام شده و این در حالی است که مدیریت شهری تهران یک مدیر جهادی و شبانه‌روزی می‌خواهد. نمی‌توان با شهرداری تهران رفتار اداری داشت، اما متاسفانه در حال حاضر به صورت اداری مدیریت می‌شود.

افشانی اختیاری برای کار کردن ندارد

عضو سابق شورای شهر تهران با بیان اینکه ایراد دیگری که به شورای پنجم وارد است، انتخاب‌های آن است، می‌گوید: بسیاری از دلسوزان از ابتدا معتقد بودند آقای نجفی برای شهرداری مناسب نیستند و یکی از دلایل آن کسالت جسمی‌ ایشان بود. این به آن معنا نبود که آقای نجفی فاقد صلاحیت هستند.در انتخاب دوم هم شورای پنجم مرتکب اشتباه شد. آقای افشانی مدیر باسابقه‌ای هستند، اما استنباط کارشناسان بیرونی در آن زمان این بود که شورا ناچار شد ایشان را به عنوان شهردار انتخاب کند.

طلایی ادامه می‌دهد: منازعات درونی شورای پنجم و گروه‌های سیاسی داخلی آن که باعث شده‌اند شورا به یک مجمع‌الجزایر تبدیل شود و هر بخش از شهرداری متعلق به یکی از جزایر آن باشد، مسائل را پیچیده کرده است. شهردار تهران باید اختیار کامل داشته باشد، اما متاسفانه آقای افشانی اختیاری برای کار کردن ندارد.

وی با اشاره به تغییر محمدعلی افشانی به دلیل اجرای قانون منع بکارگیری بازنشستگان عنوان می‌کند: ایشان دیگر دوره نشاط خدمتش تمام شده و این در حالی است که مدیریت شهری تهران یک مدیر جهادی و شبانه‌روزی می‌خواهد. نمی‌توان با شهرداری تهران رفتار اداری داشت. متاسفانه در حال حاضر شهرداری تهران به صورت اداری مدیریت می‌شود. مثلی هست که می‌گوید اگر شتری را که با بار در حرکت است، بنشانند، بلند کردنش خیلی سخت می‌شود. اکنون شهرداری تهران چنین حالتی پیدا کرده و نشسته است و بار دیگر بلند کردنش کار شاقی است.

عدم قبول پست شهرداری از سوی برخی افراد، تعارف است

او تصریح می‌کند: البته پیامد هر جابه‌جایی در شهرداری‌ها توقف و سکته در اداره شهر است که به آن شوک وارد می‌کند. هر جابه‌جایی، دوره ماقبل و مابعد دارد. طی چند ماهی که سخن از جابه‌جایی آقای افشانی بوده، سیستم متوقف شده و همه منتظرند تا ببینند چه اتفاقی می‌افتد. پس از جابه‌جایی هم مدیر جدید مدتی را به تغییر تیم اختصاص می‌دهد و باز هم مجموعه منتظر می‌نشیند تا ببیند چه اتفاقی می‌افتد. می‌توان گفت هر جابه‌جایی در شهرداری یک سال رکود و توقف را در مدیریت شهری به ارمغان می‌آورد.

طلایی درباره انتخاب شهردار آینده می‌گوید: به نظر می‌رسد یک نگاه وجود دارد که تلاش دارد محسن‌ هاشمی‌ را به عنوان شهردار انتخاب کند. همچنین یک نگاه دیگری وجود دارد که استعفای آخوندی، وزیر مسکن، راه و شهرسازی را اقدامی در راستای شهردار شدنش تلقی می‌کنند.

وی با اشاره به اینکه این افراد اعلام کرده‌اند تمایلی به قبول پست شهرداری ندارند، گفت: این‌ها تعارفات مرسوم است و همیشه وجود داشته است. به اعتقاد من هردو این افراد تمایل دارند شهردار شوند.

عضو سابق شورای شهر تهران می‌گوید: شورای شهر پنجم مجموعه‌ای چندحزبی است؛ حزب اتحاد ملت ایران اکثریت آن را تشکیل می‌دهد و حزب کارگزاران  حداقل رای را داراست. از همان ابتدا تلاش گسترده‌ای شد تا محسن‌ هاشمی‌ شهردار تهران شود، اما ایشان اکثریت شورا را به همراه نداشت و به نظر می‌رسد؛ هنوز هم رای زیادی ندارد.

ایران پر از استعداد است و آنقدر نخبه دارد که اگر اعضای شورای شهر مسائل حزبی و سلیقه‌ای را کنار بگذارند، می‌توانند فردی مناسب را به عنوان شهردار تهران انتخاب کنند.

