دنیای اقتصاد - در پی اخبار ضد و نقیضی که از نتیجه مذاکرات سه کشور ایران، هند و پاکستان در خصوص خط لوله صلح به گوش می‌رسید، خبرگزاری‌های خارجی از انتخاب یک مشاور بین‌‌المللی جهت بررسی قیمت گاز در منطقه و ارائه پیشنهاد یک قیمت واحد خبر داده بودند که برخی خبرگزاری‌های داخلی به اشتباه این مشاور را تعیین‌‌کننده قیمت گاز صادراتی ایران به هند و پاکستان عنوان کردند. بر این اساس، معاون امور بین‌الملل وزارت نفت، گفت: دو شرکت مشاور بین‌المللی که کار تعیین قیمت گاز ایران را برعهده گرفته‌اند، قیمت آن را بر مبنای قیمت گاز در بازار ژاپن و با سازوکار مخصوص تعیین خواهند کرد.

سیدمحمدهادی نژادحسینیان، در گفت‌وگو با خبرگزاری فارس، اظهار داشت: در آخرین دور مذاکرات معاونان وزرای نفت سه کشور ایران، هند و پاکستان مقرر شد، دو شرکت بین‌المللی کار تعیین قیمت فروش گاز ایران به هند و پاکستان را مشخص ‌کند که طی مدت یک ماه این کار انجام خواهد شد.

وی افزود: این دو شرکت قیمت فروش گاز به صورت LNG را با قیمت فروش گاز توسط خط لوله در بازار ژاپن مقایسه می‌کنند. روش کار بدین شکل است که در مدت یک ماه قیمت فروش LNG در بازار ژاپن با قیمت فروش گاز به صورت خط لوله تا بازار ژاپن را محاسبه و ارزیابی می‌کنند.

وی در ادامه تصریح کرد: ممکن است قیمتی که از این ساز و کار استخراج می‌شود در‌حد همان قیمت پیشنهادی ما یا حتی بیشتر یا کمتر باشد. با این وجود باز هم تعهدی نسبت به گزارش مشاور نداریم.

معاون وزیر نفت افزود: مشاور تنها با اطلاعات و آمار، معیاری را به سه کشور می‌دهد تا قیمت‌های خود را با قیمت‌های منطقه بسنجد، اما به هیچ وجه تعهدآور نیست. از سوی دیگر این کار بدان معنی نیست که هر عدد دو رقمی‌را که اعلام کنند، آن عدد صحیح باشد.

نژادحسینیان یادآور شد: در این زمینه پارامترهای دیگری نیز دخیل است. به عنوان مثال ما در قیمت‌گذاری گاز کشورمان، قیمتی که مشتری‌های موجود حاضرند برای گاز ما بپردازند نیز لحاظ می‌کنیم. این قیمت، قیمتی است که گاز ما ارزش آن را دارد و مشتری برای آن وجود دارد. قیمت مشتری نیز مشخص است. معاون امور بین‌الملل وزارت نفت، خاطر نشان کرد: با این وجود برای رسیدن به یک معیار بین‌المللی و قابل قبول برای مقایسه قیمت‌ها با پیشنهاد هندو پاکستان این کار را انجام دادیم. البته هنوز این شرکت‌ها مشخص نشده‌اند.

تعیین قیمت گاز صادراتی ایران به عهده مشاور خارجی نیست

همچنین یکی از اعضای مطلع تیم مذاکره‌کننده ایران در گفت‌وگو با شانا، گفت: نتیجه‌گیری برخی رسانه‌ها مبنی بر این که مشاور خارجی مسوول تعیین قیمت گاز صادراتی ایران است، صحیح نیست. این مقام مطلع در مورد روند مذاکرات افزود: در روز نخست نشست، طرف‌های هندی و پاکستانی، توضیح‌هایی در مورد قیمت پیشنهادی خود دادند، سپس هیات ایرانی گزارش مفصلی با ذکر ارقام و اعداد درباره مصرف قیمت‌های کنونی گاز در جهان، پیش‌بینی آینده مصرف گاز و قیمت آن با ذکر ارقام و مدارک به صورت مستند، ارائه کرد.

وی تصریح کرد: رییس هیات ایرانی پیشنهاد کرد که هند و پاکستان، گزارش ایران را مطالعه و اگر اشکال یا سوالی دارند، منعکس کنند و گرنه قیمت پیشنهادی ایران پذیرفته شود، اما طرف‌های هندی و پاکستانی، اظهار داشتند، بخش عمده بازار مصرف آنها، نیروگاه‌های برق هستند که توان خرید گاز با این قیمت را ندارند.

این مقام آگاه افزود: در مقابل پیشنهاد ایران، آنها پیشنهاد کردند که چون خط لوله گازی که بتوان قیمت‌های پیشنهادی ایران و هند را با آن مقایسه کرد وجود ندارد، برای ارزیابی قیمت‌های پیشنهادی دو طرف، با قیمت‌های جاری در منطقه آسیا، یک گروه کارشناسی تشکیل شود و با استفاده از قیمت‌های گاز به صورت «ال. ان .جی» در ژاپن که ماهانه تحت شاخص «جی. ال. سی.» منتشر می‌شود، قیمت گاز با خط لوله را تعیین کند. به این ترتیب که از قیمت گاز «ال.ان.جی» هزینه با حمل کشتی و مایع سازی کسر و هزینه حمل با خط لوله به آن اضافه شود.

