فضای مجازی با هر تعریفی، قلمرویی وسیع، بدیع و بکر است که برای ساکنانش آزادی، فرصت، دلهره، آسیب و محدودیت به همراه آورده است.

اهمیت این قلمرو تا حدی است که امروزه برخی اندیشمندان، سخن از دو جهانی شدن دنیای معاصر می کنند.

با توجه به جذابیت این فضا که از آن به عنوان &#۳۹;جادوی جهان نمای هزاره سوم&#۳۹; یاد می شود بسیاری از افراد جامعه در محیط های خانه و کار، غرق در این فضا شده اند.

در این میان، ایران یکی از کشورهایی است که کاربرانش ساعات زیادی از اوقات خود را در شبکه های اجتماعی حضور دارند و حتی برخی مسئولان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اعلام کرده اند که ایرانی ها حدود ۵ تا ۹ ساعت وقت خود را در شبکه های اجتماعی می گذرانند این در حالیست که استاندارد حضور روزانه کاربران در این شبکه ها ۱۰۹ دقیقه است.

بر اساس تحقیق یک سایت آماری در باره میزان حضور کاربران ایرانی در شبکه های مجازی، ۷/ ۶۲ درصد از کاربران کشورمان در شبکه های اجتماعی، متأهل و ۳/ ۳۷ درصد مجرد هستند.

طبق این تحقیق، ۳/ ۳۴ درصد از کاربران بین ۱۸ تا ۲۹ سال، ۸/ ۴۱درصد بین ۳۰ تا ۴۹سال و ۹/ ۲۳ درصد بالای۵۰ سال سن دارند.

از عمده دلایل گرایش افراد به استفاده اعتیادآور از اینترنت، تمایل آنها به دوری گزیدن از مشکلاتی است که در زندگی حقیقی و شخصی خود با آن روبه رو هستند.

هویت یابی و تعامل اجتماعی از دیگر دلایل گرایش مفرط افراد به فضای مجازی است.

همچنین نارضایتی از زندگی زناشویی، فشار کاری، مشکلات مالی، نداشتن امنیت، اضطراب، دعواهای خانوادگی و زندگی محدود اجتماعی از دیگر دلایل حضور اعتیادگونه افراد برای حضور در اینگونه فضاهاست.

امروزه با ورود شبکه های اجتماعی به درون خانواده ها میزان تعامل اعضای خانواده با یکدیگر کمرنگ شده و با بروز مشکلات جدی، لذت واقعی زندگی افراد سلب شده است.

روانشناسان معتقدند: اگر عوامل زمینه ساز اعتیاد به فضای مجازی اعم از ناتوانی در برقراری روابط سالم اجتماعی، مشکلات روانشناختی از قبیل افسردگی و اضطراب، کم تحرکی، تنبلی، گمنامی، راحتی و آسودگی را بهتر بشناسیم می توانیم در درمان این نوع اعتیاد نوین موفق تر عمل کنیم.

یک روانشناس تربیتی معتقد است که برای رهایی از فضای مجازی باید اول احساس و نیاز خود را برای گرایش به رایانه یا گوشی همراه شناخت و سپس بر عامل زمان حضور در فضای مجازی مدیریت کرد.

زهره کثیری افزود: با توجه به اینکه اغلب افرادی که دچار اعتیاد مجازی و اینترنتی هستند، خود را از خانواده، دوستان، فعالیت‌ها و عادات اجتماعی که پیش از این از آنها لذت می‌بردند، جدا کرده اند، برای رفع این حالت باید برای برقراری ارتباط دوباره با دوستان و خانواده خود تلاش کنند.

وی اظهار کرد: افراد معتاد به فضای مجازی باید با انجام روزمره فعالیت‌های اجتماعی، سرگرمی و ورزش، از نشستن بی‌هدف پای اینترنت یا در دست گرفتن گوشی همراه خودداری کنند.

این روانشناس افزود: اگر فرد نتواند با استفاده از روش های ذکر شده مشکل خود را حل کند، بهتر است از یک مشاور یا روانشناس برای کاهش وابستگی اش به فضای مجازی راهنمایی بگیرد.