اعضای شورا مسائل حزبی و سلیقه‌ای را کنار بگذارند

علی رستمیان (نایب رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس) در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا می‌گوید: عملیات و کارهای اجرایی در زمان قالیباف خیلی محسوس‌تر بود. در دوره ایشان در خیابان‌ها و بزرگراه‌ها شاهد شتاب بیشتر کارهای عمرانی بودیم و خدمات و هتلینگ شهر به چشم می‌آمد، اما در طول ۱۴ ماه اخیر کارها کمی‌ قفل شده است. احساس می‌شود کارها خوابیده‌اند. البته دوره آقایان نجفی و افشانی خیلی کوتاه بود و شاید همین باعث شده جنب و جوش قبلی را در مدیریت شهری شاهد نباشیم.

وی در رابطه با گزینه‌های احتمالی شهرداری می‌گوید: ایران پر از استعداد است و آنقدر نخبه دارد که اگر اعضای شورای شهر مسائل حزبی و سلیقه‌ای را کنار بگذارند، می‌توانند فردی مناسب را به عنوان شهردار تهران انتخاب کنند.

در این میان برخی هم معتقدند؛ زمان شهردار بودن نجفی و افشانی آنقدر کوتاه بوده که نمی‌توان قضاوتشان کرد.

تغییر شهرداران کار درستی نیست

محمدرضا صباغیان بافقی (عضو کمیسیون شوراها و امور داخلی مجلس) در این خصوص به خبرنگار ایلنا می‌گوید: مدت مدیریت آقایان نجفی و افشانی بسیار کوتاه بود و به همین دلیل نمی‌توان کار آنان را قضاوت کرد.

این عضو کمیسیون شوراها و امور داخلی مجلس در رابطه با اپیدمی شدن تغییرات مدیریتی در شهرداری تهران می‌گوید: به هر حال تغییر شهرداران کار درستی نیست، اما قانون منع بکارگیری بازنشستگان قانون درستی است و امیدواریم اعضای شورای پنجم این بار شخصی را برای شهرداری در نظر بگیرند که مثل آقای نجفی کسالت نداشته باشد و مثل آقای افشانی نزدیک سن بازنشستگی نباشد تا فرد جدید بدون مشکل در شهرداری تهران باقی بماند.

گزینه‌های احتمالی شهرداری تهران پس از افشانی

از همان لحظه‌ای که محمدعلی نجفی استعفای خود را به شورای شهر تهران داد، گزینه‌های جایگزینی‌اش پشت سر هم ردیف شد؛ محسن‌هاشمی‌رفسنجانی، محمدرضا عارف، حسین مرعشی، پیروز حناچی، محمود حجتی، عباس تقی‌زاده خامسی، حبیب‌الله بی‌طرف، محمدعلی افشانی از جمله این گزینه‌ها بودند. شورای شهر پنجم هنوز سخنی در رابطه با گزینه‌های احتمالی شهرداری پس از محمدعلی افشانی نگفته، اما علی اصغر مونسان، عباس آخوندی، محسن‌ هاشمی‌، علی ربیعی، سید مناف‌ هاشمی و پیروز حناچی از جمله نام‌هایی است که در حال حاضر به عنوان گزینه‌های احتمالی شهرداری تهران در گوشه و کنار شنیده می‌شود. البته گفته می‌شود، ربیعی و آخوندی هم در سن بازنشستگی قرار دارند و به همین دلیل شهردارشدن آنان بسیار بعید است.

آنچه برای مردم اهمیت دارد، این نیست که چه شخصی شهردار تهران شود. برای مردم نتیجه مهم است و اینکه بالاخره یک روز شهرداری تهران از این عدم ثبات بیرون بیاید و به جای مسائل حاشیه‌ای و سیاسی به وظیفه اصلی خود که توسعه شهر و رفع آسیب‌هاست، بپردازد.

گفته‌ها حاکی از آن است که احتمال دارد در جلسه یکشنبه آتی شورا صحبت‌هایی در رابطه با انتخاب شهردار مطرح شود. امید آن می‌رود که شورای پنجم این بار کسی را انتخاب کند که بهانه‌ای برای تغییر او وجود نداشته باشد.

با تمام این اوصاف آنچه برای مردم اهمیت دارد، این نیست که چه شخصی شهردار تهران شود. برای مردم نتیجه مهم است و اینکه بالاخره یک روز شهرداری تهران از این عدم ثبات بیرون بیاید و به جای مسائل حاشیه‌ای و سیاسی به وظیفه اصلی خود که توسعه شهر و رفع آسیب‌هاست، بپردازد.