سیدمحمد بطحایی در نشست مشورتی با جمعی از مدیران رسانه‌ها گفت: تا زمانی که آموزش و پرورش دغدغه اول مسئولان و همچنین جامعه نشود، مسائل آن هم به ظور کامل حل نخواهد شد. در طول ۳۰-۴۰ سال گذشته بعد از انقلاب همه کسانی که در ادوار مختلف در بخش‌های حاکمیت مسئولیت داشته‌اند، همگی بر این نکته تأکید کرده‌اند که آموزش و پرورش آینده‌ساز کشور است، اما معمولاً در بخش توسعه و تامین همه نیازهای این نهاد بزرگ و موثر از همه ظرفیت‌ها بهره‌برداری نشده و بخش عمده‌ای از آن هم به محدودیت منابع برمی‌گردد.

وی اضافه کرد: ما باید کاری کنیم تا پایگاه اجتماعی آموزش و پرورش در جامعه بالا رود. تا زمانی که خانواده‌ها برای‌شان مهم نباشد که معلم بچه‌اش چه کسی است و چه کتابی می‌خواند و چه محتوایی یاد می‌گیرد، این حساسیت در جامعه به وجود نمی‌آید.

وزیر آموزش و پرورش افزود: این یک استراتژی مهم است که در آموزش و پرورش دنبال می‌کنیم تا نگاه مردم به آموزش و پرورش نگاهی با حساسیت شود.

جاده ناایمن، علت حادثه  اتوبوس راهیان نور تبریز

بطحایی به حادثه اخیر اتوبوس راهیان نور تبریز اشاره کرد و گفت: سال گذشته بعد از اتفاق داراب به نظر می‌رسید که ما باید یک مرکز کنترل و رصد اردوهای دانش‌آموزی داشته باشیم و خوشبختانه این کار انجام و سامانه راه‌اندازی شد و در یک سال گذشته همه سفرهای برون‌استانی کنترل شده است. اکنون تمام کنترل‌ها به‌صورت دقیق انجام می‌شود. حتی با ارگانهای مربوطه نیز برای اردوهای راهیان نور توافق کرده‌ایم که در اتوبوس‌های دخترانه حتماً باید یک مربی مرد هم برای نظارت بر نحوه رانندگی راننده باشد. در مورد حادثه تبریز هم همه این کنترل‌ها در اتوبوس رعایت شده بود اما متأسفانه ناهمواری جاده‌ای باعث این اتفاق تلخ شد.

بطحایی مهم‌ترین برنامه کلان آموزش و پرورش را استقرار سند تحول بنیادین نظام آموزش و پرورش دانست و گفت: این سند نیاز به اصلاحات اندکی دارد که در حال انجام آن هستیم اما سند تحول در مقایسه با سایر اسناد استراتژیک، راه رشد و ارتقای آموزش و پرورش را به‌ وضوح نشان داده است و مورد تائید مقام معظم رهبری و همه نهادهای تصمیم‌گیر نیز است.

به گفته وزیر آموزش و پرورش، قرار است پیگیری اجرای سند تحول بنیادین نظام آموزش و پرورش از دو مسیر انجام شود. او در توضیح مسیرهایی که قرار است دنبال شود، گفت:‌ مسیر اول تحول در مدیریت نظام آموزشی است. سند تحول می‌گوید اگر آموزش و پرورش را مثل گذشته اداره کنیم اتفاقی نمی‌افتد و باید تحول در مدیریت انجام شود. مسیر دوم هم تحول در محتوا و متن برنامه‌های درسی آموزشی و پرورشی است. البته در سال‌های گذشته چند بار خیز برداشته‌ایم تا این مسیر را اجرا کنیم اما همه برنامه‌ها مربوط به ساختار بوده است و متأسفانه بعد از انقلاب به محتوا در آموزش و پرورش کمتر پرداخته‌ایم.

بطحایی به استراتژی‌های وزارت آموزش و پرورش برای تحول در مدیریت اشاره کرد و گفت: مدرسه‌محوری برنامه‌ای است که شروع کرده‌ایم و مصرانه دنبال می‌کنیم تا مدرسه به‌عنوان یک موجود زنده خود استقلال تصمیم‌گیری داشته باشد. ما باید عصایی را که زیر بغل مدرسه گذاشته‌ایم برداریم و اجازه دهیم روی پای خود بایستد. توان مدارس ما زیاد است و اگر اجازه دهیم، شایستگی مدارس افزایش یابد می‌تواند مسائل زیادی را حل کند.

