این روزها تخم مرغ همچون گرانی اش به بحثی داغ در محافل عمومی و شبکه های اجتماعی تبدیل شده است اما کمتر کسی از مهمترین علت آن یعنی شیوع آنفلوانزای فوق حاد پرندگان در برخی نقاط کشور سخنی به میان می آورد. 

حدود ۸۰ درصد از تخم مرغ مورد نیاز ایران از تولیدات هفت استان کشور از جمله تهران، البرز، قم، خراسان رضوی، آذربایجان شرقی و اصفهان تامین می شود و شیوع آنفلوانزای فوق حاد پرندگان و جمع آوری طیور بیمار در برخی از این استان ها باعث توقف تولید به علت تمام نشدن دوره تولید تخم مرغ در این استان ها شده است. 

این تعطیلی موقت تولید باعث به هم ریختن توازن عرضه و تقاضا تخم مرغ طی یک ماه گذشته در کشور و افزایش حدود ۲ برابری قیمت این محصول در بسیاری از استان ها شد بطوریکه کردستان نیز از گزند گرانی این محصول پر تقاضا در امان نماند. 

دولت برای کنترل قیمت این محصول طی مصوبه ای برای کاهش تعرفه واردات تخم مرغ و آغاز ثبت سفارش آن اقدام کرد و نتیجه بخش بودن آن نیازمند زمانی حداقل دو هفته ای است که مردم نیز برای موفقیت در این کنترل قیمت لازم است پای کار آمده و با کاهش تقاضای خود یاور دولت باشند. 

این روزها هر شانه تخم مرغ در کردستان با رشد نزدیک به ۲ برابری بین ۱۶۰ تا ۱۷۰ هزار ریال به فروش می رسد و به گفته مرادی یکی از فروشندگان مرغ، ماه قبل یک شانه تخم مرغ بین ۹۰ تا ۱۰۰ هزار ریال عرضه می شد. 

وی گفت: رشد ۲ برابری در قیمت مرغ حداقل چند ماه طول می کشد اما این رشد در تخم مرغ روند کمتر از یک ماه دارد که این رویه نیازمند کنترل بیشتر است. 

وی با اظهار بی اطلاعی از علت این گرانی گفت: با توجه به وضعیت بازار، تقاضای این محصول بیشتر شده و شاید این خود عاملی بر افزایش این محصول پر مصرف شده است. 

منصور بردازه از توزیع کنندگان عمده تخم مرغ در سنندج نیز با بیان اینکه هم اکنون کارتن ۱۲ کیلویی تخم مرغ بین ۹۰۰ تا ۹۳۰ هزار ریال از سایر استان ها خریداری می شود، گفت: با وجود افزایش ۲ برابری قیمت تخم مرغ در یک ماه گذشته تقاضای آن نیز از سوی خرده فروشان رشد محسوسی داشته است. 

وی که تخم مرغ را از استان قم خریداری و در سنندج توزیع می کند، ادامه داد: قیمت تخم مرغ از ابتدای ماه مبارک رمضان (اواسط خرداد) تا اوایل آذر سال جاری ثابت مانده بود و کمترین نوسان را داشت. 

بردازه اظهار کرد: انتظار می رود سازمان جهاد کشاورزی که عهده دار تنظیم بازار در خصوص محصولات کشاورزی و دامی است با حمایت از عرضه کنندگان پیشگام در کنترل قیمت تخم مرغ در استان باشد. 

مدیر تنظیم بازار سازمان جهاد کشاورزی کردستان نیز در این ارتباط گفت: با وجود اینکه کردستان جزو استان های عاری از وجود آنفلوانزای فوق حاد پرندگان است اما به علت کاهش تولید تخم مرغ در سطح کشور به خصوص استان های شمالی از عواقب گرانی این محصول در امان نمانده است. 

