ساعات‌کاری ادارات مستقر در استان تهران به استثنای مراکز خدمات‌رسان، طی بخشنامه‌ای تا پایان تیرماه امسال از ساعت ۶ تا ۱۴ اعلام شد. بررسی میزان مصرف برق کشور طی چند دهه اخیر نشان می‌دهد نه‌تنها میزان سرانه مصرف برق در این سال‌ها روند صعودی را پشت سر گذاشته، بلکه تامین برق تابستانه مشترکان و گریز از خاموشی‌ها را با چالش‌های بسیاری مواجه کرده است. ماجرای خاموشی‌های دومین فصل گرم امسال نیز از آنجا آغاز شد که متولیان وزارت نیرو اعلام کردند به‌دلیل کاهش حجم بارندگی‌ها و در نتیجه کاهش ظرفیت نیروگاه‌های برقابی، تامین برق مصرفی تابستان ۹۷ با دست‌اندازهایی مواجه خواهد شد. خاموشی‌های رندومی و پراکنده در تهران و برخی استان‌ها درحالی آغاز شده است که نخستین زنگ اخطار درمورد خاموشی‌ها را رضا اردکانیان نواخت؛ زنگ هشداری که به دستگاه‌های دولتی این سیگنال را منتقل می‌کند که درصورت عدم رعایت صرفه‌جویی در مصرف، قطعی برق را تجربه خواهند کرد. آنان همچنین ملزم شدند که سیستم‌های سرمایشی خود را در دمای ۲۵ درجه سانتیگراد تنظیم و حداکثر تا ساعت ۱۳:۳۰ خاموش کنند. آژیر خاموشی‌ها برای ادارات پایتخت درحالی به صدا درآمده که انتشار جداول احتمالی خاموشی‌ها در پنج استان «اصفهان»، «مشهد»، «همدان»، «البرز» و «کرمانشاه» آغاز شده و از امروز (پنج‌شنبه) نیز قرار است این محدودیت‌ها در جداولی دیگر به مردم سراسر کشور اعلام شود. البته به‌گفته متولیان وزارت نیرو، «محدودیت‌های احتمالی» به این معنی نیست که برق آن مناطق حتما قطع خواهد شد؛ بلکه به این معنی است که در این مناطق با محدودیت مواجه هستیم؛ اگر آن مناطق مصرف خود را مدیریت کنند، محدودیت از دوش آنها برداشته خواهد شد و در غیر این صورت، به اندازه محدودیتی که شبکه برق با آن مواجه است، برق مشترکان آن منطقه قطع خواهد شد. طبق برآورد شرکت مدیریت شبکه برق ایران، جمع روزهای این محدودیت‌ها، حداکثر ۱۵ روز است و این ایام به‌هیچ‌وجه پیوسته نخواهند بود.

سه‌شنبه همین هفته بود که با ثبت مصرف لحظه‌ای برق به‌میزان ۵۶ هزار و ۶۷۲ مگاوات، رکورد جدیدی در تاریخ مصرف برق کشور به‌ثبت رسید؛ رکوردی که در کنار کاهش بارندگی‌ها و عدم توانایی تامین برق از سوی شبکه تولید و توزیع کشور، زمینه‌ساز اتخاذ برخی تصمیم‌گیری‌ها در بخش برق کشور شد. صبح روز گذشته وزیر نیرو با اعلام یک خبر، به دستگاه‌های دولتی هشدار داد که در صورت عدم رعایت صرفه‌جویی در مصرف برق، با قطعی‌های برق روبه‌رو خواهند شد. به‌گفته اردکانیان در ساعات اوج بار با تغییر ساعت کار برخی ادارات، ۱۵۰۰ مگاوات در میزان مصرف برق صرفه‌جویی شده است و در نتیجه وزارتخانه متبوعش این تصمیم را برای تمام سازمان‌ها اتخاذ کرده است. چند ساعت بعد از هشدار وزیر به ادارات دولتی، بخشنامه‌ای از سوی استانداری تهران منتشر شد که براساس جزئیات آن کلیه دستگاه‌های اجرایی، دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی و پژوهشی و تمامی نهادهای عمومی غیردولتی و شهرداری‌های پایتخت به استثنای مراکز خدمات‌رسان تا پایان تیرماه امسال موظف شدند در راستای مدیریت مصرف برق، کار خود را از ساعت ۶ صبح آغاز و ۱۴ عصر به پایان برسانند. همچنین طبق این بخشنامه، ضروری است مسوولان دستگاه‌های اجرایی، سازمان‌ها و نهادهای مستقر در استان تهران ضمن نظارت و تلاش جدی درخصوص کاهش مصرف انرژی دستگاه مربوطه، سیستم‌های سرمایشی خود را در دمای ۲۵ درجه سانتیگراد تنظیم و حداکثر تا ساعت ۳۰/ ۱۳خاموش کنند.

