عربستان به هم‌پیمانان عرب خود اطمینان داده که هرگز با هیچ طرح صلحی برای خاورمیانه که وضعیت قدس و حق بازگشت آوارگان فلسطینی را تضمین نکند، موافقت نخواهد کرد. این موضع‌گیری سعودی‌ها در راستای کاهش نگرانی‌ها درباره احتمال تایید طرح آمریکا (معامله قرن) از سوی ریاض و نیز جانبداری آنها از اسرائیل در این موضوع حساس است.

به گزارش خبرگزاری رویترز، دیپلمات‌ها و تحلیل‌گران گفته‌اند، تضمین‌های خاصی که ملک سلمان بن عبدالعزیز، پادشاه عربستان به محمود عباس،‌ رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین داده و دفاع علنی او از مواضع ثابت عربی در ماه‌های اخیر باعث شده تا حدودی تصورات مبنی تغییر موضع عربستان تحت رهبری محمد بن سلمان، ولیعهد جوان سعودی عوض شود.

ملک سلمان تصمیم گیرنده است نه ولیعهد

 

براساس گزارش رویترز، این موضوع تا حدودی تردیدها نسبت به اینکه آیا عربستان می‌تواند حمایت عربی را از کمپین جدیدش در پایان دادن به مناقشه اسرائیل و فلسطین جلب کند یا نه، تشدید کرده است. به ادعای رویترز، عربستان بیشتر دنبال ایجاد یک صف از کشورهای عربی در مقابل ایران است.

یک دیپلمات برجسته عرب در ریاض به رویترز گفته است، در عربستان این ملک سلمان است که در این باره تصمیم می‌گیرد نه ولیعهد!

وی افزوده است، اشتباه آمریکا این بود که تصور می‌کرد یک کشور می‌تواند بر بقیه کشورها برای تسلیم شدن فشار وارد کند اما مساله اعمال فشار نیست. هیچ رهبر عربی از مساله قدس یا فلسطینی‌ها چشم پوشی نمی‌کند.

مسؤولان فلسطینی در دسامبر به رویترز تاکید کرده بودند، محمد بن سلمان بر عباس فشار وارد کرده تا طرح آمریکا را بپذیرد آن هم به رغم نگرانی‌هایی که در زمینه دادن خودمختاری محدود به فلسطینی‌ها در داخل مناطق پراکنده در کرانه باختری و بدون حق بازگشت آوارگان فلسطینی دو جنگ ۱۹۴۸ و ۱۹۶۷ به وطن‌شان مطرح است.

چنین طرحی با طرح صلح عربی که عربستان در سال ۲۰۰۲ ارائه کرد کاملا مغایر است؛ طرحی که به زعم عرب‌ها به کشورهایشان پیشنهاد عادی سازی روابط با اسرائیل را در مقابل توافق بر سر تشکیل کشور فلسطین و عقب‌نشینی اسرائیلی‌ها از اراضی اشغال شده در درجنگ ۱۹۶۷ می‌دهد.

اختلاف بین پادشاه و ولیعهد

مقامات سعودی به رویترز تصریح کردند: هیچ اختلافی بین ملک سلمان که حامی طرح عربی است و ولیعهدی که سیاست‌های سفت و سخت در بسیاری از مسائل را تغییر داده و در ماه آوریل به مجله آمریکایی گفته بود، حق اسرائیلی‌هاست که در سرزمین‌ خود در صلح زندگی کنند، وجود ندارد در حالیکه این اظهار نظری نادر از یک رهبر عربی است.

باسم الأغا، سفیر فلسطین در ریاض به رویترز تاکید کرد: ملک سلمان حمایتش را از فلسطینی‌ها در نشستی که اخیرا با عباس داشت، ابراز کرد. ملک سلمان گفت که هرگز فلسطینی‌ها را تنها نمی‌گذارد و هر آنچه آنها بپذیرند می‌پذیرد و هر آنچه آنها رد کنند، رد می‌کند.

سفیر فلسطین گفت: مطرح کردن اسم اجلاس "سران قدس" برای کنفرانس اتحادیه عرب در سال ۲۰۱۸ و اعلام کمک‌های ۲۰۰ میلیون دلاری به فلسطینی‌ها اشاره‌هایی صریح به این است که مساله قدس و آوارگان به میز مذاکره بازگشته است.

این در حالی است که مقامات عربستان هیچ واکنشی درباره تلاش‌های دیپلماتیک درباره قدس ندارند.

دیپلمات‌ها در منطقه می‌گویند، موضع کنونی واشنگتن که مقامات برجسته کاخ سفید در سفر ماه گذشته خود مطرح کردند در برگیرنده اعلام قدس شرقی به عنوان پایتخت کشور فلسطین یا حق بازگشت آوارگان فلسطینی یا توقف شهرک‌سازی‌ها در اراضی فلسطینی‌ که خواهان حاکمیت خود بر آنها هستند، نیست.

جارد کوشنر، داماد و مشاور ارشد دونالد ترامپ،‌ رئیس‌جمهوری آمریکا جزئیات طرح آمریکا را بعد از گذشت ۱۸ ماه ماموریتش درباره دستیابی به صلح مطرح نکرده است.

 

عبور از خط قرمزها

دیپلماتی در ریاض که از جزئیات سفر اخیر کوشنر به عربستان آگاه بود، می‌افزاید، ملک سلمان و ولیعهد با کوشنر دیدار کردند و بن سلمان کسی بود که مذاکرات را اداره می‌کرد و ملک سلمان در پس مذاکرات بود.