اسحاق جهانگیری معاون اول رییس جمهور میانه های اسفندماه سال گذشته در مراسم رونمایی از سامانه جدید سهام عدالت گفته بود که قرار است ۵۰ میلیون ایرانی دارنده سهام عدالت پس از یک دهه از واگذاری این سهام ها تعیین تکلیف شوند و سود به حسابشان واریز شود.

او البته این را هم گفته بود که ۶۰ بنگاهی که در اختیار سهام عدالت قرار دارند، جزء بهترین بنگاه های ایران هستند و ارزش سهام آن ها روز به روز افزایش پیدا خواهد کرد.زیرا یکی از محورهای ساماندهی طرح سهام عدالت این بود که ۶۰ بنگاه مهم کشور از بلاتکلیفی خارج شوند تا بتواند به بهترین شکل بهره ور و سودآور شوند.

وی ابراز امیدواری کرده بود که این اقدام در زندگی همه مردم بخصوص طبقات ضعیف جامعه مفید واقع شود.موضوعی که حالا باید در بلند مدت منتظر ماند و نتایج آن را در زندگی دارندگان سهام عدالت جستجو کرد.

به دنبال وعده معاون اول رییس جمهور و پس از رونمایی از این سامانه تازه،سازمان خصوصی سازی ماموریت یافت تا کسانی که سقف سهام یک میلیون تومانی خود را تکمیل می کنند،دسته بندی کرده و آنها را در لیست دریافت کنندگان سود سهام عدالت در سال جاری قرار دهد.

چند نوبت فرصت برای تکمیل اطلاعات خواسته شده تا شهریور ماه به طول انجامید و سرانجام میانه دی ماه با دستور رییس جمهوری فرمان واریز سود سهام عدالت صادر شد و به دنبال آن سازمان خصوصی سازی اعلام کرد که مالکان کل سهام یک‌میلیونی عدالت سود علی الحساب امسال را دریافت خواهند کرد.

آنطور که این سازمان اعلام کرده:« ۵۰هزار تومان و به مابقی حدود ۲۶۰۰۰ تومان سود در فاز اول پرداخت می‌شود.

۳۳ میلیون نفر سهامداران جز

اگرچه سال گذشته اعلام شده بود که تعداد دریافت کنندگان سهام عدالت 50 میلیون نفر هستند،اما بخشی از کسانی که سهام عدالت در دست داشتند،نسبت به تکمیل اطلاعات خود اقدام نکرده اند.از همین رو،براساس اعلام سازمان خصوصی سازی تعداد سهامداران این مرحله 33 میلیون نفر اعلام شد.

جعفر سبحانی مشاور رییس کل سازمان خصوصی‌سازی در این رابطه گفته است:« تمامی مشمولان سهام عدالت که ثبت نام‌ خود را به درستی انجام داده و کد شبای خود را در سامانه این سهام اعلام کرده اند سود سهام خود را دریافت کرده اند و اخباری که مبنی بر عدم واریز سود وجود دارد، صحت ندارد. کار واریز سود به بانک‌های مختلف سپرده شده است؛ اما ممکن است بانکها مطابق با روشی که خود برای اعلام واریز دارند این موضوع را به مشتری اعلام نکرده باشند.»

البته اطلاعات منتشر شده از سوی سازمان خصوصی سازی نشان می دهد،سود واریز شده به حساب مشمولین مربوط به سال مالی 95 بوده به همین دلیل سهامدارانی که موجودی خود را در سال جاری تا سقف یک میلیون تومان تکمیل کرده اند در سال جاری مشمول دریافت سود کامل می شود.البته به گفته جعفر سبحانی  مرحله دوم را تا نوروز ۹۷ به حساب مشمولین واریز خواهد شد.

او گفته است:« سهامدارانی که در سال ۹۶ الباقی بدهی سهام عدالت واگذار شده به خود را تسویه کرده باشند، برای دریافت سود سال مالی ۹۶ شرکت‌ها که مجامع آن‌ها در تیر ماه ۹۷ برگزار می‌شود، می‌توانند طی آبان و آذر ۹۷ که موعد توزیع سود فرا می‌رسد، به تناسب مبلغ یک میلیون تومانی سهام خود از سود کامل عملکرد دوره مالی ۹۶ شرکت‌ها برخوردار خواهند شد.»

سهام عدالت از آغاز تا تعیین تکلیف

به دنبال فرمان مقام معظم رهبری برای اجرای بازنگری در اصل ۴۴ قانون خصوصی سازی،بندی به مصوبات این اصل تحت عنوان سهام عدالت اضافه شد که حکایت از پرداخت سهام عدالت به اقشار آسیب پذیر جامعه داشت.به دنبال آن در سال ۱۳۸۵ طرحی تحت عنوان توزیع سهام عدالت  اجرایی شد که بر اساس آن قرار شد در مدت ۱۰ سال، سود سهام اعطایی به مشمولان به‌جای پرداخت به آنها بابت اقساط سهامشان کسر شود و پس از آن سهامداران بتوانند سهام عدالت خود را خرید و فروش کنند.

