مینا صباغی- از روزگاران قدیم تاکنون مشکل درد دندان و بیماری‌های دهان و دندان وجود داشته و دارد. به طور حتم روش درمان این درد از قرون وسطی تا ابتدای سال ۱۷۰۰ میلادی، یعنی زمانی که امور دندانپزشکی توسط افرادی به نام جراحان آرایشگر انجام می‌شد، تغییر کرده است. این افراد همه‌کاره دندان‌ها را می‌کشیدند و جراحی‌های کوچک هم انجام می‌دادند، به‌علاوه اینکه مو هم کوتاه می‌کردند.

این دندانپزشکان در سال‌های ۱۷۰۰ به جوامع آمریکایی مهاجرت کردند و در آنجا تنها به کشیدن دندان پرداختند.

تا اینکه در سال‌های ۱۸۰۰ دندانپزشکی که شامل کارهایی نظیر کشیدن دندان‌ها با وسایلی شبیه آچار، تمیز کردن دندان‌ها با کاغذ تراش و برداشت پوسیدگی‌ بود، به صورت یک‌ حرفه تخصصی درآمد.

اما در قرن گذشته بالا رفتن امید به زندگی افراد و بهتر شدن کیفیت زندگی، بعضی از تغییرات مثل تاکید بیشتر بر بهداشت فردی، در دسترس بودن آنتی‌بیوتیک‌ها، واکسن‌ها، بهبود رژیم‌های غذایی، اشعه X و ... تاثیرات مثبتی بر دندانپزشکی داشته‌اند.

شاید شنیده باشید که در گذشته در کشور ما هم، آرایشگران بیشتر به حرفه دندانپزشکی می‌پرداختند و برای خلاص کردن افراد از درد دندان‌های ناسالم با کمک انبر به داد آنها می‌رسیدند.

اما امروزه با تخصصی شدن رشته دندانپزشکی و اهمیت نگهداری دندان و توجه به هر چه زیباتر شدن دندان‌ها، حرفه دندانپزشکی اهمیت و جایگاه خاصی پیدا کرده است. به طوری که می‌توان شاهد افرادی بود که به زیبایی ظاهری دندان‌های خود مانند دیگر زیبایی سایر اعضای بدن بها می‌دهند و برای آن پول هم خرج می‌کنند.

تخصصی شدن دندانپزشکی به مواردی چون دندانپزشکی،‌ اندونتیکس (تخصص درمان ریشه دندان)،‌ ارتودنسی،‌ دندانپزشکی کودکان، تخصص بیماری‌های لثه، تخصص پروتزهای دندانی، دندانپزشکی ترمیمی و زیبایی و... تا حدود زیادی گویای این مطلب است.

در این میان از همه این موارد به عنوان اعمال زیبایی می‌توان نام برد، که انجام ارتودنسی دندان‌ها یکی از شایع‌ترین این موارد است‌ و طی چند سال اخیر مانند دیگر عمل‌های جراحی زیبایی طرفداران زیادی پیدا کرده است.

معمولا در جامعه ما ارتودنسی به معنای ردیف کردن دندان‌ها به منظور ایجاد زیبایی است ولی در واقع این رشته دامنه فعالیت گسترده‌‌تری دارد. «دکتر سعید پزشک» یکی از متخصصان دندانپزشکی زیبایی در زمینه توجه به مبحث دندانپزشکی زیبایی می‌گوید: چند سالی است که دندانپزشکی زیبایی مورد توجه قرار گرفته است و با پیشرفت تکنولوژی و مواد دندانپزشکی گسترش یافته است که در بعضی از موارد می‌تواند جایگزین ارتودنسی باشد. به طوری که اگر در گذشته فردی تنها به خاطر ۲ یا ۳ دندان مجبور به ارتودنسی می‌شد امروزه دیگر با وجود اعمالی که در دندانپزشکی زیبایی صورت می‌گیرد، ارتودنسی بود، به کار می‌آید. البته این مورد در بعضی مواقع صورت می‌گیرد.