او در ادامه به برنامه‌هایی که برای ورود به مدرسه‌محوری در این وزارتخانه دنبال می‌شود اشاره کرد و افزود: برای ورود به این حوزه از سال گذشته چهار برنامه را به‌صورت آزمایشی اجرا کردیم که از مهر امسال به‌صورت سراسری دنبال می‌شود. اولین برنامه روش انتخاب و انتصاب مدیران مدارس بود. ما در فراخوانی اعلام کردیم که ۳۲۰۰ مدرسه، مدیر می‌خواهند و از معلمان خواستیم در این فراخوان ثبت‌نام کنند، ۱۱ هزار نفر در این فراخوان شرکت کردند که بعد از آزمون و مصاحبه تخصصی، امتیازهای آنها جمع‌آوری شد و در اختیار رئیس منطقه قرار گرفت. این روش فضای شفافی را برای شایسته‌سالاری در بر داشت. دومین برنامه سنجش صلاحیت حرفه‌ای مدیران مدارس بود که از مهر امسال برای همه کشور اجرا می‌شود و در واقع نیم‌رخ شایستگی مدیر هر مدرسه را مشخص می‌کند. ما در این طرح دوره‌های مورد نیاز مدیران را اجرا می‌کنیم و در نهایت گواهینامه به مدیر داده می‌شود تا رتبه مدیریت او را مشخص کند.

به گفته وزیر آموزش و پرورش، کنترل و تضمین کیفیت مدارس دولتی و نیز تفویض اختیار به مدیران مدارس دو برنامه دیگر این وزارتخانه برای ورود به حوزه مدرسه‌محوری است. متأسفانه در سال‌های گذشته به حدی اختیار را از مدیران گرفته‌ایم که به یک مجری تبدیل شده‌اند.

بطحایی بهینه‌سازی منابع انسانی و چابک‌سازی سازمانی و نیز گسترش تعامل و ارتباط با ذی‌نفعان را از دیگر برنامه‌های اجرای تحول در مدیریت اعلام کرد و گفت:‌  این ارتباط با ذی‌نفعان یکی از حلقه‌های مفقوده در آموزش و پرورش است، ارتباط ما با ذی‌نفعان و خانواده‌ها ضعیف بوده است.»

او افزود: چهارمین برنامه ما برای تحول در مدیریت، هدفمندکردن و شفاف‌سازی کمک‌های مردمی به مدارس است. بالاخره کمک‌های زیادی از سوی خانواده‌ها به مدارس می‌شود که باید در خدمت ارتقای کیفیت باشد در حالی که مشخص نبود بخش زیادی از این هزینه‌ها در سر جایش هزینه می‌شود یا نه. از طریق این برنامه به دنبال مدیریت این هزینه‌ها هستیم. همچنین پنجمین برنامه‌ها برای دنبال کردن مسیر اول یعنی تحول در مدیریت،‌ ارتقای بهره‌وری و کیفیت است.

وزیر آموزش و پرورش در ادامه به برنامه‌های این وزارتخانه برای اجرای مسیر دوم یعنی تحول در محتوا و متن برنامه‌های درسی آموزشی و پرورشی اشاره کرد و گفت:‌ اولین برنامه ما گسترش مهارت‌آموزی است؛ آنچه که در مدارس به بچه‌ها آموزش داده‌ایم زیاد منطبق با نیازها نبوده است. متأسفانه بچه‌های ما مهارت‌های لازم در زمینه‌های مختلف از جمله شغلی،‌ فردی، اجتماعی و غیره را کسب نمی‌کنند. حذف رقابت‌های فردی و جایگزینی رقابت‌های گروهی نیز دومین برنامه‌ها برای اجرای مسیر دوم تحول است. رقابت‌های فردی به‌شدت در مدارس گسترش پیدا کرده که ما باید به‌تدریج فعالیت‌های گروهی را جایگزین آن کنیم.

بطحایی سومین برنامه را برای اجرای مسیر دوم تحول، حذف آزمون‌های زائد اعلام کرد و افزود: متأسفانه این آزمون‌ها در آموزش و پرورش اجازه اجرا و تأثیرگذاری برنامه‌های پرورشی و تربیتی را نمی‌دهند و تکیه ما فقط به سطح دانش و حافظه‌محوری بوده است. توسعه جوامع، باعث به وجود آمدن مهارت‌های دیگری شده است که ضرورت دارد دانش‌آموزان ما آنها را یاد بگیرند. دانش‌آموزان ما اول باید زندگی‌کردن را یاد بگیرند. با این حال، متأسفانه لجبازی‌های زیادی هم از سوی برخی مؤسسه‌ها آغاز شده است و به‌صورت گسترده نیز خود را در صدا و سیما تبلیغ می‌کنند، حتی برای پیش‌دبستانی‌ها هم تبلیغات دارند.