براساس قانون تجارت ، شرکت ها هشت ماه پس از برگزاری مجامع خود برای توزیع سود فرصت دارند.بنابراین اگر مجمع عمومی یکی از شرکت های مشمول سهام عدالت تیرماه برگزار شود، تا اسفند ماه فرصت دارد سود متعلقه را برای توزیع میان سهامداران واریز کند.

جعفر سبحانی مشاور سازمان خصوصی سازی می گوید:« اگر فرد مشمول بدهی خود تا سقف یک میلیون تومان را به حساب سازمان خصوصی واریز نکرده و حدود ۵ میلیون ریال (۵۰۰ هزار تومان) سهام در اختیار داشته باشد، حدود نیمی از این مبلغ را به عنوان سود دریافت خواهد کرد. در هر مرحله بخشی از سود سهام عدالت به نسبت واریز شرکت ها بین مشمولان توزیع می شود.دهک های پایین جامعه و مشمولان تحت پوشش کمیته امداد و بهزیستی در اولویت واریز سود هستند اما به طور کلی واریز سود به صورت مرحله به مرحله خواهد بود.

حالا مرحله نخست سود سهام عدالت مشمولان به حساب آنها در حال واریز شدن است که مطابق آن مشمولانی که میزان سهام عدالت آنها یک‌‌میلیون تومان است (شامل مشمولان مددجوی کمیته امداد و سازمان بهزیستی و نیز افرادی که از محل آورده نقدی خود اقدام به تسویه مانده بدهی اقساط سهام خود نموده‌اند) بابت عملکرد سود سال مالی ۹۵ شرکتهای سرمایه‌پذیر، ۱۵۰ هزار تومان سود دریافت خواهند کرد که البته این سود به‌مرور و طی دو یا سه مرحله به حساب آنها واریز خواهد شد که در مرحله اول، این افراد ۵۰ هزار تومان سود می‌گیرند.

در این راستا از سال ۸۵ تاکنون ۴۹ میلیون و ۲۲۶ هزار نفر از افراد جامعه به‌عنوان مشمولان سهام عدالت شناسایی شده و به آنها سهام تعلق گرفته است.

ارزش سهام عدالت چقدر است؟

اگرچه خیلی ها بعد از واریز سود سهام عدالت، رقم واریزی سود سهام عدالت را دستمایه طنز قرار دادند،اما برای بسیاری هم این سئوال پیش آمد که آیا این رقم 50 هزار تومان سود سالانه قرار است،همین رقم باقی بماند؟

بررسی ها نشان می دهد سهامی که یازده سال پیش یک میلیون تومان بوده حالا دو میلیون و 400 هزار تومان ارزش دارد و این ارزش با رشد اقتصاد و افزایش معاملات ارزش معاملات بازار سرمایه بیشتر هم خواهد شد.یعنی می توان گفت یک سرمایه گذاری هر چند اندک اما مطمئن است.

اسحاق جهانگیری معاون اول رییس جمهور در این رابطه گفته است:« ما سه سال وقت گذاشتیم که راهکاری پیدا کنیم که ۷۰ میلیون ایرانی در کارخانجات شریک باشند و هم اکنون به جمعیت زیر پوشش کمیته امداد و بهزیستی یک‌ میلیون تومان پرداخت کرده‌ و سهامشان ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان ارزش دارد و امسال نیز سود سهام آنها مانند همه افراد دیگر سهامدار در شرکت‌ها به مبلغ ۱۵۰ هزار تومان پرداخت شده است.»

سهامی که از صفر طی دهسال گذشته کلید خورده حالا بیش از ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان ارزش دارد. در عین حال که به گفته عبدلله پوری حسینی رئیس سازمان خصوصی سازی این امکان برای افرادی که دعوت‌نامه سهام عدالت دارند اما به هر دلیل از ثبت نام نهایی سهام عدالت جا مانده‌اند، وجود دارد که در آینده پس از پایان پروسه پرداخت سود، تعیین تکلیف شده و به حق‌شان برسند. آنطور که پوری حسینی گفته :« این افراد که تعداشان بیش از یک‌ میلیون و ۸۰۰ هزار نفر است و به قول معروف  جاماندگان سهام عدالت لقب گرفته اند، هم از تصمیم تازه دولت برای سهام عدالت جا نخواهند ماند.

البته به جز جاماندگان،حقوق اموات هم سرجای خود باقی خواهد ماند.براساس اعلام سازمان خصوصی سازی آنن دسته از مشمولانی که تا ۳۱ مرداد امسال شماره شبای حساب بانکی خود را در سامانه سهام عدالت ثبت کرده‌اند و پس از این مدت فوت شده‌اند، مشمول دریافت سود سهام عدالت هستند.