تصمیم دونالد ترامپ رئیس جمهور امریکا برای خروج از برجام که با حمایت اعضای تندروی جمهوری ‌خواه در کنگره، لابی گسترده اسراییل و کشورهای عرب مخالف ایران بخصوص عربستان برای ترک توافق هسته ای چندجانبه با ایران که به طور رسمی به عنوان برنامه مشترک اقدام جامع(JCPOA) شناخته می شود و بین ایالات متحده، ایران، چین، روسیه، آلمان، فرانسه و انگلیس روی داده است، نقض روشن قوانین بین المللی بوده است.

این امر نشان می دهد ایالات متحده بجای حمایت از جامعه جهانی در موضوع به اصطلاح مبارزه با اشاعه سلاح های هسته ای به دنبال اهداف دیگری است. دونالد ترامپ با محکوم کردن آنچه که او به عنوان «بدترین معامله» نامیده، در نهایت، ایالات متحده را از توافقنامه، به رغم درخواستهای دیگر امضاکنندگان، شرکای بین المللی و مشاوران خود خارج نمود.

در همین راستا وزیر امور خارجه امریکا طی روزهای گذشته اعلام کرد: دومین دور تحریم های جدید در نوامبر امسال (آبان ماه) وارد فاز اجرایی می شود. این تحریم ها قرار است صادرات نفت ایران را هدف قرار دهد. دولت آمریکا تلاش می کند که هرچه زودتر تعداد بیشتری از کشورها واردات نفت خود از ایران را به صفر برسانند تا درآمدهای این کشور کاهش یابد.

در همین راستا گفتگویی با پروفسور «دیوید فیلیپس» مشاور ارشد «بیل کلینتون» رئیس جمهوری پیشین ایالات متحده آمریکا انجام شده است که در ادامه می آید.

پروفسور «دیوید فیلیپس» در حال حاضر مدیر برنامه صلح و حقوق بشر دانشگاه کلمبیا آمریکا است. وی مشاور ارشد وزارت خارجه دولت کلینتون، معاون پیشین شورای روابط خارجی آمریکا، استاد دانشگاه هاروارد، مشاور ارشد دبیر کل سازمان ملل، عضو ارشد شورای آتلانتیک و رئیس بنیاد حقوق بشر کنگره آمریکا بوده است.

*برخی معتقد هستند تحریمهای جدید آمریکا در خصوص ایران از آنجا که اجماع جهانی را با خود همراه ندارد مانند تحریمهای پیش از برجام مؤثر نخواهد بود. نظر شما چیست؟

خیلی مهم است که در این خصوص انگیزه پرزیدنت ترامپ را درک کنیم و بتوانیم حدس بزنیم.

تحریمهای آمریکا علیه ایران ممکن است چیزی بیش از صرفا برای تأثیرگذاری بر سیاستهای ایران باشد.

این تحریمها می تواند از منظر ترامپ نوعی انتقاد به ایران محسوب شود.

*اینکه تحریم ها با خروج یکجانبه امریکا از برجام شکل می گیرد، درست است اما امریکا می تواند اراده خود را بر دیگر کشورها با اعمال مجازات علیه شرکت های آنها مانند شرکت های اروپایی اعمال کند و آنها را مجبور کند بازار ایران را رها کنند. پس برجام واقعا اهداف ایران را برآورده نمی کند. نظر شما چیست؟

مطابق تحریمهای ثانویه آمریکا علیه ایران، تجارت خارجی ایران دچار مشکل می شود. آمریکا بر اساس این تحریمها می تواند به صورت یکجانبه شرکتهای خارجی که با ایران تجارت می کنند را تنبیه و مجازات کند؛ به ویژه بانکهای خارجی.

*امریکا اعلام کرد که دیگر کشورها باید واردات نفت از ایران را تا ماه نوامبر قطع کنند. اگر ایران نتواند نفت خود را صادر کند آیا به نظر شما در برجام خواهد ماند؟

هر کشوری در نظام بین الملل بر اساس منافع ملی خود عمل و رفتار می کند. برخی کشورها از جمله ترکیه به واردات نفت و انرژی از ایران وابسته هستند. ترکیه پیشتر هم تحریمهای آمریکا علیه ایران را نقض کرده و بدان توجهی نکرده است.

در محاکمه رضا ضراب هم مشخص شد تحریمهای آمریکا علیه ایران در بالاترین سطح دولت ترکیه مورد بی توجهی قرار گرفته است.

*بر اساس تحول جدید در برجام پیش بینی شما در مورد این توافق چیست؟

ترامپ اصرار دارد که مذاکرات مجدد در خصوص برنامه هسته ای ایران صورت گیرد تا بر اساس آن بتواند بند «غروب خورشید» را حذف کند و از منظر خود برنامه هسته ای ایران را کلا و برای همیشه متوقف کند.

اما باید توجه داشت که غرور ایرانی فاکتور و عامل قوی ای است. من فکر نمی کنم که مقامات ایرانی تن به خواسته های ترامپ بدهند و تحت فشار امتیاز بدهند.