دکتر رسول زرگر: مدیریت تقاضا به صورت واحد برای بخش آب تنها راه چاره ما برای مقابله با مشکل آب در آینده ایران است مسعود سیفی‌اعلا - دکتر رسول زرگر معاون امور آب وزارت نیرو دیروز با انتقاد از سیاست‌های جاری بخش آب در کشور، از شکاف چشمگیری که در مدیریت یکپارچه بخش آب، مدیریت حوضه‌های آبریز و مدیریت تقاضای آب به وجود آمده ابراز نگرانی کرد و با اشاره به وضعیت نگران‌کننده شرایط اقلیمی و آب و هوایی کشورمان که کاهش مرتب بارندگی‌های سالانه را در پی داشته است، نسبت به عاقبت سیاست‌های آب در ایران هشدار داد.

دکتر زرگر که دیروز به مناسبت تجلیل از خبرنگاران بخش آب در سالن اجتماعات شرکت مدیریت منابع آب ایران سخن می‌گفت، ضمن تبریک روز خبرنگار و یادآوری شهدایی که جامعه خبرنگاران ایران در حوادث خونین مزار شریف در سال ۱۳۷۷ و سقوط دردناک هواپیمای سی-۱۳۰ ارتش جمهوری اسلامی ایران در آذر ماه ۱۳۸۴ تقدیم ملت ایران کرده است، در پاسخ به سوالی راجع به دغدغه‌های شخصی خود از مسائل مربوط به حوزه آب کشور که اینک به یک دغدغه ملی در سطوح سیاست‌گذاری‌های عالی و افکار عمومی تبدیل شده است، برخی از سیاست‌های جاری را مورد نقد و انتقاد قرار داد و تبعیت از سیستم‌های موفق مدیریت آب را الزامی دانست.

معاون امور آب وزارت نیرو و مدیرعامل شرکت مادر تخصصی مدیریت منابع آب ایران با اشاره به این که ظرف چند ماه گذشته اتفاقاتی افتاده است که مدیریت یکپارچه آب را خدشه‌دار کرده است، نسبت به عاقبت این وضع هشدار داد و گفت: اگر قبول کنیم کشورهایی که در مدیریت آب موفق بوده‌اند از سیستم مدیریت یکپارچه استفاده کرده‌اند، باید نسبت به خطرات روند موجود در ایران آگاهی داشته‌ باشیم.

وی همچنین سیاست استانی کردن مدیریت آب را دغدغه دوم خود خواند و گفت: این سیاست موجب فاصله گرفتن از مدیریت حوضه آبریزی شده است.

دکتر زرگر با بیان این که در اجرای مصوبات مجلس محترم ملزم به تشکیل شرکت‌های آب استانی هستیم و معاونت وزارت نیرو در این جهت کوشا است، به تمهیداتی اشاره کرد که برای جبران تبعات منفی این سیاست در حوزه معاونت آب این وزارت پیاده شده است.

وی گفت: با تشکیل یک معاونت جدید برای حوضه‌های آبریز تاکنون مدیریت واحد ۶ حوضه آبریز را سازماندهی کرده‌ایم.

حوزه جغرافیایی ایران مطابق با تقسیمات قبلی وزارت نیرو به ۸ حوضه آبریز تقسیم می‌شود که هر یک از حوضه‌ها با مشخصات اقلیمی ویژه استان‌های مختلف در سطح کشور را پوشش می‌دهد.

