در این نشست که با موضوع دستاوردهای انقلاب اسلامی در حوزه کتاب بود، صاحبنظران ضمن مقایسه میان وضعیت کتاب و کتابخوانی در پیش از انقلاب به تشریح دستاوردهای انقلاب اسلامی در ترویج کتاب و کتابخوانی، توسعه کتابخانه‌ها و میزان نشر کتاب پرداختند.

جزو ۲۰ کشور برتر در مطالعه هستیم

محمدحسین صفار هرندی، وزیر اسبق فرهنگ و ارشاد اسلامی در نشست «شنبه‌های انقلاب»، با اشاره به رونق یافتن انتشار کتاب در بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، سهم کتاب‌های دفاع مقدسی را در جلب توجه مخاطبان کتاب، حائز اهمیت دانست و گفت: اقداماتی برای همگانی کردن رجوع به کتاب صورت گرفت که حتی تشکل‌های غیردولتی هم در آن سهم داشتند و به لطف خدا شاهد انتشار گسترده برخی کتب در طرح‌های تشویقی بودیم. بخشی از کتاب‌ها که در زمینه شمارگان نظیر ندارند مربوط به حوزه دفاع مقدس است. عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام با انتقاد از جریان روشنفکری که جمهوری اسلامی را به سانسور متهم می‌کند، این سؤال را مطرح کرد که چرا این جریان نمی‌گذارد کتاب هایی که در نقد غرب در خود کشورهای غربی منتشر شده است، در جامعه تزریق شوند؟! صفار هرندی با تأکید بر اینکه سرانه مطالعه در ایران، بعد از انقلاب چندین برابر شده است، گفت: میزان سرانه مطالعه ایران با 20 کشور دنیا برابر است که این میزان از 12 تا 13 دقیقه به 20 دقیقه رسیده است. در ادامه وزیر اسبق ارشاد، خواستار استفاده از ظرفیت‌های موجود از جمله تریبون‌های نماز جمعه برای معرفی کتاب شد و از کم کاری در این زمینه انتقاد کرد.

جمهوری اسلامی عقاید را سانسور نمی‌کند

شهریار زرشناس، محقق و نویسنده نیز در نشست «شنبه‌های انقلاب» به بررسی شیوه برخورد نظام جمهوری اسلامی و حکومت پهلوی با جریان آزاداندیشی و نشر عقاید مختلف پرداخت. زرشناس توجه به آزادی بیان را یکی از دستاوردهای انقلاب اسلامی عنوان کرد و گفت: با پیروزی انقلاب اسلامی، فرآیند آزادی اندیشه و تفکر نشر و اندیشیدن، جانی تازه گرفت؛ موضوعی که اساساً در تاریخ ایران بی‌سابقه بود، اما این دستاورد بزرگ انقلاب اسلامی مورد هجمه بی‌سابقه و سنگین تبلیغات دشمن قرار گرفته است.

زرشناس با اشاره به دستاورد انقلاب اسلامی در گذر از دوران شبه مدرنیته تصریح کرد: ظهور عصر شبه‌مدرنیته در ایران موجب انقطاع آثار نشری و مکتوب از پیشینه تاریخی شد؛ تاریخی که میان هسته و میراث نظری ایرانیان تفرقه ایجاد کرد اما انقلاب اسلامی موجب احیای تفکر و خیزش به سمت پیشینه تاریخی خودمان شد، بدین سبب بعد از انقلاب اسلامی زمینه بازگشت به خود و ایجاد افق برای دستیابی این میراث ازدست‌رفته فراهم شد. پژوهشگر و عضو هیئت‌علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با بیان اینکه در دو قرن گذشته جریان شبه مدرنیته در ایران غلبه فکری داشته است، ادامه داد: انقلاب به‌عنوان نماد خیزش اسلامی برای تفکر جدید و میل به‌سوی خودآگاهی تاریخ کشور افق گشایی کرد، این روند ادامه دارد و تاکنون نیز در حال رشد و بالندگی است. اگر انقلاب اسلامی با همین روند تداوم یابد شاهد زاینده و رنسانس بی‌سابقه در تولیدات تئوریک خواهیم بود.