شهریار حنیفی ادامه داد: عدم تعادل در بازار عرضه و تقاضا مهمترین علت گرانی این محصول در کشور است و این مدیریت هم اکنون هماهنگی های لازم با سازمان مرکزی را در خصوص تامین تخم مرغ مورد نیاز بعمل آورده است. 

وی با بیان اینکه دولت مجوز واردات تخم مرغ به کشور را صادر کرده است، افزود: از تمام فعالان بخش خصوصی دعوت می کنیم با مراجعه به سازمان جهاد کشاورزی و اخذ معرفی نامه به شرکت وارد کننده برای خرید این محصول و توزیع آن در سطح استان اقدام کنند. 

حنیفی همچنین با انتقاد از فرهنگ اشتباه خرید بیشتر در زمان گرانی کالا گفت: تنش های احتمالی در هر بازار اجتناب ناپذیر است و اگر در این مواقع مردم خرید را مدیریت کنند شاهد رشد حبابی قیمت محصولات نخواهیم بود. 

معاون بهبود امور دام سازمان جهادکشاورزی هم شیوع آنفلوانزا را فرصتی برای افزایش قیمت تخم مرغ اعلام کرد و گفت: وزارت جهاد کشاورزی و سازمان دامپزشکی کشور برای رعایت سلامتی صنعت طیور اقدام به جمع آوری طیور بیمار در واحدهای تولیدی و جایگزینی پولت مرغ در این واحدها کردند بنابراین تا رسیدن مرغ های جایگزین به مرحله تولید مدتی زمان لازم است. 

به گفته فرزاد معاونی، توقف تولید باعث کاهش عرضه در بازار شده و طبق برنامه ریزی های وزارت جهاد کشاورزی انتظار می رود در روزهای آینده علاوه بر کنترل قیمت شاهد کاهش آن نیز باشیم. 

وی همچنین در خصوص برنامه های سازمان جهاد کشاورزی کردستان برای افزایش میزان تولید تخم مرغ در استان گفت: مصرف سالانه استان حدود ۱۶ هزار تن برآورد می شود که واحدهای مرغداری تخم گذار در استان حدود ۶ هزار تن آن را تامین می کنند. 

وی یادآور شد: سه واحد دیگر نیز در حال احداث هستند و با مشارکت بخش خصوصی سه واحد ۱۴۰ هزار تا ۱۸۰ هزار قطعه ای دیگر نیز در مرحله اخذ پروانه برای احداث قرار دارند. 

به گزارش ایرنا، ۷۲۷ واحد مرغ گوشتی در کردستان با ظرفیت حدود ۱۴ میلیون و ۴۵۹ هزار و ۴۰۰ قطعه در دوره و حدود ۵۸ میلیون قطعه در سال با توان تولید ۱۰۰ هزار تُن گوشت مرغ در حال فعالیت است. 

مصرف سالیانه گوشت سفید استان سالیانه ۴۰ هزار تن است و تولید مازاد بر نیاز کردستان به ۱۲ استان صادر می شود. 

هم اکنون ۱۳ هزار و ۵۰۰ نفر در صنعت مرغداری و صنایع وابسته به آن از جمله واحدهای مرغداری گوشتی، مرغ مادر، خوراک طیور و کشتارگاه ها مشغول بکار هستند و طبق برآورده های صورت گرفته بیش از ۱۰ هزار میلیارد ریال در صنعت مرغداری و سایر حلقه های این زنجیره در کردستان سرمایه گذاری شده است. 

از صنایع مرتبط با این فعالیت، ۶ کشتارگاه صنعتی مرغ با ظرفیت ۱۶ هزار قطعه در ساعت، ۱۵ کارخانه اختصاصی خوراک طیور به ظرفیت سالیانه ۳۶۰ هزار تُن، چهار واحد ذرت خشک کنی به ظرفیت ۶۲ هزار تُن و نیز سه واحد فرآوری کود مرغی به ظرفیت ۵۰ هزار تُن در سال وجود دارد.