معاون وزارت نیرو عدم استقرار مدیریت تقاضای آب در سطح معاونت آب را دغدغه دیگر خود خواند و گفت: تاکنون نسبت به مدیریت عرضه بهای بیشتری داده شده ولی از توجه به مدیریت تقاضا کوتاهی شده است. زرگر گفت باید قبول کرد که ماموریت مدیریت عرضه از طریق اتمام پروژه‌های عمرانی در بخش آب و ساختن سدها و شبکه‌های انتقال آب بالاخره روزی به آخر خواهد رسید و ما خواهیم ماند با این همه مصرف بی‌رویه آب در کشور که باید از طریق مدیریت تقاضا ساماندهی و سازماندهی شود. وی گفت: ما باید با رویکرد به مدیریت تقاضا، نسبت به استانداردهای کمی و کیفی تولید و مصرف آب در کشور، هدر روی‌های آن، آلودگی‌های موجود در آب، الگوی مصرف در بخش‌های کشاورزی، صنعتی و شرب شهروندان چاره‌اندیشی کنیم و میان امکانات تولید و مصرف ارتباط منطقی ایجاد کنیم که نتوانسته‌ایم ایجاد کنیم، چرا که بخش اعظم این سیاست‌گذاری‌ها در حال حاضر بر عهده نهادهایی غیر از وزارت نیرو است.

دکتر زرگر مقابله با بحران آب در ۲۰ سال آینده را فقط از طریق مدیریت تقاضا میسر دانست و گفت: تاکید می‌کنم مدیریت تقاضا به صورت واحد برای بخش آب تنها راه چاره ما برای مقابله با مشکل آب در آینده ایران است.

معاون وزیر نیرو همچنین روند کاهش بارندگی‌ها و سوق تدریجی و منظم کشور به سمت خشکسالی را به عنوان دغدغه دیگر خود خواند و از آن به عنوان مصیبتی یاد کرد که دامنگیر کشورمان می‌شود.

زرگر گفت: طی سال جاری در سطح کشور فقط ۳۳۵میلیارد مترمکعب بارندگی اتفاق افتاده که نسبت به میانگین سالانه ۴۴۰میلیارد مترمکعب بسیار کم‌تر است. وی گفت: این روند کاهش در ۱۵ سال گذشته به طور مرتب اتفاق افتاده و از این نظر شرایط اقلیمی کشور در وضعیت نگران‌کننده‌ای قرار گرفته است. این در حالی است که ۷ استان جنوبی کشور برای هفتمین سال متوالی در خشکسالی قرار گرفته و امیدی برای رهایی نیست. زرگر گفت: در دوره‌های گذشته، خشکسالی معمولا دو یا ۳ سال اتفاق می‌افتاد، در حالی‌که این وضعیت برای هفتمین سال متوالی ادامه یافته است.

چند خبر تازه

دکتر رسول زرگر البته در آغاز سخنان خود چند خبر امیدوارکننده نیز به خبرنگاران داد که با توجه به شرایط موجود در بخش آب کشور، اهمیت آنها بسیار بالا ارزیابی می‌شود.

خبر اول آن که بخش آب کشور پس از ۷۰ سال توانسته است اعتباری برای اخذ ۸۰۰ میلیون دلار فاینانس از بانک‌های خارجی دریافت کند که برای اجرای ۱۲ طرح سدسازی صرف خواهد شد. البته به گفته دکتر زرگر حدنیاز این معاونت حدود ۱۶۰۰میلیون دلار بوده که فعلا به این میزان قناعت می‌شود تا با استفاده از آن ۱۲ طرح آماده اجرا که به علت کمبود منابع مالی طی دو سال گذشته با مشکل روبه‌رو بوده است، تکمیل شود.

خبر دوم این‌که دولت اعتباری معادل ۳میلیارد تومان در اختیار بخش آب قرار داده است که با استفاده از آن فاصله سدها و شبکه‌های انتقال آب پوشش داده شود. دکتر زرگر در این رابطه اظهار عقیده نمود که به باور من این اعتبار تحول بزرگی در توسعه شبکه‌های آبیاری و زهکشی به‌وجود خواهد آورد و هزاران هکتار از زمین‌های پشت سدها از برکات این اعتبار بهره‌مند خواهد شد.

و خبر سوم آن‌که معاونت بخش آب وزارت نیرو در هفته گذشته متمم بودجه درخواستی خود به میزان ۱۰هزار میلیارد ریال را تهیه کرده و به سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی فرستاده است تا در تهیه لایحه متمم بودجه برای تقدیم به مجلس شورای اسلامی مدنظر واقع شود.