وی با بیان اینکه پیروزی انقلاب اسلامی باعث رشد آزاداندیشی شد، گفت: در جمهوری اسلامی یک اثر تئوریک هرگز سانسور نشده و برای نشر آن محدودیت ایجاد نشده است و من این را با اطمینان عنوان می‌کنم. یکی از نمونه‌های این مورد نشر آثار مارکسیستی است. در حالی که از زمان ورود این اندیشه به ایران تا سال 57 همیشه کتب کلاسیک مارکسیستی به صورت آزادانه انتشار نداشتند اما بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در حالی که گروه‌های مارکسیستی علیه جمهوری اسلامی قیام مسلحانه کردند اما کتب اندیشه‌ای آنها آزادانه منتشر شد و این نشان از سعه صدر و وسعت نظر نظام اسلامی دارد که مجوز نشر آثار اصلی‌ترین نظریه‌پردازان مارکسیست را صادر کرد.

دوره پهلوی خواندن کتاب حبس داشت

شهریاز زرشناس با مقایسه فضای آزاد نشر در جمهوری اسلامی با دوره خفقان پهلوی، تأکید کرد: فضایی که انقلاب اسلامی برای آزادی اندیشه و تفکر احزاب و جریان‌های مختلف ایجاد کرد باعث شد تا جریان‌های لیبرالی برای چاپ آثار و تولیدشان مجوز بگیرند، فضای آزادی اندیشه به‌قدری پس از انقلاب رشد پیدا کرد که برخی از جریان‌های مخالف نیز فرصت سوءاستفاده پیدا کردند اما در هیاهوی جریان‌های تبلیغاتی همواره این‌گونه القا می‌شود که انقلاب اسلامی مخالف آزادی اندیشه بوده و فضای دیکتاتوری و خفقان ایجاد نموده است. این نویسنده تصریح کرد: به جرئت می‌توان ادعا کرد در حوزه نشر و آثار نظری هیچ ممیزی وجود ندارد، باید قدر فضایی که پس از انقلاب اسلامی ایجاد شد را بدانیم، قبل از انقلاب برای نوشتن، چاپ و خواندن یک رمان، افراد به سه سال زندان محکوم می‌شدند، اگر کتاب‌های تاریخ معاصر را بخوانیم و بدانیم که در دوران رضاشاه چندین شاعر مملکت در فضای خفقان آن دوران کشته شدند، آنگاه فضای آزاد پس از انقلاب را درک می‌کنیم.

امام خمینی(ره) مروج کتابخوانی بود

مجتبی رحماندوست نویسنده و نماینده سابق مجلس شورای اسلامی، دیگر سخنران مراسم روز گذشته «شنبه‌های انقلاب» در محل نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران بود. رحماندوست یکی از مهم‌ترین مواردی را که حساسیت ساواک را درباره دانشجویان برمی‌انگیخت کتاب و کتابخوانی عنوان کرد و گفت: این حساسیت به گونه‌ای بود که اگر یک دانشجو در اتاق خود از کتاب نهج‌البلاغه استفاده می‌کرد مجرم شناخته می‌شد.

نماینده سابق مجلس شورای اسلامی با اشاره به نقش امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری در ترویج کتابخوانی تصریح کرد: رهبران انقلاب اسلامی، کتابخوان‌های حرفه‌ای و مؤلفان برجسته هستند؛ ارتباط رهبر انقلاب با کتاب در میان رهبران جهان استثنایی است و ایشان مؤلفی برجسته، کتابخوان حرفه ای، منتقد ممتاز و مروج پرانگیزه و حامی همه جانبه کتاب هستند.

این نویسنده ادامه داد: انقلاب اسلامی ایران فضایی را برای همه نویسندگان و مطالعه کنندگان کتاب به وجود آورد که حجت را برای تولید کتاب و کتاب خواندن بر همه تمام کرده است. امروز در فضای انقلاب کسی نمی‌تواند ادعا کند که برای تولید یک رمان سوژه نیست زیرا انقلاب فضای آزاد و بازی را در این زمینه ایجاد کرده است. مریم جدلی دبیر انجمن ناشران زن مسلمان و محمد اللهیاری، معاون سابق توسعه کتابخانه‌ها و کتابخوانی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور از دیگر سخنرانان این مراسم بودند. در انتهای مراسم نیز از دو تن از فعالان حوزه نشر تقدیر به عمل آمد. نشست «شنبه‌های انقلاب» در روزهای آینده نیز ادامه دارد.