دکتر سید حسن هاشمی در همایش ملی روز جهانی غذا ضمن تبریک این روز و با اشاره به شعار جهانی آن مبنی بر تلاش برای دسترسی به گرسنگی صفر تا سال ۲۰۳۰ گفت: ای کاش روزی این شعار محقق شود اما بعید به نظر می‌رسد که با این ساختار قدرت و انسان دو پای جهان امروز بشر بتواند به چنین افتخاری دست پیدا کند.

گسترش غم‌انگیز گرسنگی در جهان

وی افزود: متاسفانه گرسنگی در سطح جهان به صورت غم‌انگیزی در حال گسترش است. باید توجه کرد که کره زمین ظرفیت تامین غذای همه انسان‌ها را دارد. به شرط اینکه تعهد جهانی برای دسترسی افراد به غذای مناسب محقق شود. آمارها نشان می‌دهند که یک چهارم از کل مواد غذایی که روزانه به صورت ضایعات هدر می‌روند برای تامین غذای کل افراد گرسنه جهان کافی است اما جنگ اقتصادی، بی‌عدالتی و اسراف نمونه‌هایی از موانع دستیابی به گرسنگی صفر در جهان است.

هاشمی ادامه داد: متاسفانه در جامعه ایران هم علی رغم تاکیدات قرآن کریم، دین و بزرگان این مشکل وجود دارد و با اسراف مفرط و زیاده‌روی درمصرف خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها در جامعه ایرانی مواجه هستیم حتی در برخی ایام و مراسم مذهبی چون اربعین - که از مهمترین نمادهای دینی و ملی ما در سطح بین‌المللی است - هم شاهد این اسراف هستیم و علی‌رغم اینکه باید شعار اربعین را روز به روز پرفروغ‌تر کنیم با اسراف مواجه‌ایم.

وزیر بهداشت با بیان اینکه در دنیایی که مواد غذایی به اندازه تمام افراد تولید می‌شود، متاسفانه یک نهم مردم کره زمین در گرسنگی مزمن به سر می‌برند، اظهارکرد: بر اساس گزارش فائو در سال ۲۰۱۶ تعداد افراد در معرض گرسنگی ۳۸ میلیون نفر بود. متاسفانه روند گرسنگی نه تنها نویدبخش نیست بلکه تاثربرانگیز است. هر روز حدود ۸۰۰ میلیون نفر در جهان در معرض گرسنگی و مشکل تهیه غذای سالم هستند همچنین بیش از نیمی از این افراد در کشورهای درگیر با جنگ زندگی می‌کنند. در این ایام نباید زنان و کودکان بی پناه یمنی را فراموش کنیم که به دلیل تجاوز ناجوانمردانه‌ای که به کشورشان شده گرفتار مرگ هستند و هر روز در سکوت کامل مدعیان حقوق بشر به دلیل فقر با مرگ دست و پنجه نرم می‌کنند.

۶۰ درصد از گرسنگان جهان زن هستند

هاشمی با بیان اینکه ۶۰ درصد از گرسنگان جهان را زنان تشکیل می‌دهند، گفت: حدود ۴۵ درصد از مرگ نوزادان مرتبط با سوء تغذیه است و بازماندگی از رشد همچنان برخی از کودکان زیر پنج سال را تحت تاثیر قرار می‌دهد. متاسفانه اغلب کشورهای دارای اقتصاد بزرگ بیش از توجه به این موارد در فکر مسائل اقتصادی خود از جمله فروش سلاح و تجهیزات نظامی هستند. باید توجه کرد که در سال ۲۰۵۰ میلادی بیش از ۶۵ درصد از مردم جهان در شهرها زندگی می‌کنند بنابراین نیاز به تامین مواد غذایی شهرهای در حال رشد از الزامات سال‌های آتی است.

وزیر بهداشت ادامه داد: فائو تخمین زده است که به منظور تغذیه افراد تا سال ۲۰۵۰ میزان تولیدات کشاورزی باید ۶۰ درصد میزان فعلی افزایش یابد تا هدف جهانی که رسیدن به گرسنگی صفر است، محقق شود. این مهم بدون توسعه مناطق روستایی امکان پذیر نیست. ۸۰ درصد افراد فقیر دنیا در مناطق روستایی زندگی می‌کنند. طبیعی است که حمایت و توسعه این مناطق و حمایت از کسب و کار افراد ساکن در آن‌ها برای کاهش سوء تغذیه، بهبود سیستم‌های تولید غذا و ایجاد سلامتی از جمله راهکارهای تامین امنیت غذایی در جهان است. در عین حال با افزایش راندمان تولید مواد غذایی، استفاده از برگ‌های مقاوم در برابر خشکسالی و با همکاری صنایع غذایی این نتیجه به دست خواهد آمد.