جداول خاموشی‌ها

اما ماجرای تصمیم‌گیری‌ها با هدف مدیریت و کاهش مصرف برق در کشور به هشدارهای وزیر نیرو و ابلاغ بخشنامه استانداری ختم نشد. محمودرضا حقی‌فام، معاون وزیر نیرو به‌عنوان سخنگوی صنعت برق در اظهاراتی از انتشار جداول احتمالی خاموشی‌ها در ۵ استان کشور خبر داد. براساس برآوردهای صورت گرفته، شرکت توزیع برق در پنج استان اصفهان، مشهد، همدان، البرز و کرمانشاه جداولی را منتشر کرده‌اند، همچنین قرار است محدودیت‌های احتمالی برق برای هر منطقه از کشور از ۱۴ تیر به مردم اطلاع‌رسانی شود. به‌گفته حقی‌فام باتوجه به شاخص‌هایی از جمله درجه هوا و میزان رطوبت و میزان تقاضای انرژی الکتریکی هر استان و هر منطقه از روز قبل مشخص و با توجه به ظرفیت تولید، میزان محدودیت‌های احتمالی اعلام می‌شود. در این میان هر منطقه در صورتی که مصرف خود را به میزان «محدودیت اعلام‌شده» کاهش دهد، با قطعی برق مواجه نخواهد شد. معاون هماهنگی توزیع توانیر با بیان اینکه این محدودیت‌های احتمالی در پایگاه‌های اطلاع‌رسانی شرکت‌های توزیع و همچنین رسانه‌ها منتشر خواهد شد، اظهار کرد: با این اقدام، به مردم اطلاع می‌دهیم که میزان کمبود احتمالی ما چقدر خواهد بود و اگر مصرف خود را در این حد تقلیل دهند، بدیهی است که خاموشی نخواهند داشت. به‌گفته وی محدودیت‌های احتمالی به این معنی نیست که برق آن مناطق حتما قطع خواهد شد؛ بلکه به این معنی است که در این مناطق با محدودیت مواجه هستیم؛ اگر آن مناطق مصرف خود را مدیریت کنند، محدودیت از دوش آنها برداشته خواهد شد و در غیر این‌صورت، به اندازه محدودیتی که شبکه برق با آن مواجه است، برق مشترکان آن منطقه قطع خواهد شد.

وضعیت برق در استان‌ها

بالاخره بعد از گذشت نزدیک به دو هفته از آغاز تابستان، برق در کشور نوبت‌بندی شد. هفته گذشته بود که معاون وزیر نیرو در امور برق و انرژی اعلام کرد که نوبت‌بندی و قطعی برنامه‌ریزی شده‌ای در دستور کار قرار ندارد، اما به‌نظر می‌رسد به‌دلیل عدم توانایی شبکه برق در تامین، دولت چاره‌ای جز نوبت‌بندی ندیده است. در روزهای اخیر، مصرف برق در ساعات پیک از سقف ظرفیت عملی تولید برق عبور کرده و با ۷۰۰ مگاوات واردات و استفاده از تمامی ذخایر بخش نیروگاهی و توزیع هم امکان پاسخگویی به مصرف بیش از ۵۶ هزار مگاواتی میسر نشد و در نهایت، بخش دولتی اقدام به تهیه جداول نوبت‌بندی برق در اغلب نقاط کشور کرده است.

رضا مجیدپور، سرپرست شرکت توزیع نیروی برق استان آذربایجان‌شرقی در گفت‌وگو با خبرگزاری تسنیم، در این خصوص گفت: براساس ساعات پیک مصرف، برنامه خاموشی توسط شرکت توزیع برق آذربایجان نوشته شده ولی درصورت ابلاغ مجوز انتشار، از فردا (پنج‌شنبه) می‌توانیم تقویم خاموشی را منتشر کنیم تا مردم براساس آن برنامه‌ریزی کنند. پیش‌بینی ما این است که روند خاموشی‌ها حداقل تا پایان شهریور ادامه دارد. رسول موسی‌الرضایی، مدیرعامل شرکت برق منطقه‌ای اصفهان هم در این خصوص گفت: کمبود تولید برق در منطقه اصفهان بی‌تاثیر در پارامترهای محدودیت در منطقه اصفهان نیست، متاسفانه به‌دلیل عدم توان تولید در نیروگاه اصفهان رقم قابل‌توجهی را در این زمینه از دست می‌دهیم که سبب شده طی ۲ روز گذشته تا اواخر مردادماه و اوایل شهریور با روند خاموشی روبه‌رو شویم. طبق برنامه‌ریزی‌ها جداولی را مشخص کردیم تا توزیع برق مدیریت شود. ناصر اسکندری، مدیرعامل شرکت توزیع برق استان البرز از نوبت‌بندی برق با عنوان «خاموشی گردشی» نام برد و گفت: استان البرز بیشتر از تهران برق مصرف می‌کند و در روز سه‌شنبه (هفته قبل) ۱۵۰ مگاوات خاموشی گردشی وجود داشت و امیدواریم مردم مصرف مناسب‌تری داشته باشند. علیمراد مرادی‌مجد، مدیرعامل شرکت توزیع برق استان کرمانشاه نیز در این خصوص گفت: برنامه‌های خاموشی برق از شنبه تا چهارشنبه هر هفته در بازه‌های زمانی دو ساعته از ساعت ۱۲ ظهر تا ۱۸ عصر برای مشترکان کرمانشاهی اعمال می‌شود. در برنامه خاموشی‌های برق سعی شده مراکز حساس از جمله ایستگاه‌های پمپاژ آب، بیمارستان‌ها و سایر مراکز حساس که نیاز ویژه به برق دارند مورد توجه قرار گیرند. همچنین بلبل‌آبادی، مدیرعامل شرکت توزیع برق استان گیلان در راستای استفاده بهینه از برق و جلوگیری از قطعی برق از تغییر ساعات کار ادارات این استان خبر داد. به‌گفته وی با دستور استاندار گیلان، ساعات کار ادارات گیلانی‌ها یک ساعت زودتر شروع می‌شود و یک ساعت زودتر خاتمه می‌یابد.