وی همچنین به توضیح بییشتر در مورد دیگر اعمال دندانپزشکی زیبایی می‌پردازد و می‌گوید: «عوض کردن رنگ دندان، روکش گذاشتن و بلیچینگ (طبیعی کردن رنگ دندان) از جمله مواردی است که در دندانپزشکی زیبایی صورت می‌گیرد».

به گفته این دندانپزشک اصل کار دندانپزشکی بر پایه معاینات دوره‌ای است، که در کشور ما اصلا رعایت نمی‌شود. به طوری که در ایران مردم بعد از اینکه مشکلی برای دندان‌هایشان به وجود آمد، به دندانپزشک مراجعه می‌کنند. در صورتی که هر فرد باید هر ۶‌ماه یک بار مورد معاینه قرار بگیرد.

معاینات دوره‌ای باعث می‌شود تا هزینه کمتری را برای نگهداری دندان بپردازیم، چرا که قبل از هر گونه خرابی دندان به داد آن می‌رسیم و در نتیجه پول کمتری را در این زمینه خرج می‌کنیم.

شاید بتوان گفت که بین وضعیت اقتصادی مردم با سلامت دهان و دندان آنان رابطه مستقیمی وجود دارد. به طوری که هزینه دندانپزشکی در تمام دنیا، از جمله ایران بالا است و مهم‌ترین اقدام برای کاهش این هزینه‌ها آموزش با هدف پیشگیری از بیماری‌های دهان و دندان به افراد است.

از آنجا که در کشور ما هزینه‌های خدمات دندانپزشکی بسیار بالا است و شرکت‌‌های بیمه هم چندان دردی را در این زمینه دوا نمی‌کنند و تنها برای مواردی چون کشیدن، پرکردن ساده و جرمگیری می‌‌توان روی بیمه حساب کرد، بهتر است که مسوولان در زمینه آگاهی و اطلاع‌رسانی در نگهداری از دندان‌ها فعالیت کنند.

چندی پیش دکتر عباس‌منزوی، رییس دانشکده داندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران در گفت‌وگو با «ایسنا» در این زمینه گفت: وزارت بهداشت نیز باید برنامه‌های جامع و مناسبی برای سلامت و پیشگیری از پوسیدگی دندان‌‌ها داشته باشد.

وی همچنین گفت: انتظار می‌رود بیمه‌‌ها نیز موارد بیشتری از خدمات عمومی دندانپزشکی را در تعرفه‌‌های خود بگنجانند، چرا که وقتی تنها جرمگیری و کشیدن دندان در تعرفه بیمه‌ها باشد اما ترمیم ساده دندان در این تعرفه‌‌ها نباشد، بیمار ارزان‌ترین راه درمان یعنی کشیدن دندان را انتخاب خواهد کرد. اما خدمات زیبایی که در دندانپزشکی‌ها انجام می‌شود، از لحاظ قیمت بسیار متفاوت است. به طور مثال برای از بین بردن بد شکلی و تغییر رنگ دندان‌‌ها می‌‌توان ۷۰‌تا ۳۰۰‌هزار تومان هزینه کرد و به طور متوسط برای اعمال ترمیمی هریک از دندان‌ها ۳۰ یا ۳۵‌هزار تومان تا ۶۰ یا ۷۰‌هزار تومان می‌توان در نظر گرفت.

همچنین ارتودنسی دندان‌‌ها حدود ۳۰۰‌ تا یک‌میلیون تومان و پروتز دندان ۱۰۰ تا ۲۰۰‌هزار تومان هزینه دارد. درمان ریشه دندان نیز ۴۰ تا ۸۰‌هزار تومان و جراحی لثه نیز ۵۰‌ تا ۲۰۰‌هزار تومان هزینه دارد.