ناکارآمدی دستگاه‌های مسئول عدالت اجتماعی در کشور

وزیر بهداشت با بیان اینکه فقر عامل مهم سوءتغذیه محسوب می‌شود، گفت: افرادی که توانایی تامین مواد غذایی را ندارند بیشتر در معرض ابتلا به بیماری‌ها هستند. بر این اساس زندگی سالم در گرو پیشرفت عدالت اجتماعی و اقتصادی است. علی‌رغم همه اقداماتی که در طول چهار دهه گذشته در حوزه عدالت اجتماعی انجام شده، هنوز گرفتاری‌های زیادی در این زمینه داریم و اگر به آمار آسیب‌های اجتماعی در کشور توجه کنیم، متوجه ناکارآمدی دستگاه‌های مسئول عدالت اجتماعی خواهیم شد.

هاشمی ادامه داد: همکارانم در وزارت بهداشت با توجه به خط مشی و هدفگذاری‌های تعیین شده در سند ۲۰ ساله چشم انداز نظام و سیاست‌های مقام معظم رهبری در حوزه سلامت برنامه‌های عملیاتی را برای ارتقای سلامت جسمی و روانی آحاد مردم طراحی کرده‌اند که امیدوارم با حمایت بیشتر دولت و مجلس کنونی و دولت‌ها و مجالس آینده تا ۱۴۰۴ بتوانیم با اجرای آن‌ها به کسب مقام مناسب در منطقه نائل شویم و طبیعی است که در این جهت ساختارسازی و نهادسازی ضروری است.

وزیر بهداشت با بیان اینکه در حوزه تولید محصولات سلامت محور با توجه به ظرفیت‌های موجود در کشور و اقتصاد مقاومتی حمایت از تولید داخل جزو سیاست‌های وزارت بهداشت است، اظهار کرد: در عین حال باید بیماری‌های غیرواگیری که ناشی از تغذیه نامناسب هستند را مد نظر قرار دهیم که یک نمونه‌اش افزایش توده بدنی در ۴۰ درصد ایرانی‌هاست بنابراین در زنجیره تولید و مصرف غذای سالم از مزرعه تا سفره علاوه بر اینکه ایمنی غذا باید مورد توجه قرار گیرد، نحوه و میزان مصرف هم دارای اهمیتی ویژه است. مردم باید در هر دوره سنی برنامه غذایی مناسبی داشته باشند. در این زمینه نقش رسانه‌ها بسیار موثر است.

هاشمی با اشاره به اقدام سازمان غذا و دارو در جهت ثبت نشانگرهای رنگی تغذیه‌ای روی مواد غذایی گفت: این نشانگرها می‌توانند بسیار کمک کننده باشند. امروز بهانه‌ای برای هم افزایی و همگرایی در راستای تحقق دستیابی آحاد مردم به غذای سالم و کافی در طول زندگی‌شان است البته آرزو بر جوانان عیب نیست و امیدوارم روزی برسد که هیچ گرسنه‌ای در جهان وجود نداشته باشد.

موازی کاری دستگاه‌های اجرایی در حوزه غذا

وزیر بهداشت در بخش دیگری از صحبت‌هایش تاکید کرد: آرزو می‌کنم در ایران موازی کاری دستگاه‌های اجرایی در حوزه غذا با تشکیل سازمانی که متولی ایمنی غذا باشد، رفع شود. در حال حاضر سازمان‌هایی مانند غذا و دارو، حفظ نباتات، دامپزشکی، استاندارد، حمایت از تولیدکننده و مصرف کننده، شیلات، گمرک و ... در زمینه ایمنی غذا بدون هماهنگی کامل و تقسیم کار قانونی برای رضای خدا کار می‌کنند این در حالیست که باید نقشه و ماموریتی جامع برای این کار تعیین کرد و کاری کرد تا متولی غذای ایرانی‌ها از امکانات و اختیارات لازم برخوردار باشد و بتوانیم قانون را در این حوزه بازنویسی کنیم.

وی افزود: من شاهدم در طول ۳۰ سال گذشته هر زمان صحبت از بازنگری قانون است همه می‌ترسند که قانون به مجلس رود و هر آنچه را که دارند از دست بدهند. این هم یک گرفتاری است که باید با هماهنگی با مجلس حل شود. قانون باید در زمینه‌های مختلف اعم از غذاهای با منشأ حیوانی، محصولات ارگانیک، افزودنی‌ها، آلاینده‌ها، بقایای آفت کش‌ها، آماده سازی و ثبت اقلام پرخطر و ... در راستای حمایت از مصرف کننده باشد.

وزیر بهداشت در ادامه گفت: می‌دانیم که در زمینه ارائه مجوز، وضعیت آب و خاک در برخی مناطق کشور به دلیل سوء مدیریت به چه شکل است. همه اینها مواردی است که در صورت بازنگری قانون و ایجاد سازمانی که یک تولیت کارآمد در این حوزه داشته باشد درست می‌شوند. در حال حاضر هر دستگاهی مشکل را به گردن دیگری می‌اندازد. از طرفی صنایع غذایی باید همواره از این سازمان به آن سازمان دنبال مجوز باشند. امیدوارم روزی این آرزو محقق شود و کاش زمان آن زودتر برسد.

هاشمی تاکید کرد: در عین حال دستگاه‌های نظارتی هم باید درست عمل کنند و آنطور که مردم انتظار دارند مراقبت‌های لازم را انجام دهند. در عین حال نقش دستگاه قضایی هم ویژه است.