وی ادامه داد: گروه کارشناسی تشکیل شد، ولی بر سر ارقامی‌که باید کسر یا اضافه شوند، با هم به توافق نرسیدند؛ از این رو پیشنهاد شد مشاور بین‌المللی استخدام شود تا این کار را ظرف مدت دو تا سه هفته انجام دهد.

وی در مورد تصمیم گرفته شده در این نشست، توجه به نکات ذیل را ضروری خواند و افزود: دلیل انتخاب بازار ژاپن این است که این کشور بزرگ‌ترین خریدار گاز مایع در جهان و قدیمی‌ترین مصرف‌کننده آن است، ضمن این که تنها بازاری است که آمار میانگین وزنی قیمت گاز وارداتی آن به صورت مستند ماهانه منتشر می‌شود. همان طور که در مورد قیمت نفت خام نیز به عنوان بزرگ‌ترین مصرف‌کننده نفت خام در آسیا، آمار میانگین وزنی قیمت نفت خام وارداتی آن (جی. سی. سی) ماهانه اعلام و مورد استناد قرار می‌گیرد.

عضو هیات مذاکره‌کننده صادرات گاز ایران، افزود: البته به این نکته نیز باید توجه داشت که به دلیل قدیمی ‌بودن قراردادهای ژاپن، قیمت متوسط فعلی ژاپن از قیمت‌هایی که پیش‌تر منعقد کرده پایین‌تر است، ولی این اشکال به تدریج که قراردادها جایگزین می‌شوند، کمتر خواهد شد. ضمن آن که منظور کردن قیمت‌های تک محموله در آمار یادشده که خرید آنها در حال افزایش است، از نکات مثبت آن است.

این مقام مطلع تاکید کرد: مشاور، تعیین‌کننده قیمت نیست و تنها پارامترهای ذکر شده در بالا را تعیین و به سه طرف اعلام می‌کند و نتایج کار مشاور برای هیچ یک از طرفین الزام‌آور نیست.

وی ادامه داد: این ارقام تنها می‌تواند، طرف‌های قرارداد را با میزان سنخیت پیشنهادهایشان با واقعیت‌های بازار آسیا به ویژه ژاپن آگاه کند، بنابراین پارامترهای مهم‌تری هم هستند که باید مد نظر قرار گیرند، از جمله قیمت‌های مربوط به گزینه‌های دیگر صادراتی گاز ایران.

وی گفت: در صورت وجود گزینه‌های دیگر برای خرید گاز، دو کشور هند و پاکستان نیز می‌توانند بهترین گزینه را برای خود انتخاب کنند. اگرچه اتصال دو کشور یادشده به بزرگ‌ترین مخزن گازی جهان، مزیتی است که ارزش‌گذاری برای آن مشکل است و هیچ صادرکننده دیگری نمی‌تواند چنین مزیتی برای آنها فراهم کند، به ویژه در صورتی که ایران صادرات ۱۵۰میلیون مترمکعب گاز در روز را بپذیرد.

این مقام آگاه افزود: به پیشنهاد ایران، طرف ایرانی به عنوان مسوول هماهنگی و عقد قرارداد با مشاور انتخاب شده است. به این ترتیب، نتیجه‌گیری برخی خبرگزاری‌ها مبنی بر این که مشاور خارجی مسوول تعیین قیمت گاز صادراتی ایران شده است، صحیح نیست.

شرکت‌های انگلیسی و فرانسوی مشاوران قیمت‌گذاری گاز ایران

از سوی دیگر، پایگاه اینترنتی مانی کنترل هند اعلام کرد، شرکت‌های انگلیسی و فرانسوی به عنوان مشاوران طرح قیمت‌گذاری گاز طبیعی صادراتی ایران به هند و پاکستان مطرح هستند.

به دنبال پایان بی‌نتیجه دو روز مذاکره مقام‌های عالی‌رتبه سه کشور، ایران، هند و پاکستان در خصوص تعیین شرکت‌های مشاوره بین‌المللی برای تعیین قیمت گاز ایران به توافق رسیدند. شایان ذکر است، مقام‌های سه کشور در مذاکرات دو روز گذشته نتوانستند به مکانیسم قیمت‌گذاری مورد توافق هر سه طرف دست یابند و کار قیمت‌گذاری به شرکت‌های بین‌المللی واگذار خواهد شد. سرینی واسان، معاون وزیر نفت هند، در این‌باره گفت: طی یک ماه آینده وضعیت قیمت‌گذاری گاز صادراتی ایران به هند و پاکستان مشخص خواهد شد.

منابع آگاه هندی از شرکت‌های فرانسوی و انگلیسی به عنوان مشاوران اصلی این طرح نام می‌برند و به طور مشخص نام شرکت پروتن اند پارتنر، در رسانه‌های این کشور عنوان شده است.

بر اساس طرح پیشنهادی ایران، قیمت گاز صادراتی این کشور به بیش از ۸ دلار به ازای هر میلیون واحد حرارتی انگلیس خواهد رسید و این در حالی است که قیمت پیشنهادی هند و پاکستان کمتر از ۲۵/۴ دلار است.

جمهوری اسلامی ‌ایران خواستار قیمت‌گذاری گاز طبیعی بر مبنای قیمت نفت برنت دریای شمال است.