با این حال این ایده هنوز به عمل نرسید. البته در بخش‌هایی و بین جریان‌هایی تعاملاتی رخ داد اما وسعت آن در حدی نبود که بتوان نام آن را گفت‌وگوی ملی گذاشت. با این حال روزگذشته اسحاق جهانگیری به عنوان یکی از مطرح‌ترین اصلاح‌طلبان حاضر در قدرت این ایده را مطرح کرد و همین موضوع توجهات را جلب کرده تا شاید حرکت در راه عمل به گفت‌وگوی ملی آغاز شود. محمود میرلوحی، فعال سیاسی اصلاح‌طلب معتقد است که می‌توان با تشکیل اتاق‌های فکر و تقسیم‌بندی حوزه‌های مختلف اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی آن را به عمل نزدیک‌تر کرد.

 

روزگذشته اسحاق جهانگیری در یک سخنرانی صحبت از گفت‌وگوی ملی به عنوان یک راهکار سیاسی برای افزایش همدلی در راستای حل مشکلات کشور کرد. به نظر شما اینکه این صحبت از جایگاه معاون اول بیان می‌شود چه پیامی دارد؟

 

معاون اول رییس‌جمهور به عنوان یک اصلاح‌طلب در سخنرانی اخیرش بر ضرورت آغاز گفت‌وگوی ملی به عنوان یک راهکار تاکید کرده است. ضمن اینکه مقام‌معظم رهبری پیشتر از آقای جهانگیری خواسته بود تا نظرات اصلاح‌طلبان را به ایشان منتقل کند. معاون اول در جناح رقیب و جریان اصلاحات جایگاه ویژه‌ای دارد و این گفته می‌تواند عملی شدن این راهکار را تسریع کند.

 

گفت‌وگوی ملی چقدر امکان اجرایی شدن دارد؟ به هر حال مدت کمی نیست که این ایده از سوی اصلاح‌طلبان بیان شده است. چرا به مرحله عمل نرسید؟

 

در انتخابات اخیر ریاست‌جمهوری اجتماعات مردمی برخی گسل‌های موجود در اجتماع را به گوش مسوولان رساند. مشکلاتی در حوزه جوانان، زنان، اقوام و اقتصادی از جمله این گسل‌ها بودند. نرخ مشارکت بالا در انتخابات در دنیا کم نظیر بود اما متاسفانه هنوز تلاش نمی‌کنیم با دیدن این واقعیت‌ها به مرحله عمل برسیم. متاسفانه در همین راستا پیشنهاد همکاری جناح‌ها و گفت‌وگوی ملی داده شد، اما عملی نشد. نه تنها اعتنایی به این ایده نشد بلکه در، بر پاشنه قبلی چرخید. برخی تندروها و حتی رسانه ملی جامعه را به‌شدت دو قطبی کردند. اگر بخواهیم صدای اعتراضات اخیر مردم را بشنویم باید مساله اقتصاد و مشکلات نظام بانکی کشور را حل کنیم. باید تبعیض حوزه‌های زنان و اقوام مورد توجه قرار بگیرد. اخیرا وزارت کشور جلساتی را در همین راستا برگزار کرده و گفت‌وگوی احزاب را کلید زده است. پیشنهاد من این است که لااقل همین جلسات در حضور مقام معظم رهبری و آقای رییس‌جمهور برگزار شود. لااقل بین احزاب بتوانیم گفت‌وگویی را برقرار کنیم. گفت‌وگو بین دو جناح کشور باید در دستور کار قرار بگیرد.

 

آیا گفت‌وگو بین جناح‌ها شمولیت ملی بودن را دارد؟

 

آغاز راه گفت‌وگوی ملی می‌تواند با دو جناح سیاسی کشور باشد. آنها امروز از تریبون‌ها یکدیگر را خطاب قرار می‌دهند. متاسفانه صدا و سیما نیز همکاری خاصی در این زمینه نمی‌کند. بیشتر به یک طیف سیاسی خاص توجه می‌کند. بعد از اعتراضات و تظاهرات اخیر نیز تحولی برای دستیابی به گفت‌وگوی ملی نمی‌بینیم. جریان‌های سیاسی نیز تمایل و اقدامی برای آغاز تعاملات انجام نداده‌اند. گروه‌های دیگری هم هستند که اصلاح‌طلب و اصولگرا نیستند اما در چارچوب قانون اساسی می‌خواهند کار کنند. وقتی که جریانی مثل نهضت آزادی اصرار دارد که در چارچوب قانون اساسی می‌خواهد فعالیت کند، چرا بگوییم که حتما چنین قصدی ندارید. می‌توان گروه‌های دیگر را هم به رسمیت شناخت. برای گفت‌وگوی ملی در مراحل بعدی می‌توان از چنین گروه‌هایی نیز دعوت کرد.

 

ایده شما برای عملی شدن این راهکار چیست؟ در چه صورتی می‌توان این مساله را از حالت ایده و انتزاعی بودن خارج کرده و به عمل رساند؟

 

گفت‌وگوها در سطح ملی می‌توانند در حوزه‌های مختلفی انجام شوند. در حوزه‌های اقتصادی و اجتماعی و سیاسی می‌توان چنین گفت‌وگو‌هایی ترتیب داد و از متخصصین امر بهره برد. امروز اشتغال وابسته به منابع مالی خارجی است و نیازمند افزایش سرمایه‌گذاری‌های خارجی است. اگر قرار است که پیام اعتراضات اخیر مردم را دریافت کنیم و منتظر حادثه‌ دیگری برای بیرون آمدن از انفعال نمانیم باید به جای اتاق‌های بحران و حل آشوب، اتاق‌های فکر و گفت‌وگوی پیش از بحران تشکیل دهیم و گفت‌وگوی ملی را پیش ببریم. مسوولان در ایجاد فضای تعامل در کشور تعلل کردند و باید این تعلل را امروز جبران کنیم. لذا به‌شدت نیازمند گفت‌وگو هستیم و حتی در حوزه مسائل امنیتی نیاز به گفت‌وگو احساس می‌شود. مساله امنیت فضای مجازی را باید با تعامل پیش ببریم. اتاق‌های فکری که بر اساس تحلیل‌های اجتماعی شکل می‌گیرد باید در این موارد تصمیم‌گیری کنند. اگر با محورهای ویژه گفت‌وگوهایی را ترتیب بدهیم زودتر به نتیجه خواهیم رسید. مدت‌هاست که صحبت کردن سیاستمداران کشور مونولوگ است. به این مونولوگ‌ها باید پایان داد و حرف‌های دیگر را شنید. دیالوگ و تبادل نظر، راه‌حل امروز مشکلات کشور است و متن جامعه از این امر استقبال خواهد کرد.